Ánh sáng đợi chờ

Ngày tháo lớp băng gạc khỏi đôi mắt là ngày dài nhất trong cuộc đời ông Cương.

Cả đêm trước, ông không tài nào ngủ được. Dù bà Hoa vợ ông ngồi bên cạnh, se sẽ phẩy chiếc quạt nan xua tan không khí oi bức. Mãi đến khi bà khe khẽ hát cho ông nghe những bài dân ca đã từng hát ở lán quân y giữa rừng Trường Sơn giúp ông vượt qua nỗi đau bệnh tật, ông mới chợp mắt được một chút.

Ông nằm im trên chiếc giường bệnh chờ trời sáng, nghĩ xa, nghĩ gần. Qua khe cửa khép hờ, ông nghe tiếng xe đẩy kim loại lăn những vòng rệu rã ngoài hành lang, tiếng dép lê loẹt quẹt và văng vẳng đâu đó, tiếng một đứa trẻ cười giòn tan xua bớt phần nào không khí căng thẳng, u ám của bệnh viện. Mấy chục năm nay, ông dùng đôi tai lắng nghe âm thanh để tưởng tượng ra hình khối. Nếu cuộc phẫu thuật không thành công, ông sẽ tiếp tục sống trong bóng tối. Ông đã quen rồi. Chỉ thương bà Hoa, bà đã trông ngóng bao lâu, hi vọng bao nhiêu.

- Từ từ mở mắt ra nhé, đừng vội…

Giọng vị bác sĩ già vang lên trầm ấm. Ông Cương hít một hơi thật sâu. Lồng ngực ông phập phồng, mùi thuốc sát trùng hăng hắc bỗng chốc đắng nghét ở cuống họng. Ông hé mi. Chỉ có một luồng sáng trắng lóa, sắc lẹm như một lưỡi gươm đâm toạc vào võng mạc, nhức nhối và tàn bạo. Ông rên khẽ, vội vã nhắm nghiền mắt lại. Nước mắt sinh lý tứa ra, nóng hổi. Rồi ông thử mở ra lần nữa, chậm rãi hơn, rón rén như kẻ tò mò cố tình bước vào thánh địa bị cấm đoán. Một vệt sáng mỏng tang, rực rỡ mang màu của nắng đang xiên ngang bậu cửa sổ. Bụi bặm li ti nhảy múa trong vệt sáng ấy.

Ông đáp lại những ánh nhìn chờ đợi bằng giọng như không phải của mình:

- Hôm nay trời nắng.

Bà Hoa bật khóc. Ông nắm tay vợ, siết chặt. Mấy chục năm rồi, ký ức về gương mặt bà đọng trong tâm khảm ông dịu dàng vẻ đẹp tuổi mười chín với đôi mắt đen lay láy, mái tóc dài buộc gọn bằng khăn tay và nụ cười bẽn lẽn mỗi khi bắt gặp cái nhìn của ông.

***

Năm ấy, cả ông và bà đều đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời. Họ gặp nhau ở trạm quân y lẩn khuất dưới tán một cánh rừng Trường Sơn bị bom B52 cày xới nát bươm, lúc nào cũng khen khét mùi thuốc súng, mùi thuốc sát trùng, bao quanh bởi âm thanh của những người lính gầy guộc, sốt rét run bần bật trong cơn mê sảng thét lên gọi mẹ, gọi tên vợ. Cũng có người chẳng gọi ai, chỉ mở trừng trừng hai hố mắt sâu hoắm nhìn lên mái tăng tối đen cho đến khi hơi thở tàn lụi vào hư vô.

Giữa chiến tranh khốc liệt, cô y tá trẻ tên Hoa mang khuôn mặt dịu dàng tựa như một vầng trăng sáng xua bớt đi phần nào cái ngột ngạt, bức bối. Đôi bàn tay mềm mại vững vàng khi cầm panh gắp từng mảnh đạn găm sâu vào thịt xương đồng đội. Khi cần, cô sẵn sàng cùng các đồng đội khiêng thương binh vượt qua những đoạn đường lầy lội, bất chấp tiếng bom gầm và đạn pháo dội xuống cách đó không xa.

