Ba phụ nữ có số phận lạ lùng trong sử Việt

Từ hoàng đế trở thành ni cô, người hầu hạ được phong làm hoàng phi, con vua lại lấy hai chồng làm vua là câu chuyện của Lý Chiêu Hoàng, hoàng phi họ Lê, công chúa Ngọc Bình.

Lịch sử phong kiến Việt Nam từng xuất hiện không ít phụ nữ có số phận được cho là khác lạ. Trong đó, trường hợp của Lý Chiêu Hoàng - nữ hoàng nhà Lý, hoàng phi họ Lê của Lê Uy Mục, Ngọc Bình công chúa của vua Lê Hiển Tông là những người có số phận lạ lùng nhất.

Cuộc đời chìm nổi của Lý Chiêu Hoàng 

Là nữ hoàng duy nhất trong sử Việt, Lý Chiêu Hoàng vừa không bảo vệ được cơ nghiệp của nhà Lý, vừa chẳng quyết định được tương lai của bản thân. Cuộc đời bà trải qua những gập ghềnh, chông gai không ai có thể đoán định.

Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Lý Chiêu Hoàng (1218-1278) tên thật Lý Phật Kim, sau đổi tên thành Lý Thiên Hinh, con vua Lý Huệ Tông và hoàng hậu Trần Thị Dung. Năm 7 tuổi, Lý Chiêu Hoàng được cha nhường lại ngôi báu.

Lên ngôi khi còn quá nhỏ, quyền lực vương triều đã rơi hết vào tay họ Trần. Năm 1225, theo sự sắp đặt của Trần Thủ Độ, Lý Chiêu Hoàng buộc phải nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh. Nhà Lý suy vong, nhà Trần thay thế.

Ba phụ nữ có số phận lạ lùng trong sử Việt ảnh 1
Tranh vẽ Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh. Nguồn: Báo Bình Phước.

Sau khi nhường ngôi, Lý Chiêu Hoàng được sắc phong là Hoàng hậu Chiêu Thánh. Bảy năm sau, bà sinh con lần đầu nhưng hoàng tử mất ngay sau đó. Sợ Trần Thái Tông không có con trai nối ngôi, Trần Thủ Độ ép vua lập hoàng hậu mới, giáng Chiêu Thánh làm công chúa.

Trước liên tục những biến cố của cuộc đời, quá đau buồn và chán nản, bà xuống tóc đi tu. Thế nhưng, duyên nghiệp của vị nữ hoàng duy nhất trong lịch sử vẫn chưa kết thúc.

Sau cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ (1257-1258), bà được phục hồi tước vị công chúa và được gả cho Lê Phụ Trần, người có công cứu giá vua Trần Thái Tông. Trong 20 năm chung sống bên chồng mới, Chiêu Thánh sinh được 2 người con. 

Năm 1278, bà qua đời ở tuổi 60 trong một lần về thăm quê ở Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc Ninh). Trong cuộc đời mình, Lý Chiêu Hoàng đã trải qua 7 danh vị. Từ công chúa, hoàng thái tử, nữ hoàng nhà Lý đến hoàng hậu, công chúa, ni cô, và cuối cùng là phu nhân dưới thời Trần.

Từ nô tì trở thành hoàng phi

Thời phong kiến, nô tì thuộc tầng lớp thấp kém nhất trong xã hội. Họ gần như không có những quyền cơ bản của con người. Thế nhưng, có người từ thân phận thấp kém đó được làm hoàng phi. Câu chuyện lạ lùng này xảy ra dưới thời trị vì của vua Lê Uy Mục của nhà Hậu Lê.

Trong số các phi tần của Lê Uy Mục, đặc biệt phải kể đến trường hợp của hoàng phi họ Lê (có tài liệu ghi tên bà là Lê Thị Thanh), quê ở huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị ngày nay.

Theo Đại Việt thông sử, vì gia đình mắc tội, bà bị sung làm nô tì trong cung. Khi Lê Uy Mục còn chưa lên ngôi, một lần bất ngờ trông thấy bà, ông đem lòng yêu mến. Sau khi là vua, Lê Uy Mục đón nô tì đó vào cung, phong làm hoàng phi.

Theo sách Ô Châu cận lục, nhờ được sủng ái, anh của hoàng phi họ Lê cũng được phong tước hiệu, giao trọng trách chiêu dân khai hoang, lập nên nhiều làng mới ở tỉnh Quảng Trị ngày nay.

Sau khi bà qua đời, nhân dân nhớ ơn anh em bà có công khai hoang lập ấp nên đã lập đền thờ ở nhiều nơi. Hiện nay, phần lớn đền miếu thờ đã hoang phế, chỉ còn ngôi miếu chính thờ bà ở huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị vẫn được giữ nguyên. Hàng năm, nhân dân trong vùng lại tổ chức tế lễ vương phi họ Lê tại miếu bà vào ngày 27/3 âm lịch.

Công chúa có số phận lạ lùng

Giống như Lý Chiêu Hoàng, dù cũng sinh ra trong gia đình đế vương, mang danh “lá ngọc cành vàng”, công chúa Ngọc Bình (1783-1810) của nhà Hậu Lê cũng phải trải qua cuộc đời chìm nổi.

