4 thói quen tai hại đang âm thầm làm giảm tuổi thọ laptop
Laptop chậm dần, pin tụt nhanh, quạt kêu to hay bản lề lỏng lẻo được xem là dấu hiệu xuống cấp. Tuy nhiên, đa số nguyên nhân dẫn đến vấn đề này lại bắt nguồn từ những thói quen sử dụng sai lầm mà người dùng vô tình lặp lại mỗi ngày.
Khi laptop ngày càng cũ, việc hiệu năng suy giảm là điều khó tránh khỏi: máy chạy chậm hơn, pin tụt nhanh, nhiệt độ tăng cao, bàn phím mất độ chắc, cổng sạc lỏng lẻo và bàn di chuột không còn nhạy như thuở ban đầu. Đây là hệ quả tự nhiên của quá trình hao mòn theo thời gian.

Tuy nhiên, không phải mọi dấu hiệu xuống cấp đều diễn ra nhanh đến vậy. Một số thói quen sử dụng sai lầm có thể khiến pin bị “bào mòn” với tốc độ đáng báo động, từ thời lượng sử dụng khoảng 8 tiếng sau ba năm rút xuống chưa đầy 2 tiếng. Sự bất cẩn cũng có thể buộc người dùng phải thay màn hình ngay sau khi hết bảo hành, hoặc khiến chiếc laptop trông xuống cấp như vừa được lấy từ bãi phế liệu.
1. Sử dụng bộ sạc không đúng cách
Bộ sạc chính hãng cho laptop không hề rẻ, đặc biệt với các mẫu máy chơi game hoặc dòng cao cấp. Thế nhưng, rất ít người thực sự chú ý đến cách bảo quản và sử dụng phụ kiện quan trọng này.
Với các laptop vẫn dùng cổng sạc tròn truyền thống, việc uốn cong dây, cuộn chặt cáp hay để sạc bị đè nén trong balô có thể khiến dây nhanh hỏng, đầu nối lỏng hoặc bộ chuyển đổi “chết yểu”. Trường hợp phải liên tục mua sạc thay thế không chỉ gây tốn kém mà còn tiềm ẩn rủi ro cho pin và bo mạch nguồn.
Để tránh điều đó, người dùng nên cuộn dây sạc lỏng tay, tránh để gần vật nuôi, không đặt ở nơi dễ bị giẫm lên. Khi di chuyển, hãy để sạc trong một túi riêng, tránh va chạm với vật nặng hoặc cạnh cứng có thể làm cong, gãy dây.
2. “Bịt kín” hệ thống tản nhiệt của laptop
Laptop là thiết bị di động, nhưng không có nghĩa là có thể đặt ở bất kỳ bề mặt nào. Phần lớn máy tính xách tay đều có khe tản nhiệt ở đáy hoặc hai bên thân máy. Khi đặt laptop lên gối, chăn, giường hoặc các bề mặt mềm, người dùng vô tình chặn luồng khí làm mát.
Hệ quả là quạt phải quay nhanh hơn, máy nóng lên rõ rệt và hiệu năng giảm sút. Quan trọng hơn, tình trạng quá nhiệt kéo dài có thể làm pin xuống cấp nhanh, ảnh hưởng đến linh kiện bên trong và rút ngắn tuổi thọ lớp keo tản nhiệt giữa CPU và bộ tản nhiệt.
Nếu laptop thường xuyên nóng ran khi chạm tay hoặc quạt kêu lớn như “động cơ phản lực”, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy môi trường sử dụng đang không phù hợp. Một giá đỡ laptop đơn giản hoặc chỉ cần đặt máy trên bề mặt phẳng, cứng cũng đủ giúp nhiệt độ được kiểm soát tốt hơn.
3. Bỏ quên việc vệ sinh và bảo trì định kỳ
Nhiều người sử dụng laptop suốt nhiều năm mà chưa từng vệ sinh quạt tản nhiệt. Theo thời gian, bụi bẩn tích tụ trong các khe thông gió và quạt làm mát sẽ khiến khả năng tản nhiệt suy giảm đáng kể.
Khi quạt không thể hoạt động hiệu quả, laptop dễ rơi vào tình trạng quá nhiệt, thậm chí nóng bất thường đến mức người dùng lầm tưởng máy bị nhiễm phần mềm độc hại. Một biện pháp đơn giản là dùng bình khí nén để thổi bụi ở các khe thông gió vài tháng một lần.
Nếu có kinh nghiệm, việc mở máy để vệ sinh quạt và bộ tản nhiệt có thể giúp laptop cũ chạy mát hơn rõ rệt. Bên cạnh đó, bàn phím và bàn di chuột cũng cần được lau chùi thường xuyên, bởi dầu mỡ và vụn thức ăn lọt vào kẽ phím có thể khiến phím bị kẹt hoặc mất độ nhạy theo thời gian.
4. Sử dụng laptop một cách bất cẩn
Những hư hỏng vật lý thường không xảy ra trong một ngày, mà tích tụ dần theo thói quen sử dụng thiếu cẩn trọng. Khi laptop còn mới, người dùng thường nâng niu, nhưng càng về sau, sự cẩu thả càng dễ xuất hiện như cầm máy bằng màn hình, nhét vào balô không có lớp bảo vệ, đặt máy ở mép bàn hoặc gần đồ uống.
Bản lề là một trong những bộ phận dễ hỏng và tốn kém nhất khi sửa chữa. Việc mở nắp quá mạnh, bị trẻ nhỏ hoặc thú cưng kéo lệch có thể làm hỏng bản lề, kéo theo lỗi cáp màn hình, gây nhấp nháy hoặc thậm chí hỏng hoàn toàn tấm nền.
Nếu thường xuyên mang laptop đi làm hoặc du lịch, một chiếc túi chống sốc chuyên dụng là khoản đầu tư nhỏ nhưng rất đáng giá. Những nguyên tắc cơ bản như đóng nắp máy trước khi di chuyển hay để đồ uống cách xa laptop nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng lại dễ bị bỏ qua nhất.


