Anh bãi bỏ thuế carbon sản xuất điện từ năm 2028 giúp giảm hóa đơn năng lượng

Ngày 16/4, Chính phủ Anh chính thức công bố lộ trình bãi bỏ thuế carbon đối với hoạt động sản xuất điện, bắt đầu có hiệu lực từ tháng 4/2028. Đây là nỗ lực mới nhất của London nhằm kiềm chế đà tăng giá điện và giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình cũng như doanh nghiệp trong nước.

Chiến lược bình ổn giá năng lượng trong bối cảnh mới

Quyết định bãi bỏ sắc thuế này diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng tại Anh được dự báo sẽ đối mặt với nhiều áp lực lớn. Theo các phân tích thị trường, giá năng lượng trong nước có thể tăng mạnh từ tháng 7/2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá năng lượng bán buôn leo thang do tác động của xung đột tại Iran, kết hợp với chu kỳ điều chỉnh giá trần điện mới của cơ quan quản lý vào quý III/2026.

Việc loại bỏ thuế carbon được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động tích cực đến thị trường bán lẻ. Ông Pranav Menon, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Aurora Energy Research, nhận định đây là một bước đi tích cực giúp trực tiếp giảm giá điện bán lẻ cho người tiêu dùng cuối cùng.

Lịch sử và vai trò của Cơ chế hỗ trợ Carbon (CPS)

Loại thuế sắp bị bãi bỏ có tên chính thức là Cơ chế hỗ trợ Carbon (CPS), được áp dụng từ tháng 4/2013. Mục tiêu ban đầu của CPS là thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng bằng cách làm tăng chi phí sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là than đá, nhằm đạt được các cam kết về khí hậu.

Trong ngân sách năm 2025, Chính phủ Anh đã quyết định duy trì mức thuế CPS ở mức 18 bảng Anh (tương đương khoảng 24 USD) cho mỗi tấn khí carbon dioxide phát thải cho đến thời điểm bãi bỏ vào tháng 4/2028. Hiện nay, các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch đang phải nộp thuế CPS bổ sung bên cạnh chi phí theo Hệ thống mua bán phát thải quốc gia (ETS) – vốn đang giao dịch quanh mức 49 bảng Anh/tấn CO2.

Hệ thống điện Anh không còn phụ thuộc vào than đá

Thứ trưởng Tài chính Anh, ông Dan Tomlinson, khẳng định thuế CPS đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử và không còn phù hợp với bối cảnh hiện tại. Một trong những minh chứng rõ nét nhất là việc sử dụng điện than gần như đã bị xóa sổ khỏi hệ thống điện quốc gia, với nhà máy nhiệt điện than cuối cùng của Anh đã đóng cửa vào năm 2024.

Chính phủ hiện đang tập trung nguồn lực vào chương trình “Clean Power 2030” nhằm đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo và giảm phát thải carbon trong lĩnh vực điện vào năm 2030. Ông Tomlinson nhấn mạnh rằng lộ trình này giúp hệ thống điện dần thoát khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, khiến việc duy trì CPS để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng trở nên không còn cần thiết.

Tác động kinh tế đối với người tiêu dùng

Theo ước tính từ các nhà phân tích tại Bernstein, thuế CPS hiện đóng góp khoảng 7 bảng Anh vào giá của mỗi megawatt giờ điện bán buôn. Việc bãi bỏ hoàn toàn sắc thuế này vào năm 2028 được dự báo sẽ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân. Cụ thể, mỗi hộ gia đình tại Anh có thể tiết kiệm trung bình khoảng 21 bảng Anh trên hóa đơn tiền điện mỗi năm.

Nhìn chung, động thái này đánh dấu một bước ngoặt trong chính sách năng lượng của Anh, chuyển từ việc dùng chế tài thuế để trừng phạt năng lượng bẩn sang việc tối ưu hóa chi phí khi hệ thống năng lượng sạch đã dần ổn định.