5 điều người dùng không nên chia sẻ khi sử dụng ChatGPT

Khác với Google hay các công cụ tìm kiếm truyền thống, ChatGPT mang lại cảm giác như đang nói chuyện với một người thật. Chính sự “gần gũi” này khiến người dùng dễ mất cảnh giác, chia sẻ thông tin cá nhân, tài chính hay công việc một cách vô tư.

Tuy nhiên, các chatbot AI không phải hệ thống tĩnh. Chúng liên tục được cải tiến, học hỏi từ dữ liệu đầu vào và vẫn tồn tại những rủi ro bảo mật nhất định. Trước đây, Meta AI từng gặp lỗi cho phép truy cập tin nhắn riêng tư; ChatGPT cũng từng đối mặt với các lỗ hổng chèn lời nhắc (prompt) và nguy cơ bị công cụ tìm kiếm lập chỉ mục các cuộc trò chuyện được chia sẻ công khai.

Điều đó có nghĩa là người dùng cần cảnh giác khi dùng ChatGPT, thậm chí còn cần thận trọng hơn so với các nền tảng trực tuyến khác.

1. Thông tin cá nhân

Đây là sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất. Một nghiên cứu của tổ chức quốc tế chuyên về an ninh mạng Safety Detectives cho thấy trong 1.000 cuộc hội thoại ChatGPT công khai, người dùng thường xuyên chia sẻ tên thật, địa chỉ, số CMND/CCCD, số điện thoại, email, tên đăng nhập và mật khẩu.

ChatGPT có thể hỗ trợ viết CV, thư xin việc hay biểu mẫu hành chính rất tốt mà không cần bất kỳ dữ liệu cá nhân thật nào. Việc dùng thông tin giả hoặc ký hiệu thay thế vừa hiệu quả, vừa giúp tránh nguy cơ dữ liệu bị lộ hoặc bị lập chỉ mục công khai.

Người dùng cũng có thể tắt tùy chọn cho phép ChatGPT sử dụng cuộc trò chuyện để huấn luyện mô hình, nhưng điều này không biến việc chia sẻ thông tin cá nhân trở nên an toàn. Cách tốt nhất vẫn là không chia sẻ thông tin cá nhân ngay từ đầu.

2. Thông tin tài chính

Nhiều người coi ChatGPT như một “cố vấn tài chính cá nhân”, từ lập ngân sách đến phân tích đầu tư. Dù hữu ích ở mức khái quát, OpenAI cũng thừa nhận ChatGPT có thể mắc lỗi.

Quan trọng hơn, không có lý do gì để nhập số tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, thông tin đầu tư hay hồ sơ thuế vào ChatGPT. Các hệ thống AI không được thiết kế để bảo vệ dữ liệu tài chính như ngân hàng hoặc tổ chức tài chính.

Trong kịch bản xấu nhất, dữ liệu này có thể bị lạm dụng cho lừa đảo, đánh cắp danh tính, gian lận tài chính hoặc tấn công mạng. Nếu cần phân tích, hãy dùng dữ liệu giả hoặc đã được che thông tin nhạy cảm.

3. Thông tin y tế cá nhân

ChatGPT ngày càng được sử dụng để tìm hiểu thông tin sức khỏe. Một khảo sát gần đây cho thấy 1/6 người trưởng thành dùng chatbot AI để tìm kiếm kiến thức y tế, và con số này lên tới 1/4 ở người trẻ.

Vấn đề không nằm ở việc tìm hiểu khái niệm y khoa chung, mà ở việc chia sẻ chi tiết cá nhân như chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, tiền sử bệnh hoặc vấn đề sức khỏe tâm thần. Khi kết hợp với thông tin nhận dạng, đây là nhóm dữ liệu cực kỳ nhạy cảm.

Một khi đã được nhập vào ChatGPT, dữ liệu y tế này nằm ngoài các cơ chế bảo vệ thông tin sức khỏe và gần như không thể kiểm soát cách nó được xử lý sau đó. ChatGPT có thể giúp hiểu thuật ngữ y khoa, nhưng không bao giờ nên thay thế bác sĩ hoặc hồ sơ y tế chính thức.

4. Tài liệu và thông tin bí mật

Email nội bộ, tài liệu khách hàng, báo cáo chưa công bố, dữ liệu dự án hay tài sản trí tuệ, tất cả đều không nên đưa vào ChatGPT ở dạng nguyên bản.

Việc dùng AI để chỉnh sửa email hay tóm tắt tài liệu nghe có vẻ tiện lợi, nhưng có thể vô tình khiến dữ liệu rơi ra ngoài các quy trình bảo mật của doanh nghiệp. Nguy cơ này đặc biệt nghiêm trọng trong các lĩnh vực như y tế, tài chính, pháp lý hay nghiên cứu.

Nguyên tắc an toàn là chỉ nhập nội dung đã được ẩn danh, lược bỏ hoặc không còn tính bảo mật.

5. Bất cứ điều gì liên quan đến hành vi bất hợp pháp

OpenAI có nghĩa vụ tuân thủ yêu cầu của cơ quan thực thi pháp luật tại Mỹ và nhiều quốc gia khác. Việc chia sẻ, hỏi hoặc tìm cách vượt qua các giới hạn pháp lý có thể khiến tài khoản bị đánh dấu, hạn chế hoặc cung cấp dữ liệu theo yêu cầu pháp lý.

Các biện pháp bảo vệ của ChatGPT nhằm ngăn chặn hành vi phạm pháp, gian lận, gây hại hoặc viết mã độc không phải lúc nào cũng hoàn hảo và chính điều đó càng cho thấy người dùng cần tự chịu trách nhiệm về những gì mình chia sẻ.

Tóm lại, ChatGPT là một công cụ mạnh mẽ và hữu ích, nhưng không phải là không gian riêng tư tuyệt đối. Nguyên tắc cốt lõi rất đơn giản là đừng chia sẻ bất cứ điều gì mà bạn không sẵn sàng công khai hoặc giao cho bên thứ ba.

Sử dụng chatbot AI nói chung và ChatGPT nói riêng một cách thông minh không chỉ nằm ở việc khai thác tính năng, mà còn ở khả năng giữ an toàn cho dữ liệu cá nhân, công việc và danh tính số của chính người dùng./.