Bà là con gái thứ 23 của vua Lê Hiển Tông, em gái của công chúa Ngọc Hân - vợ nổi tiếng của vua Quang Trung. Nổi tiếng với sắc đẹp “chim sa cá lặn”, năm Ất Mão (1795), công chúa Ngọc Bình được gả cho Nguyễn Quang Toản (vua Cảnh Thịnh sau này).

Ba phụ nữ có số phận lạ lùng trong sử Việt ảnh 2
Tranh minh họa chân dung công chúa Ngọc Bình. Ảnh: Khoa học và Đời sống.

Sau khi trở thành vợ của vua Tây Sơn, công chúa Ngọc Bình được phong làm chính cung hoàng hậu. Dù có tới 6 năm làm hoàng hậu của nhà Tây Sơn, bà và vua Cảnh Thịnh khi đó còn khá nhỏ tuổi nên chưa có con.

Sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ năm 1801, vua Cảnh Thịnh và công chúa Ngọc Bình đều bị bắt. Vua Gia Long quyết định lấy Ngọc Bình làm vợ, phong bà làm Đệ tam cung Đức Phi.

Theo sách Chín đời chúa, mười ba đời vua Nguyễn, dù lúc bấy giờ vua Gia Long có rất nhiều cung tần mỹ nữ, Ngọc Bình là người được kề cận vua thường xuyên nhất. Trong gần 10 năm trở thành phi tần của Gia Long, Ngọc Bình sinh được hai hoàng tử và hai công chúa.

Cuộc hôn nhân gượng ép với Nguyễn Ánh đã biến Ngọc Bình trở thành người phụ nữ có số phận lạ lùng bậc nhất sử Việt. Bà xuất thân là con của vua, cuối cùng lại lấy hai đời chồng làm vua của hai triều đại đối nghịch trong lịch sử.

Chính bởi số phận đặc biệt và cuộc đời truân chuyên của công chúa Ngọc Bình, dân gian từ đó vẫn lan truyền câu ca: Số đâu có số lạ lùng/ Con vua lại lấy hai chồng làm vua.

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

(Baonghean.vn) - Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; Thường trực HĐND tỉnh cho ý kiến một số nội dung quan trọng; Siêu bão Noru đi vào Biển Đông, Nghệ An rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ đông và gấp rút thu hoạch thủy sản chạy bão… là những nội dung đáng chú ý được đăng tải trên Baonghean.vn ngày 26/9.
Tiểu thương Cảng cá Cửa Hội khẩn trương mua bán trước ngày bão số 4 đổ bộ

Tiểu thương Cảng cá Cửa Hội khẩn trương mua bán trước ngày bão số 4 đổ bộ

(Baonghean.vn) - Dù có tin báo bão nhưng theo các tiểu thương, thường thì trước và sau bão, các thuyền đánh cá vẫn hay trúng lớn, chủ yếu là các loại cá bạc má, cá thu, tôm he. Do vậy, trước khi cơn bão số 4 đổ bộ, các hoạt động kinh doanh, buôn bán hải sản tại cảng cá Cửa Hội diễn ra hết sức hối hả.
Nghệ An: Rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ Đông trước mưa lớn

Nghệ An: Rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ Đông trước mưa lớn

(Baonghean.vn) - Hiện nay, tại nhiều địa phương đã hoàn thành thu hoạch lúa hè thu và đang triển khai sản xuất vụ Đông theo đúng tiến độ, kế hoạch. Trước thông tin bão Noru đang tiến gần về đất liền, dự báo mưa lớn sau hoàn lưu bão, để bảo đảm an toàn cho cây trồng vụ Đông, các địa phương đã rốt ráo chỉ đạo các phương án ứng phó.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác với bão Noru

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác với bão Noru

Sáng 26/9, mở đầu Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia, trước diễn biến phức tạp của bão số 4 (tên quốc tế là bão Noru), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo "nóng" các bộ, ngành, địa phương tập trung phòng, chống bão.
Trọng Hoàng sẽ thi đấu vị trí nào ở Sông Lam Nghệ An?

Trọng Hoàng sẽ thi đấu vị trí nào ở Sông Lam Nghệ An?

(Baonghean.vn) - Những ngày gần đây, người hâm mộ xứ Nghệ đang rất vui mừng khi chứng kiến tiền vệ Nguyễn Trọng Hoàng quay trở lại tập luyện sau một quãng thời gian dài điều trị chấn thương. Sự trở lại của cầu thủ 33 tuổi này giống như việc Sông Lam Nghệ An bổ sung thêm được 1 “ngoại binh mới”, nhất là trong bối cảnh đội bóng xứ Nghệ đang có những sa sút trong thời gian vừa qua.
Bộ đội Biên phòng đưa internet về bản biên giới

Bộ đội Biên phòng đưa internet về bản biên giới

(Baonghean.vn) -  Ở nơi biên cương xa xôi của Tổ quốc có một ngôi nhà đặc biệt, khi đến đây người dân không chỉ được lựa chọn các vật dụng phục vụ cho sinh hoạt mà còn được sử dụng miễn phí các thiết bị công nghệ. Mô hình do chính cán bộ, chiến sĩ đồn Biên phòng Mỹ Lý, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Nghệ An dựng lên với mong muốn giúp đỡ người dân vùng cao.