B-587 Velikiye Luki: tàu ngầm Lada Project 677M sắp bàn giao
Admiralty Shipyards đang nghiệm thu B-587 Velikiye Luki sau nhiều lần trì hoãn; nếu đúng kế hoạch, tàu ngầm Lada Project 677M sẽ bàn giao trước khi năm 2025 kết thúc.
Admiralty Shipyards đang dốc toàn lực cho giai đoạn nghiệm thu B-587 Velikiye Luki, tàu ngầm tấn công diesel–điện thuộc lớp Lada (Project 677M). Sau gần hai thập kỷ cùng nhiều lần lùi mốc, con tàu được đánh giá đã tiệm cận trạng thái hoàn thiện và có thể bàn giao trước khi năm 2025 khép lại, nếu tiến độ giữ đúng kế hoạch.
Tiến độ và các mốc phát triển
Velikiye Luki có hành trình phát triển phức tạp hiếm thấy trong chương trình tàu ngầm hiện đại của Nga. Tàu được đặt ky ngày 10.11.2006 với tên Sevastopol theo thiết kế Project 677. Sau các sự cố kỹ thuật kéo dài trên tàu dẫn đầu lớp Lada Sankt Peterburg, chương trình bị tạm dừng năm 2009.
Dự án tái khởi động năm 2014 theo cấu hình cải tiến Project 677M; đến tháng 3.2015, tàu đổi tên thành Velikiye Luki. Năm 2019, tiến độ đạt khoảng 55% nhưng mốc bàn giao tiếp tục lùi sang 2021. Tàu hạ thủy ngày 23.12.2022, xuất hiện trong lễ duyệt binh Hải quân Nga năm 2023 và bước vào thử nghiệm trên biển từ tháng 12.2023.
Quá trình thử nghiệm được triển khai tại vùng biển Baltic với cường độ cao, ghi nhận các lần lặn sâu 100 m vào cuối năm 2024 và tới 180 m vào tháng 7.2024. Mỗi chu trình đều theo trình tự vận hành, phát hiện vấn đề, quay về nhà máy để tinh chỉnh kỹ thuật — cách tiếp cận làm kéo dài tiến độ nhưng tăng độ tin cậy của hệ động lực, cảm biến thủy âm và quy trình ứng phó khẩn cấp.
Thông số kỹ thuật chính
| Mục | Thông tin |
|---|---|
| Thiết kế | Project 677M, thân đơn, lớp phủ chống sonar Molniya |
| Lượng choán nước khi lặn | 2.650 tấn |
| Chiều dài | 67 m |
| Thủy thủ đoàn | 35–36 người |
| Động lực | 2 máy phát diesel 1.250 kW; động cơ điện chính 4.050–5.500 mã lực; 2 động cơ phụ 102 mã lực |
| Nguồn điện | 2 nhóm pin lớn, 120 cell mỗi nhóm |
| Tốc độ | Khi lặn: khoảng 21 hải lý/giờ (38,9 km/h); khi nổi: khoảng 10 hải lý/giờ (18,5 km/h) |
| Thời gian nhiệm vụ | Tới 45 ngày |
| Hệ thống tác chiến | Tổ hợp Litiy, tích hợp cảm biến, dẫn đường, điều khiển hỏa lực |
| Giảm độ ồn | Lớp phủ Molniya, hệ thống giảm rung |
Động lực và dấu âm học
Cách tiếp cận thân đơn nhỏ gọn kết hợp lớp phủ Molniya và các biện pháp giảm rung giúp Velikiye Luki giảm đáng kể tiếng ồn, phù hợp môi trường biển nông, phức tạp như Baltic và Biển Đen. Nga từng nghiên cứu động lực độc lập không khí (AIP) cho các phiên bản tương lai, nhưng Velikiye Luki vẫn sử dụng cấu hình diesel–điện truyền thống.
Hỏa lực và hệ thống tác chiến
Tàu trang bị 6 ống phóng ngư lôi 533 mm, mang tối đa 18 ngư lôi hạng nặng hoặc phối hợp thủy lôi. Điểm đáng chú ý là khả năng phóng tên lửa hành trình Kalibr qua ống phóng, có thể tấn công mục tiêu mặt đất, tàu mặt nước hoặc tàu ngầm ở cự ly xa; theo chú thích ảnh, tầm đánh mục tiêu mặt đất có thể tới 2.500km. Khi nổi, tàu có thể sử dụng hệ thống phòng không vác vai Igla-1M hoặc Verba; một số hình ảnh ghi nhận súng máy hạng nặng lắp trên tháp chỉ huy.
Chiến thuật triển khai
Độ ồn thấp và kích thước gọn khiến Velikiye Luki phù hợp săn ngầm, bảo vệ căn cứ, tuần tra tuyến hàng hải và tăng cường năng lực răn đe trong không gian tác chiến ven bờ. Với thời gian bám biển tới 45 ngày và gói cảm biến–tác chiến tích hợp Litiy, tàu hướng tới vận hành thầm lặng, tối ưu cho nhiệm vụ trong vùng biển nông như Baltic.
Tác động chương trình và vai trò với Hạm đội Baltic
Sự hoàn tất của Velikiye Luki có ý nghĩa vượt ra ngoài một đơn vị đơn lẻ: nó là bước ngoặt trong nỗ lực hồi sinh Project 677 Lada. Sau khi tàu dẫn lớp Sankt Peterburg gặp loạt vấn đề kỹ thuật và đến năm 2023 phải xem xét loại biên thay vì nâng cấp, chương trình lâm vào bế tắc. Các biến thể xuất khẩu như Project 677E, Amur 950 hay Amur 1650 chưa ghi nhận hợp đồng lớn; khó khăn ngân sách khiến việc đóng mới Vologda và Yaroslavl bị tạm dừng.
Trong bối cảnh đó, Velikiye Luki cùng tàu chị em Kronstadt được ưu tiên hoàn thiện, thể hiện quyết tâm duy trì, hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm phi hạt nhân bên cạnh dòng Kilo/Varshavyanka đã phục vụ dài hạn. Nếu bàn giao đúng kế hoạch, Velikiye Luki sẽ bổ sung đáng kể năng lực cho Hạm đội Baltic với các nhiệm vụ săn ngầm, phòng thủ căn cứ và răn đe hướng bờ.
