Xã hội

Bài 2: Người lính là điểm tựa

Thành Chung, Thành Cường, Hoài Thu, Hải Thượng • 22/12/2025 15:24

Khi mưa lũ tràn về, núi sạt, suối dâng; khi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ còn tính bằng phút, bằng giây... thì đó cũng là lúc những người lính Cụ Hồ xuất hiện, rất lặng lẽ mà kiên cường. Họ hóa thành bờ vai vững chãi, điểm tựa bình yên cho nhân dân... Từ Mường Xén, Mỹ Lý đến Nhôn Mai, những câu chuyện cảm động về người lính Cụ Hồ cứu dân vẫn đang được người dân vùng biên truyền tai nhau như một bản hùng ca giữa thời bình.

Lao vào lũ dữ cứu dân

Chỉ trong 2 tháng rưỡi, từ cuối tháng 7 đến tháng 10/2025, Nghệ An phải gánh liên tiếp 3 cơn bão lớn: số 3, số 5 và số 10. Bão chồng bão, lũ chồng lũ, bùn đất đá đổ ào ào từ sườn núi xuống, cuốn trôi và vùi lấp nhà cửa, đường sá, ruộng đồng. Vùng Tây Nghệ - nơi những bản làng nép bên vách núi, bị tổn hại nặng nề nhất. Riêng cơn bão số 3 đã gây ra mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất, khiến 35 xã bị ảnh hưởng trực tiếp, với gần 450 ngôi nhà bị cuốn trôi hoặc vùi lấp hoàn toàn, cùng hàng ngàn ngôi nhà khác chìm trong biển nước... Giữa biển nước hung hãn ấy, những người lính Cụ Hồ là những người đầu tiên lao vào vùng nguy hiểm, là những người cuối cùng rời đi khi dân đã an toàn.

Đêm 22/7, tại xã Mường Xén, dòng Nậm Mộ hung dữ gầm gào, dâng ngập cả trung tâm xã. Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Vi Văn Hiếu nhận được cuộc gọi khẩn “Khối 5 có người mắc kẹt, nước lên nhanh lắm!”. Không chút đắn đo, anh cùng đồng đội lao vào đêm mưa xối xả... Trước mắt anh, ngôi nhà giữa dòng nước xoáy chỉ còn lộ phần mái, bên trong 5 người dân đang kêu cứu tuyệt vọng. Không có thuyền, anh Hiếu buộc dây thừng quanh người, để đồng đội giữ đầu dây, rồi lao xuống dòng nước lạnh buốt.

Gió gào, nước đập, tiếng người kêu cứu lẫn trong tiếng mưa. Sau hơn 30 phút vật lộn, anh Vi Văn Hiếu lần lượt dìu được từng người đến nơi an toàn. Khi xong xuôi, chân anh máu đang không ngừng chảy do bị mảnh sắt cắt, song anh chỉ mỉm cười: “Lúc đó chỉ nghĩ phải cứu họ. Dân an toàn, mình mới yên lòng”... Chị Bùi Thị Quế - một trong những người được cứu vẫn chưa quên thời khắc sinh tử ấy: “Tôi tưởng không sống nổi nữa. Cả nhà chỉ biết ôm nhau chờ nước cuốn. Khi thấy các anh đến cứu, tôi đã òa khóc”.

Cũng trong cơn bão số 3, tại xã biên giới Mỹ Lý, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mỹ Lý đã cứu sống cả bản làng. Suốt ngày 22/7, các anh đã túc trực ở bản Xằng Trên vận động bà con sơ tán. Ông Kha Văn Hoành - Bí thư Chi bộ bản Xằng Trên kể: “Các anh thuyết phục cả ngày, nói đến khản giọng. Bà con chủ quan, không chịu đi vì xưa nay chưa ngập bao giờ. Nhưng rồi với sự kiên trì và tinh thần quyết liệt, các anh đã thuyết phục được toàn bộ 67 hộ dân sơ tán về Trạm Kiểm soát Biên phòng tránh trú. Đêm đó, lũ quét ập về cuốn trôi 39 ngôi nhà trong bản. Nếu không có các anh, hậu quả thật khôn lường”.

“

Ở bản Phá Mựt, người dân gọi anh là “ngọn đuốc của bản”, vì trong đêm bão lũ, ánh đèn pin trên tay anh đã dẫn đường cho hàng chục người thoát nạn

Anh Xồng Bá Cô - Thôn đội trưởng bản Phá Mựt, xã Nhôn Mai

Ở bản Phá Mựt (xã Nhôn Mai), Thôn đội trưởng Xồng Bá Cô - một người con của núi rừng đã phát hiện sườn núi phía sau bản có dấu hiệu sạt lở, mực nước suối trước bản dâng cao bất thường. Thôn đội trưởng Xồng Bá Cô lập tức hội ý cùng ban quản lý bản, rồi gõ cửa từng nhà, kêu gọi bà con sơ tán khẩn cấp. Khi hộ cuối cùng vừa rời đi, một khối đất khổng lồ ập xuống, xóa sổ nửa bản. Nhà anh cũng mất nhưng dân bản thì an toàn. Ở bản Phá Mựt bây giờ, người dân gọi anh là “ngọn đuốc của bản”, vì trong đêm bão lũ, ánh đèn pin trên tay anh đã dẫn đường cho hàng chục người thoát nạn.