Có một đêm, người ta đưa vào trạm một chiến sĩ trẻ với lồng ngực bê bết máu. Mảnh đạn găm sâu, hơi thở của anh mỗi lúc một yếu, đôi môi tím tái vẫn cố mấp máy gọi một tiếng rất khẽ: “Mẹ…”. Hoa cúi xuống, hai bàn tay run lên trong giây lát rồi lại bình tĩnh ép chặt miếng gạc vào vết thương, vừa làm vừa bảo anh: “Anh đừng ngủ, nghe em, cố thêm một chút nữa thôi!”. Nhưng cô hiểu, trong ánh mắt đã bắt đầu đục đi của người lính ấy vừa lóe lên ánh sáng hồi tưởng trước khi tắt lịm.

Khi mọi cách cứu chữa đều trở nên vô vọng, Hoa ngồi xuống bên cạnh, khẽ nắm lấy bàn tay lạnh dần của anh. Người lính nhìn Hoa, môi mấp máy “Mẹ… ơi, ru… con”. Giọng hát của Hoa trong đêm ấy nghẹn lại, đứt quãng. Người chiến sĩ khẽ hé mắt, đôi môi mỉm cười rất nhẹ. Đến câu hát cuối cùng, bàn tay anh đang nắm tay Hoa buông thõng xuống. Đêm ấy, giữa rừng Trường Sơn mịt mùng khói lửa, tiếng hát của cô gái trẻ ngân lên bên một người lính vừa nhắm mắt, dịu dàng như lời tiễn biệt cuối cùng dành cho một người con đã hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc.

Cương là họa sĩ chiến trường. Anh vẽ người lính trẻ ngủ gục bên báng súng AK, vẽ chiếc võng dù bơ vơ mắc giữa hai thân cây cháy sém, vẽ cái vẫy tay chào của nữ chiến sĩ thanh niên xung phong tiễn đoàn quân ra trận. Anh vẽ Hoa. Cô quỳ gối trên đất ẩm, băng lại mỏm cụt rỉ máu của một thương binh. Mồ hôi ướt đẫm mảng lưng áo. Đấy là bức tranh đầu tiên anh vẽ Hoa, cũng là bức tranh cuối cùng anh được họa cô bằng đôi mắt sáng của mình trước khi chìm vào bóng tối suốt mấy chục năm.

Ngày tạm biệt trạm quân y theo đoàn quân ra chiến trường, chàng họa sĩ trẻ gửi nữ y tá mình thầm thương lời hẹn sau chiến tranh sẽ đưa em về thăm quê, nơi có triền cỏ mềm và rất nhiều hoa. Chưa kịp nghe lời đáp, anh đã vội vã lên đường. Lời hẹn ấy thành niềm tin để họ cùng nhau vượt qua mưa bom, bão đạn.

Chiến tranh qua những lời kể sau này trên bục vinh quang thường mang hình hài của những bản hùng ca rực rỡ, quyết chiến, quyết thắng. Nhưng sự thật của chiến tranh tàn khốc hơn thế. Ở đó, buổi sáng thức dậy, người ta không biết đồng đội cùng đắp chung tấm chăn với mình đêm trước, hôm nay ai còn, ai mất. Hôm nay, con đường mòn ngợp lá xanh rờn, ngày mai chỉ còn là những hố bom khét lẹt thịt xương.

Cương mất đi ánh sáng vào một buổi trưa oi ả như đổ lửa. Tiếng động cơ phản lực xé toạc bầu trời. Bóng xám ngoét của chiếc F4 phủ ập xuống đỉnh đầu. Mặt đất rung lên như một cơn động đất. Lúc đó, Cương đang nhoài người khỏi hầm chữ A, cố ghi lại dáng hình một chiến sĩ thông tin đang cuộn dây cáp. Một tràng pháo kích nổ đinh tai nhức óc. Cương ngã văng ra sau. Máu rỉ ra từ tai, từ mũi. Ánh chớp xé toạc võng mạc. Mọi âm thanh tắt ngấm. Bầu trời xanh ngắt lùi xa. Chỉ còn một màu đen đặc quánh, nghẹt thở ùa vào.

Anh tỉnh lại ở trạm quân y. Chỉ có bóng tối. Đen kịt. Vô tận. Khoảnh khắc ấy, điều bóp nghẹt tim anh không phải cái chết, mà là hình bóng Hoa. Anh đã thành một người tàn phế, làm sao có thể trói buộc, làm khổ người con gái khác.

