Bắc Ninh: Khám phá vẻ đẹp độc đáo của ngôi làng trình tường trăm tuổi tại Bắc Hoa

Thôn Bắc Hoa, thuộc xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, là nơi sinh sống của gần 160 hộ dân với hơn 700 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng. Điểm đặc biệt khiến ngôi làng này trở nên khác biệt chính là sự hiện diện của 17 ngôi nhà trình tường truyền thống, mang vẻ đẹp cổ kính với mái ngói âm dương đặc trưng.

Kiến trúc nhà trình tường "không kèo, không cột"

Những ngôi nhà trình tường tại Bắc Hoa có tuổi đời lên đến hàng trăm năm. Điểm độc đáo nhất trong kỹ thuật xây dựng của người Nùng là ngôi nhà được làm hoàn toàn từ đất nện mà không cần đến hệ thống kèo hay cột chống gỗ như kiến trúc truyền thống ở đồng bằng. Dù trải qua nhiều thập kỷ, những bức tường này vẫn đứng vững chãi giữa thiên nhiên núi rừng.

Ông Lăng Quốc Kỳ, một cư dân tại thôn Bắc Hoa, cho biết nhà trình tường có đặc tính ưu việt là "ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè", rất phù hợp với khí hậu và tập quán sinh hoạt của người dân miền núi. Tuy nhiên, quy trình để hoàn thiện một ngôi nhà như vậy vô cùng công phu. Tùy vào quy mô, người Nùng phải mất từ 3 tháng đến hơn nửa năm để chuẩn bị nguyên liệu và thi công.

Cụ thể, tường nhà được làm từ đất sét nện chặt trộn với mật mía để tăng độ kết dính. Mỗi bức tường thường có độ dày từ 40-50cm và cao từ 2-3m, tạo nên một kết cấu tự chịu lực cực kỳ bền bỉ.

Nghệ thuật lợp ngói âm dương và triết lý sống

Bên cạnh những bức tường đất chắc chắn, mái ngói âm dương là thành phần không thể tách rời, tạo nên linh hồn cho kiến trúc nhà ở tại Bắc Hoa. Theo bà Lường Thị Lan, người dân địa phương, loại ngói này được làm thủ công hoàn toàn từ đất sét địa phương và nung bằng củi trong nhiều ngày đêm.

Mái nhà bao gồm hai loại: ngói âm (viên nằm ngửa) và ngói dương (viên úp lên trên), tạo thành những đường rãnh giúp thoát nước nhanh và thông gió hiệu quả. Đáng chú ý, cách lợp này không chỉ đơn thuần là kỹ thuật xây dựng mà còn biểu trưng cho sự hài hòa giữa trời và đất, âm và dương trong triết lý sống của người Nùng.

Điểm đến cho những tâm hồn yêu văn hóa

Đến với Bắc Hoa, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc cổ mà còn được tận hưởng bầu không khí bình dị, yên bình. Những khoảng sân rộng trước hiên nhà, nơi bà con phơi nông sản hay tụ họp, tạo nên một bức tranh làng quê miền núi sống động.

Sự kết hợp giữa những vách đất vàng rơm, mái ngói xám tro nhuốm màu thời gian và màu xanh của núi rừng đã tạo nên một Bắc Hoa đầy sức hút. Đây thực sự là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm hiểu về bản sắc văn hóa dân tộc và vẻ đẹp kiến trúc truyền thống đang được gìn giữ cẩn trọng tại Bắc Ninh.