.

Khơi dậy niềm đam mê

(Baonghean) - Xác định đưa trò chơi dân gian vào trường học là một giải pháp tích cực để nâng cao chất lượng dạy và học, cô Phan Thị Hồng Mai - Hiệu trưởng trường Tiểu học Hồng Sơn luôn trăn trở tìm cách phát huy giá trị trò chơi dân gian, mang chúng đến gần với học sinh, tạo cho các em niềm đam mê, hứng thú…

Tôi đến Trường Tiểu học Hồng Sơn (TP. Vinh) vào chiều thứ 6. Đang đúng lúc mưa to nên không nghĩ sẽ chụp được cảnh các em học sinh đang chơi trò chơi dân gian như đã mường tượng. Thế mà, thật bất ngờ, vừa dừng chân ở cầu thang tầng 2, nhìn vào lớp 3A, thấy từng nhóm các em chụm vào nhau để chơi trò ô ăn quan. Cách đó không xa, hai cậu bé Tùng – Huy đang cò cưa nhau trò chơi cờ gánh. Nhìn các em hăng say với  những viên sỏi trắng, những còn sò, con điệp, cảm giác của tôi như được trở về thuở học cấp 1, cấp 2 của 20 năm về trước. Hỏi các em “chơi trò chơi dân gian có thích không?”. Hàng chục cánh tay giơ lên, tranh nhau nói: “Thích lắm, thích lắm ạ. Bọn em biết chơi ô ăn quan, cờ gánh, cờ tướng, cờ vua. Riêng sáng thứ 4 và chiều thứ 6 còn được chơi nhảy sạp, đi cà kheo, nhảy dây, nhảy ô cụ nữa ạ”.
 
Người khởi xướng và đưa trò chơi dân gian vào Trường Tiểu học Hồng Sơn chính là cô Phan Thị Hồng Mai – Hiệu trưởng nhà trường. Nơi đầu tiên để cô ấp ủ, thực hiện kế hoạch này là ở Trường Tiểu học Hưng Lộc, ngôi trường mà cô  đã có gần 10 năm làm quản lý. Cô Hồng Mai chia sẻ: “Hoàn cảnh của học sinh Hưng Lộc còn nhiều khó khăn, 10% học sinh con em ở trường là con nhà nghèo nên kỹ năng sống và  giao tiếp của các em hết sức hạn chế. Đẩy mạnh giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua các trò chơi dân gian, mục đích chính của tôi là hướng các em đến với những trò chơi tập thể, hay và giàu tính nhân văn. Không những thế tôi muốn các em được sống trong môi trường học tập hài hòa, gắn việc học với việc chơi, dạy chữ kết hợp với dạy người”.
 
Để thực hiện ý tưởng  này, cô Hồng Mai xây dựng kế hoạch  hoạt động ngoài giờ lên lớp một cách cụ thể theo từng chủ điểm, từng tuần, từng tháng. Cô trăn trở, đúc kết kinh nghiệm của bản thân rồi hỏi những người đi trước về các trò chơi dân gian truyền thống để ghi lại, phổ biến cho các cô giáo trong trường. Cô Mai cần mẫn tìm kiếm các đạo cụ của trò chơi đem vào các lớp học. Giáo viên trong trường  ban đầu coi đó chỉ là “hoạt động ngoài giờ”, bảo cô là “ôm rơm nặng bụng”. Nhưng rồi thấy hiệu trưởng đi làm hôm thì mang theo một bịch sỏi trắng, khi thì mang theo bịch sò, bịch ốc đến trường hướng dẫn cho học sinh chơi cờ gánh, chơi ô ăn quan, mọi người cũng dần dần thay đổi nhận thức của mình. Sau đó, chính các cô còn kiến nghị, đề xuất phổ biến thêm nhiều trò chơi mới như kéo co, chơi thẻ, trồng nụ trồng hoa, nhảy ô cụ, đi cà kheo, nhảy sạp, nhảy dây… Với nhiều hoạt động phong phú, sôi nổi, Trường Tiểu học Hưng Lộc là ngôi trường đầu tiên thành công với chủ trương đưa trò chơi dân gian vào trường học và trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực của thành phố.
 
Cô Phan Thị Hồng Mai (phải) và cô Tổng phụ trách Đội đang hướng dẫn trò chơi cho khối học sinh lớp 1.
Cô Phan Thị Hồng Mai (phải) và cô Tổng phụ trách Đội đang hướng dẫn trò chơi cho khối học sinh lớp 1.
 
