Ấn Độ có thể biên chế 250 tiêm kích Su-57 do chương trình AMCA nội địa chậm trễ
Dự án tiêm kích thế hệ thứ năm AMCA của Ấn Độ đối mặt với nguy cơ trì hoãn kéo dài, thúc đẩy khả năng New Delhi mua số lượng lớn Su-57 từ Nga để đảm bảo năng lực tác chiến.
Chương trình tiêm kích thế hệ thứ năm "Máy bay Chiến đấu Đa năng Tiên tiến" (AMCA) của Ấn Độ đang đứng trước những thách thức lớn khi lịch trình thử nghiệm và vận hành liên tục bị đẩy lùi. Sự chậm trễ này tạo ra một khoảng trống năng lực nghiêm trọng cho Không quân Ấn Độ, khiến viễn cảnh quốc gia này sở hữu tới 250 chiếc Su-57 của Nga trở nên khả thi hơn bao giờ hết.
Tiến độ dự án AMCA và những rào cản kỹ thuật
Theo kế hoạch ban đầu, nguyên mẫu AMCA Mk1 dự kiến cất cánh lần đầu vào năm 2028 hoặc 2029 để chính thức biên chế vào khoảng năm 2033-2034. Tuy nhiên, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) đã phải lùi thời hạn vận hành sang năm 2034 hoặc 2035. Đáng chú ý, biến thể AMCA Mk2 với động cơ nội địa lực đẩy 120 kN cũng đang đối mặt với nguy cơ trì hoãn tương tự.
Dù Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh đã phê duyệt tiếp tục triển khai chương trình vào tháng 5/2025, nhưng việc thiếu hụt các nguyên mẫu thực tế sau gần một thập kỷ nằm trên bản vẽ đã gây ra nhiều nghi ngại. Tập đoàn Hàng không Hindustan (HAL) mới chỉ bắt đầu giai đoạn thiết kế chi tiết từ đầu năm 2019. Kinh nghiệm từ dự án tiêm kích hạng nhẹ Tejas – mất tới 18 năm từ khi bay thử đến khi biên chế – là cơ sở để các chuyên gia dự báo AMCA khó có thể sẵn sàng chiến đấu trong vòng 15 năm tới.
Áp lực từ sự trỗi dậy của tiêm kích thế hệ năm trong khu vực
Sự chậm trễ của AMCA diễn ra trong bối cảnh các đối thủ khu vực đang gia tăng sức mạnh không quân nhanh chóng. Cựu Thống soái Không quân Anil Chopra nhận định rằng đến năm 2035, thời điểm lạc quan nhất để AMCA hoạt động, Trung Quốc có thể đã sở hữu khoảng 1.500 chiếc J-20. Trong khi đó, các tiêm kích Rafale hiện tại của Ấn Độ bị đánh giá là gặp nhiều thách thức trước dòng J-10C do Trung Quốc cung cấp cho Pakistan.
Trong danh sách các lựa chọn ngoại nhập, dòng F-35 của Mỹ đã bị loại trừ do các rào cản về kiểm soát kỹ thuật và quyền tự chủ vận hành từ phía Washington. Điều này khiến Su-57 của Nga trở thành ứng viên sáng giá nhất để lấp đầy khoảng trống thế hệ cho không quân quốc gia Nam Á này.
Lợi thế chiến lược và kinh tế từ phương án Su-57
Nga đã đưa ra một đề nghị chưa từng có: cung cấp toàn quyền truy cập vào mã nguồn của máy bay trong khuôn khổ thỏa thuận sản xuất theo giấy phép. Điều này cho phép Ấn Độ tùy biến và tích hợp các hệ thống điện tử, vũ khí nội địa một cách sâu rộng. Về mặt chi phí, Su-57 từng có thời điểm được ước tính chỉ tiêu tốn khoảng 35 triệu USD mỗi chiếc khi tính theo biến động tỷ giá đồng Rúp, thấp hơn nhiều so với con số 72 triệu USD của dự án Tejas nội địa vào năm 2025.
Hiện tại, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã bước vào giai đoạn đàm phán kỹ thuật chuyên sâu để sản xuất Su-57 theo giấy phép với số lượng tối thiểu ban đầu là 140 chiếc. Nếu dự án AMCA tiếp tục đi vào "vết xe đổ" của Tejas và không thể vận hành trước thập niên 2040, quy mô hạm đội Su-57 của Ấn Độ hoàn toàn có thể đạt tới con số 250 chiếc, tương tự như tiền lệ thành công của dòng Su-30MKI trước đây.
