Chủ động ứng phó với khô hạn

(Baonghean) - Gần kết thúc mùa mưa lũ nhưng lượng mưa bình quân toàn tỉnh đạt rất thấp, nên nhiều hồ đập lớn trên địa bàn tỉnh dung tích mới đạt từ 35 - 37% so với thiết kế. Vì thế, công tác duy tu, bảo dưỡng, kiên cố hóa kênh mương thủy lợi nhằm sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm phục vụ cho sản xuất nhằm ứng phó với nguy cơ khô hạn đang được các địa phương, doanh nghiệp chú trọng.

Xác định nguồn nước phục vụ sản xuất cho 2 vụ gieo trồng chính trong năm 2015 đang bị thiếu hụt nghiêm trọng, ngày 12/10/2014 huyện Yên Thành đã phát động phong trào toàn dân tham gia làm thủy lợi sớm hơn 4 ngày. Ngay sau lễ phát động, các xã đồng loạt huy động lực lượng ra quân làm thủy lợi. Anh Thái Bá Linh, nông dân xóm Tương Lai, xã Vĩnh Thành nói: Gia đình tôi làm 7 sào ruộng nằm ở cuối nguồn nước, vì vậy nạo vét khơi thông dòng chảy vô cùng quan trọng. Qua 1 năm sử dụng, dòng kênh bị bồi lắng bùn sục nhiều nên bà con nông dân không quản ngại khó khăn, phấn đấu làm càng nhanh càng tốt để lấy nước làm đất cho vụ xuân. Từ ngày 12/10 đến nay, xóm Tương Lai có 44 hộ dân, trên 50 lao động tham gia nạo vét trên tuyến kênh dài hơn 1.000m.
 
Ông Thái Huy Hoàng - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thành cho biết: Xã có 488 ha lúa, chủ yếu nằm cuối nguồn nước của hệ thống ba ra Đô Lương nên khó khăn về nước tưới. Vì vậy, xã luôn chú trọng về công tác thủy lợi. Ngay sau lễ phát động, 16/16 xóm đều ra quân làm thủy lợi với gần 1000 lao động tham gia. Theo kế hoạch, Vĩnh Thành tập trung nạo vét kênh mương trước, đó là kênh dẫn nước Hói Dành từ xóm Ngọc Thành đến Tiên Trung, kênh Rộc Lèn từ Vĩnh Tiến đến xóm Trung Thành. Triển khai kiên cố hóa kênh mương dài 2 km từ xóm Trung Thành đi Ngọc Thành trị giá 400 triệu đồng bằng nguồn vốn cấp bù thủy lợi phí, ngân sách xã và nhân dân đóng góp. Huy động trên 200 lao động nạo vét kênh mương tại kênh đập Rài (được nâng cấp từ năm 2009), do mưa ít nên lượng nước trong đập chỉ đạt trên 50% dung tích thiết kế. Việc nạo vét, tu sửa góp phần giảm thất thoát lượng nước.
 
Bên cạnh đó, xã còn triển khai duy tu bờ vùng, bờ thửa và tập trung bù phụ các tuyến đường giao thông nội đồng. Đến thời điểm này, Vĩnh Thành đã nạo vét được trên 700 m3 bùn đất dọc tuyến kênh dài trên 30 km. Bù phụ và cấp phối 1.025 m đất đá cho các tuyến đường giao thông nội đồng. Vĩnh Thành đang tiếp tục duy trì lực lượng để triển khai làm xong các hạng mục nạo vét và phát quang bụi râm kênh mương, tập trung duy tu bờ vùng, bờ thửa. Không chỉ ở Vĩnh Thành, nhiều địa phương trên địa bàn huyện Yên Thành cũng đã ra quân làm thủy lợi, duy trì đợt phát động này đến 30/12/2014 mới kết thúc và được chia làm 3 giai đoạn. Toàn huyện phấn đấu nạo vét khoảng 1,5 triệu m3 bùn đất. Với tinh thần quyết tâm cao, đến thời điểm này, trên địa bàn huyện đã thực hiện được trên 30% khối lượng công việc.
 