Chuyển về Trường Tiểu học Hồng Sơn từ đầu năm 2012, cô Phan Thị Hồng Mai lại tiếp tục thực hiện ý tưởng đưa trò chơi dân gian vào trường học cho ngôi trường nội thành này. Tuy nhiên, ở đây chị lại gặp một thử thách mới bởi trước đây lợi thế ở Trường Tiểu học Hưng Lộc là sân tập rộng, rất thuận lợi cho hoạt động ngoài trời. Còn ở Trường Tiểu học Hồng Sơn, do diện tích của trường chật chội nên sân chơi quá chật hẹp, không có sân vận động, không có khuôn viên, vườn hoa hay khu vui chơi cho học sinh. Không nản lòng  cô vẫn quyết tâm xây dựng kế hoạch và phổ biến triển khai xuống các lớp. Trước tiên cô tổ chức tập huấn cho cán bộ, giáo viên những trò chơi dân gian đơn giản. Sau đó, thông qua các giờ học ngoại khóa hướng dẫn cho học sinh.
 
Để phong trào đi vào nề nếp, nhà trường quy định sáng thứ 4 và chiều thứ 6 tổ chức hoạt động ngoài trời bằng các trò chơi dân gian. Đa phần các lớp chủ yếu tập trung vào các trò như ô ăn quan, cờ gánh, cờ vua, trồng nụ trồng hoa. Riêng những trò chơi cần không gian rộng như nhảy sạp, nhảy dây, đi cà kheo nhà trường sẽ phân lịch cụ thể để các lớp có thể đan xen nhau. Trong những ngày tổ chức trò chơi dân gian, giờ ra chơi cũng được kéo dài hơn và nhà trường thường mở những bài hát vui tươi truyền thống mang âm hưởng dân ca,  vừa như là “nhạc nền” để tăng thêm không khí hứng khởi, vui thích cho học sinh trong khi chơi.
 
Cô Trần Hải Phong - Tổng phụ trách Đội trực tiếp dẫn tôi xuống từng lớp học. Tuy mỗi phòng học diện tích không lớn nhưng các lớp đều trang trí một góc trưng bày bằng giá treo ở cuối mỗi lớp học. Trên đó, ngoài giá sách, tấm bảng trưng bày những bài kiểm tra đạt điểm cao thì phần trưng bày các dụng cụ của các trò chơi dân gian được đặt ở vị trí nổi bật. Những trò chơi cần đạo cụ lớn, cồng kềnh được nhà trường đóng thành những kệ sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng. Cô Trần Hải Phong cũng nói thêm: Từ khi hướng dẫn cho các em các trò chơi truyền thống, trường không còn cảnh ra chơi chạy nhảy, xô đẩy lộn xộn. Chúng tôi cảm nhận được các em chơi không phải để đối phó mà chơi vì thích, vì thấy nó hấp dẫn, lý thú.
 
Ngay cả thầy, cô giáo, từ những người đã lớn tuổi sắp đến lúc về hưu như cô Vinh, cô Nụ hay những cô còn trẻ như cô Đào Hương, cô Phong cũng say sưa với trò chơi của học trò, thậm chí là cùng chơi nhảy sạp,  nhảy dây với các em. Mỗi cô còn sắm thêm một cuốn sổ tay để tự học, tự bồi dưỡng và sưu tầm thêm các trò chơi mới. Những lớp làm tốt, sáng tạo đều được chấm thêm điểm cộng vào điểm thi đua.
 
Qua gần 5 năm áp dụng  đưa trò chơi dân gian vào trường học, cô Phan Thị Hồng Mai rút ra một điều: Đây đều là những trò chơi đơn giản, dễ học, dễ dạy và không tốn kém. Vì thế, để nhân rộng không khó, cần nhất là giáo viên phải thật sự tâm huyết, nhiệt tình, sáng tạo. Những cống hiến của cô Hồng Mai trong việc xây dựng phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” cũng được ngành, thành phố và tỉnh quan tâm, ghi nhận. Liên tục nhiều năm liền cô đạt danh hiệu Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở, cấp tỉnh, bằng khen nữ lao động giỏi của tỉnh, và là hiệu trưởng duy nhất ở Thành phố Vinh được cấp bằng quản lý giỏi cấp quốc gia… Và điều dễ nhận thấy nhất, chính cô là người truyền lửa đam mê trò chơi dân gian cho học trò, cho những giáo viên trong nhà trường.
 
Mỹ Hà
;
.