Apple cảnh báo iPhone có nguy cơ bị tấn công bởi phần mềm gián điệp

Apple vừa phát đi một đợt cảnh báo mới tới những khách hàng mà hãng nghi ngờ đang bị nhắm mục tiêu bởi các loại spyware có khả năng xâm nhập iPhone, iPad hoặc máy Mac.

Theo Apple, đợt thông báo lần này được gửi tới người dùng tại 110 quốc gia. Tính đến nay, hãng đã cảnh báo người dùng ở hơn 150 quốc gia về những cuộc tấn công dạng này.

Điểm đáng chú ý là Apple đang thay đổi cách gửi cảnh báo. Thay vì chỉ thông báo qua email hoặc khi người dùng đăng nhập tài khoản, cảnh báo mới có thể xuất hiện trực tiếp dưới dạng thông báo đẩy trên màn hình khóa iPhone.

Thông báo cho biết Apple đã phát hiện một cuộc tấn công bằng spyware thương mại nhằm vào iPhone của người dùng và khuyến nghị họ thực hiện các biện pháp bảo vệ dữ liệu cũng như thiết bị.

Apple cũng đã cập nhật trải nghiệm cảnh báo để người nhận dễ dàng tiếp cận các thông tin hướng dẫn và biết mình cần làm gì tiếp theo.

Nhận được cảnh báo không đồng nghĩa iPhone chắc chắn đã bị tấn công

Một điểm quan trọng mà người dùng cần hiểu là nhận được cảnh báo không đồng nghĩa thiết bị chắc chắn đã bị xâm nhập thành công.

Apple gửi cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu cho thấy một người dùng có thể đang trở thành mục tiêu của spyware. Tuy nhiên, đây vẫn là tín hiệu an ninh đặc biệt nghiêm trọng và không nên bị bỏ qua.

Theo hướng dẫn của Apple, người nhận cảnh báo sẽ được cung cấp thông tin về những bước cần thực hiện để bảo vệ thiết bị và dữ liệu. Hãng cũng khuyến nghị liên hệ với các chuyên gia hoặc tổ chức có khả năng hỗ trợ trong những trường hợp cần thiết.

Một trong những biện pháp quan trọng nhất là bật Lockdown Mode, chế độ bảo mật được Apple thiết kế nhằm hạn chế đáng kể khả năng các cuộc tấn công tinh vi xâm nhập vào thiết bị.

Apple cho biết đến nay hãng chưa ghi nhận trường hợp thiết bị bị tấn công thành công khi Lockdown Mode đang được bật.

Spyware nguy hiểm đến mức nào?

Phần mềm gián điệp được sử dụng trong những cuộc tấn công kiểu này không giống các loại mã độc phổ biến mà người dùng thường gặp.

Đây thường là những công cụ giám sát rất tinh vi, được phát triển để khai thác các lỗ hổng bảo mật trên thiết bị và thu thập thông tin mà người dùng không hay biết. Những công cụ như vậy từng được sử dụng để nhắm mục tiêu vào các nhà báo, nhà hoạt động xã hội, luật sư, chính trị gia và những người có vai trò nhạy cảm.

Các cuộc tấn công bằng spyware tương đối hiếm so với những hình thức lừa đảo trực tuyến thông thường. Tuy nhiên, sự phổ biến ngày càng tăng của công nghệ giám sát đã khiến vấn đề này trở thành mối quan tâm lớn đối với giới bảo mật.

John Scott-Railton, nhà nghiên cứu cấp cao thuộc nhóm nghiên cứu Citizen Lab tại Đại học Toronto (Canada), đánh giá việc Apple đưa cảnh báo trực tiếp lên màn hình khóa là một bước tiến đáng kể. Theo ông, những cảnh báo như vậy không chỉ giúp người bị nhắm mục tiêu biết nguy cơ mà còn có thể mở đầu cho những cuộc điều tra rộng hơn.

Một người nhận được cảnh báo có thể tìm đến chuyên gia bảo mật để được hỗ trợ. Từ trường hợp ban đầu, các chuyên gia đôi khi có thể phát hiện thêm nhiều nạn nhân khác trong cùng một chiến dịch tấn công.

Cảnh báo của Apple từng giúp phát hiện những chiến dịch sử dụng spyware trên quy mô lớn

Vai trò của những thông báo này không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ từng chiếc iPhone.

Theo Scott-Railton, các cảnh báo của Apple từng góp phần làm sáng tỏ những chiến dịch sử dụng spyware trên quy mô lớn. Ông dẫn trường hợp bê bối tại Ba Lan liên quan đến việc chính quyền tiền nhiệm sử dụng phần mềm gián điệp nhằm vào các đối thủ chính trị.

Nếu không có những cảnh báo từ Apple, vụ việc này có thể đã khó được phát hiện và điều tra trên quy mô lớn như vậy.

Apple bắt đầu triển khai các cảnh báo về spyware từ năm 2021. Việc chuyển cảnh báo lên màn hình khóa cho thấy hãng đang muốn rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện nguy cơ đến khi người dùng thực sự biết mình đang bị nhắm mục tiêu.

Với người dùng iPhone, điều quan trọng nhất là không bỏ qua cảnh báo này nếu nó xuất hiện. Hãy đọc kỹ hướng dẫn của Apple, cập nhật thiết bị lên phiên bản phần mềm mới nhất, cân nhắc bật Lockdown Mode và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn nếu cần.

Trong khi các cuộc tấn công spyware không phải mối đe dọa mà phần lớn người dùng iPhone phải đối mặt hàng ngày, một cảnh báo trực tiếp từ Apple vẫn là tín hiệu cần được xem xét nghiêm túc./.