Ngày ấy, Hoa chỉ nhận được tin Cương mất tích trong chiến đấu. Cô nén nỗi đau, hoàn thành nhiệm vụ. Hòa bình lập lại, cô khoác chiếc ba lô bạc màu, tìm những nơi đoàn quân đi qua. Cô lặn lội tìm những cựu binh đồng đội cũ. Mấy năm trời ròng rã như thế, Hoa tìm thấy Cương ở một trại an dưỡng.

-Em về đi! Anh mù rồi! Anh không muốn làm khổ ai cả.

Hoa không nhận lời cũng chẳng từ chối, cô xin ở lại trạm điều dưỡng, ngày ngày thay băng, chăm sóc Cương. Rồi giữa những tháng ngày bình dị ấy, họ nhận ra mình không còn là đồng đội của một thời bom đạn, mà đã trở thành chỗ dựa duy nhất của nhau, để rồi nên nghĩa vợ chồng. Không đám cưới đình đám, không rước dâu, chỉ có mâm cơm đạm bạc, cút rượu và những lời chúc nghẹn ngào của anh em thương binh.

Những ngày sau đó lại là cuộc chiến khác. Ông Cương rơi vào chuỗi ngày buồn bã, cáu gắt vô cớ. Ông từng nghĩ, giá như ngày hôm ấy những người đồng đội không kéo mình ra khỏi hố bom, có lẽ tất cả đã nhẹ nhõm hơn, ông không phải sống trong bóng tối, Hoa cũng không phải buộc tuổi xuân của mình vào một thương binh mù lòa. Mỗi khi nghe tiếng vợ lặng lẽ đi lại trong căn nhà, ông vừa biết ơn, vừa đau đớn, bởi tình yêu của Hoa càng lớn bao nhiêu, ông càng cảm thấy món nợ mình mang theo nặng bấy nhiêu.

Có những lần Hoa vừa bước ra khỏi cửa, ông Cương đã lần tay tìm bức tường, tự hỏi không biết mình đang sống vì điều gì. Ông từng muốn buông xuôi, từng nghĩ đến việc đẩy Hoa ra khỏi cuộc đời mình để vợ được tự do đi tìm một hạnh phúc khác, nhưng rồi chỉ cần nghe tiếng chân vợ trở về, ông lại không đủ nhẫn tâm để thực hiện điều ấy.

Một buổi sáng, sau khi lặng lẽ dọn những mảnh vỡ mà chồng vừa làm rơi trong cơn tuyệt vọng, Hoa đặt vào tay ông một cuốn sổ trắng và cây chì than, khích lệ ông vẽ lại bằng âm thanh ông đã lắng nghe, bằng hình khối và những ký ức ông lưu giữ trong tâm khảm. Ban đầu, những nét chì của Cương xiêu vẹo, rời rạc, nhiều lần ông vò nát cả trang giấy vì không thể vẽ điều mình muốn. Nhưng Hoa không cho phép ông bỏ cuộc, ngày ngày kể cho ông nghe về cuộc sống, về những đứa trẻ chạy ngoài sân, về sinh linh nhỏ bé đang từng ngày lớn lên trong bụng. Từ bóng tối, Cương bắt đầu dựng lại thế giới bằng ký ức, trí tưởng tượng và những lời kể dung dị của người vợ đã kiên nhẫn ở bên ông suốt những năm tháng dài…

***

Y học càng ngày càng tiến bộ, bác sĩ thông báo giác mạc của Cương vẫn còn tia hy vọng và một ca phẫu thuật có thể giúp ông nhìn thấy phần nào ánh sáng. Hoa mừng đến rơi nước mắt, nhưng ông Cương lại lặng người rất lâu. Ông muốn ngắm nhìn khuôn mặt vợ, nhìn thấy các con. Nhưng ông cũng sợ ca mổ thất bại, sợ Hoa sẽ thêm một lần thất vọng. May mà trời thương!

Bác sĩ bảo đôi mắt ông vẫn cần thời gian để phục hồi, tuy không nhìn rõ như xưa nhưng cũng phần nào thấy được hình khối, màu sắc. Ông áp mặt mình vào đôi bàn tay vợ, trong đầu hiện lên bức vẽ đầu tiên ông sẽ vẽ bà sau khi mắt phục hồi. Bà của mấy chục năm sau tuổi mười chín, tóc đã bạc, khuôn mặt đầy nếp nhăn nhưng vẫn là người phụ nữ đẹp nhất trong lòng ông.