AFCON 2025: Lịch thi đấu gây tranh cãi và cuộc chiến quyền lực

Cuộc chiến lịch thi đấu bất bình đẳng

Khi Morocco chuẩn bị đăng cai Cúp bóng đá châu Phi (AFCON) 2025, niềm tự hào của cả một lục địa đang bị phủ bóng bởi một quyết định gây tranh cãi từ FIFA. Giải đấu danh giá nhất châu Phi bị đẩy vào một lịch thi đấu khắc nghiệt, phơi bày cuộc chiến quyền lực bất bình đẳng đang chi phối bóng đá thế giới.

Vấn đề cốt lõi nằm ở thời gian chuẩn bị gần như không tồn tại. FIFA ấn định ngày 15/12 là thời điểm các câu lạc bộ châu Âu phải nhả cầu thủ cho một giải đấu khởi tranh chỉ sáu ngày sau đó, vào ngày 21/12. Đây là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử 68 năm của AFCON và bị xem là một sự thiếu tôn trọng đối với công tác chuyên môn.

Huấn luyện viên Patrice Beaumelle của Angola đã chỉ trích gay gắt: "Bạn không thể chuẩn bị một đội bóng mạnh chỉ trong hai hoặc ba buổi tập". Sự chuẩn bị sơ sài này không chỉ làm giảm chất lượng chuyên môn của giải đấu mà còn đặt các cầu thủ vào nguy cơ chấn thương cao, khi họ vừa phải vắt kiệt sức ở châu Âu đã phải lập tức bước vào một giải đấu cấp châu lục.

Ưu tiên lợi ích của bóng đá châu Âu

Nguyên nhân sâu xa của lịch trình phi lý này được cho là do sự ưu tiên tuyệt đối của FIFA dành cho các giải đấu của châu Âu. Việc tổ chức AFCON vào tháng 12 và tháng 1 nhằm mục đích tránh xung đột với lịch thi đấu Champions League và Europa League. Điều này cho thấy lợi ích tài chính của các câu lạc bộ lớn tại châu Âu đang được đặt lên trên giá trị truyền thống và niềm tự hào của cả một châu lục.

Thái độ của Chủ tịch FIFA, Gianni Infantino, càng làm gia tăng sự thất vọng. Những phát biểu của ông, từ việc gọi AFCON là giải đấu "vô dụng" đến đề xuất tổ chức 4 năm một lần như EURO, cho thấy sự thiếu thấu hiểu về cấu trúc kinh tế đặc thù của bóng đá châu Phi.

Không giống UEFA có nguồn thu ổn định từ Champions League, Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) phụ thuộc gần như hoàn toàn vào AFCON để duy trì hoạt động. Doanh thu dự kiến hơn 1 tỷ USD từ bản quyền truyền thông chỉ có thể được đảm bảo nếu giải đấu duy trì tần suất hai năm một lần. Việc thay đổi chu kỳ tổ chức sẽ là một đòn giáng mạnh vào sự tồn tại tài chính của nền bóng đá tại đây.

Nỗi niềm của nước chủ nhà và tiếng chuông cảnh tỉnh

Giữa những tranh cãi, nước chủ nhà Morocco vẫn đang nỗ lực chuẩn bị cho giải đấu với khát vọng lớn. Sau kỳ tích vào bán kết World Cup 2022, "Những chú sư tử Atlas" đặt mục tiêu chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài gần nửa thế kỷ. Tuy nhiên, áp lực dành cho huấn luyện viên Walid Regragui là rất lớn khi các trụ cột của ông không có đủ thời gian để hồi phục và lắp ráp chiến thuật.

Cuộc khủng hoảng lịch thi đấu của AFCON 2025 là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự mất cân bằng quyền lực trong làng bóng đá toàn cầu. Bóng đá châu Phi, với những đóng góp to lớn cho thế giới, xứng đáng nhận được sự tôn trọng và một vị thế công bằng hơn.

Nếu FIFA và CAF không tìm được tiếng nói chung để tôn trọng các giá trị riêng biệt của châu Phi, các giải đấu trong tương lai sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng bởi lợi ích của các nhóm quyền lực. Các ngôi sao như Mohamed Salah hay Victor Osimhen cần được trở về phục vụ quê hương với sự chuẩn bị tốt nhất, thay vì phải "chạy sô" giữa hai lục địa trong tình trạng mệt mỏi.