CBCNV Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc ra quân làm thủy lợi tại Diễn Châu. Ảnh: Thúy Vinh
 
Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc phục vụ nước tưới cho gần 27.000 ha vụ đông xuân; trong đó công ty phụ trách 17 hồ đập lớn nhỏ tưới cho trên 6.000 ha lúa. Theo khảo sát thì hầu hết các hồ chứa mức nước đạt thấp, một số hồ chỉ đạt 50 - 60% so với thiết kế. Vì vậy, để tiết kiệm nước trong lòng hồ, các xí nghiệp của công ty đã phối hợp với các địa phương triển khai nạo vét, tu bổ kênh mương đồng loạt nhằm tránh thất thoát nước. Có mặt tại kênh B10 (kênh tưới hồ Vực Mấu), học sinh của Trường THPT Thị xã Hoàng Mai đang tích cực nạo vét. Anh Dương Cảnh Tân - cán bộ Xí nghiệp Thủy lợi Hoàng Mai cho hay: Kênh dài 6 km, tưới nước cho diện tích sản xuất lúa của Quỳnh Vinh, Quỳnh Thiện nhưng thường xuyên bị bồi lắng. Xí nghiệp đã phối hợp với Trường THPT Thị xã Hoàng Mai huy động trên 1.500 lượt học sinh tham gia, qua 3 ngày đã nạo vét được 965 m3 bùn đất, phát cây bụi gần 1000 m2. Đến hết chiến dịch, Xí nghiệp thủy lợi Hoàng Mai sẽ tổ chức phối hợp với nhân dân địa phương nạo vét hết hệ thống kênh Vực Mấu bao gồm hệ thống kênh Chính, Kênh Nam, kênh B1, kênh B10…
 
Đến nay đã 13 năm Nghệ An duy trì tốt phong trào toàn dân ra quân làm thủy lợi theo tinh thần Nghị quyết 02 của BCH Đảng bộ tỉnh. Năm nay có nhiều nét mới, tỉnh không tổ chức lễ ra quân như mọi năm, mà các địa phương, các công ty thủy lợi cùng với bà con nông dân đã chủ động thực hiện phong trào toàn dân ra quân làm thủy lợi ngay tại địa phương và hầu hết các địa phương trên địa bàn tỉnh đều ra quân làm thủy lợi trước ngày 16/10, tùy theo điều kiện đất đai, từng địa phương để đề ra mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể về khối lượng. Như tại các vùng mới chuyển đổi ruộng đất xong thì ngoài nạo vét kênh mương còn tập trung bình chỉnh mặt ruộng. Còn lại các địa phương cơ bản đều phân bố lực lượng lao động hợp lý tập trung nạo vét, khơi thông kênh mương, các cửa vào cống lấy nước.
 
Các huyện miền núi tổ chức duy tu, bảo dưỡng, gia cố thêm bờ đập nhỏ để nhân rộng các mô hình tưới cho lúa và các loại cây công nghiệp, tu bổ lại các phai tạm lấy nước ở các khe suối. Mỗi địa phương đều có những cách làm sáng tạo hiệu quả, như huyện Hưng Nguyên đã có phương án huy động cụ thể, trong đó, lấy nòng cốt là thanh niên, tiếp đến là Hội Nông dân, Hội Phụ nữ và Hội Cựu chiến binh, mỗi tổ chức đảm nhận một công trình. Đến nay, toàn tỉnh đã huy động trên 20.000 người tham gia nạo vét kênh mương được trên 500.000 m3 bùn đất và hàng trăm ngàn m2 phát quang bụi rậm dòng kênh. Tất cả đều nổ lực để sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm, chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất trong điều kiện lượng mưa bình quân năm nay đạt thấp.
 
Văn Trường