Ai sẽ là người kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Iran Khameinei?
Sự ra đi của vị lãnh đạo kỳ cựu Iran đã để lại một khoảng trống quyền lực khổng lồ, bởi ông chưa từng công bố người kế vị chính thức.
Theo CNN, sáng 1/3, Đài truyền hình quốc gia Iran IRIB đưa tin: "Lãnh đạo Tối cao của Iran đã tuẫn tiết". Trong khi đó, hãng tin Mehr – một cơ quan thông tấn thân chính phủ – ca ngợi: "Nhà học giả vĩ đại, người chiến sĩ ấy đã hy sinh đời mình để vực dậy đất nước Iran… giờ đây ông đã đứng vào hàng ngũ cao quý của những vị anh hùng tử đạo".
Chính phủ Iran cũng đã ban bố 40 ngày quốc tang để tưởng niệm nhà lãnh đạo quá cố. Thông báo này được đưa ra sau khi Mỹ và Israel tuyên bố Lãnh tụ Tối cao Khamenei đã thiệt mạng trong một chiến dịch không kích hiệp đồng quy mô lớn của liên quân hai nước nhắm vào lãnh thổ Iran.
Sự ra đi của vị lãnh đạo kỳ cựu Iran đã để lại một khoảng trống quyền lực khổng lồ, bởi ông chưa từng công bố người kế vị chính thức. Theo quy định, một cơ quan gồm 88 giáo sĩ cao cấp mang tên Hội đồng Chuyên gia sẽ chịu trách nhiệm bầu chọn người kế nhiệm.
Giới phân tích ngay lập tức đưa ra một số gương mặt triển vọng nhất. Trong đó, Mojtaba Khamenei (56 tuổi), là con trai thứ của ông Khamenei. Mojtaba được biết đến là nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng và sở hữu mối quan hệ mật thiết với Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng như lực lượng dân quân tình nguyện Basij. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với Mojtaba chính là truyền thống của giới giáo sĩ Hồi giáo Shiite vốn không ủng hộ việc "cha truyền con nối". Thêm vào đó, ông không phải là một giáo sĩ cấp cao và hiện không nắm giữ chức vụ chính thức nào trong bộ máy chính quyền.
Hay như Alireza Arafi (67 tuổi), dù ít tiếng tăm hơn trên chính trường quốc tế, Arafi là một giáo sĩ có uy tín và là cộng sự tin cẩn của ông Khamenei. Hiện ông đang giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia và là thành viên của Hội đồng Giám hộ đầy quyền lực – cơ quan có quyền thẩm định các ứng cử viên bầu cử và các đạo luật của Quốc hội. Arafi cũng là người đứng đầu hệ thống chủng viện của Iran. Tuy nhiên, ông không được xem là một "tay chơi" chính trị hạng nặng và thiếu sự kết nối chặt chẽ với các cơ quan an ninh.
Ngoài ra còn một số gương mặt như: Mohammad Mehdi Mirbagheri (hơn 60 tuổi) - một giáo sĩ theo đường lối cứng rắn và là thành viên Hội đồng chuyên gia, đại diện cho phe bảo thủ cực đoan nhất trong tầng lớp giáo sĩ. Theo tổ chức hoạt động IranWire, Mirbagheri có tư tưởng bài phương Tây quyết liệt và tin rằng xung đột giữa "tín đồ" và "những kẻ không có đức tin" là điều không thể tránh khỏi. Hiện ông đang điều hành Học viện Khoa học Hồi giáo tại thành phố thánh địa Qom.
Hassan Khomeini (hơn 50 tuổi), là cháu nội của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo – Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini. Hassan sở hữu lợi thế lớn về tính chính danh tôn giáo và tinh thần cách mạng. Ông hiện là người quản lý lăng mộ Khomeini. Tuy nhiên, Hassan chưa từng giữ chức vụ công quyền nào và có vẻ như có rất ít ảnh hưởng đối với bộ máy an ninh hoặc tầng lớp tinh hoa đang cầm quyền. Ông cũng được đánh giá là người có tư tưởng ôn hòa hơn so với nhiều đồng nghiệp cùng trang lứa.
Hashem Hosseini Bushehri (60 tuổi), một giáo sĩ cấp cao có mối liên kết chặt chẽ với các tổ chức quản lý việc kế vị, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia, nơi ông giữ chức Phó Chủ tịch thứ nhất. Bushehri được cho là có mối quan hệ gần gũi với ông Khamenei, nhưng ông lại khá kín tiếng trong nước và không có sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ phía IRGC.