Trong những ngày lũ dữ bao vây, nhiều bản làng bị cô lập. Không chỉ cứu dân, người lính còn mang thuốc, lương thực vào những bản này. Bản Cha Nga (xã Mỹ Lý) khi ấy bị nước vây tứ phía, 3 ngày không ai liên lạc được. Một tổ công tác gồm cán bộ xã và chiến sĩ biên phòng đi bộ suốt 2 ngày, trèo qua vách đá, vượt sông Nậm Nơn để mang gạo, muối, thuốc men vào bản. Khi tổ công tác đến nơi, cả bản đã vỡ òa trong nước mắt. Ông Lương Văn Nhưn - Trưởng bản Cha Nga kể lại: “Chúng tôi nghĩ mình sẽ mãi mắc kẹt ở đây giữa cảnh màn trời chiếu đất. Khi thấy các anh xuất hiện, cả bản òa khóc vì xúc động”.

Giữ đất, giữ làng, giữ bình yên cuộc sống

Sau khi bão tan, nhà cửa người dân bị chôn vùi dưới bùn, đất, đá. Người lính Cụ Hồ ở Nghệ An lại hóa thân thành thợ xây, bác sĩ, người thân. Với tinh thần ở đâu dân khó, ở đó có bộ đội, Đại tá Đinh Bạt Văn - Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã khẩn trương chỉ đạo 1.079 cán bộ, chiến sĩ cùng hàng trăm phương tiện tiến về các xã Mỹ Lý, Bắc Lý, Nhôn Mai, Mường Xén... Cán bộ, chiến sĩ ăn nghỉ ngay tại hiện trường để giúp dân dọn dẹp bùn đất, dựng lại nhà, sửa trường học, khơi thông dòng chảy, vệ sinh môi trường.

Trước tình cảnh nhiều xã ở miền Tây bị cô lập, Bộ Quốc phòng đã điều động trực thăng của Trung đoàn 916 và Công ty Trực thăng miền Bắc thực hiện 10 chuyến bay, mang theo 28 tấn hàng hóa hỗ trợ nhân dân bị thiệt hại. Trung tướng Hà Thọ Bình - Tư lệnh Quân khu 4 trực tiếp chỉ đạo các chuyến bay: “Cứu trợ phải nhanh, chính xác, an toàn tuyệt đối. Không để người dân vùng lũ bị thiếu đói, thiếu thuốc”.

Tại “rốn lũ” Mỹ Lý, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mỹ Lý chia làm 3 tổ: Một tổ dọn dẹp doanh trại, một tổ xuống giúp dân dọn dẹp, tìm kiếm tài sản, tổ còn lại kêu gọi, kết nối và phân phát hàng cứu trợ. Quân y đồn đi khắp bản, khám chữa bệnh, phát thuốc miễn phí. Thiếu tá Phan Thế Chuẩn - Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Mỹ Lý kể: “Sau lũ, chúng tôi ngâm mình trong bùn cả tháng trời, quần quật giúp dân cả ngày lẫn đêm”.

Ngày 30/7, Trung tướng Lê Đức Thái - Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cùng đoàn công tác Bộ Quốc phòng đã vượt đường rừng vào xã Mỹ Lý để thăm hỏi, động viên quân dân. Ông khẳng định: “Đảng, Nhà nước và Quân đội luôn ở bên cạnh nhân dân. Không để ai bị bỏ lại phía sau”... Những lời ấy vang lên giữa cảnh đổ nát, ẩm ướt mùi bùn khiến nhiều người bật khóc.

Giữa tháng 8/2025, những con đường ở xã Mỹ Lý đã thông thoáng, bùn đất cơ bản được dọn dẹp hoàn tất. Buổi chia tay giữa cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh với nhân dân xã thấm đẫm nước mắt. Hình ảnh người lính áo sũng nước bùn, tay bám dây, ánh mắt kiên định và yêu thương mãi khắc ghi trong lòng người dân. Bà Lô Thị Xuân, ở bản Xiềng Tắm nghẹn ngào: “Các anh tìm được cái két sắt bị cuốn đi. Trong đó là toàn bộ tiền dành dụm của gia đình tôi. Các anh cứu dân như cứu chính người thân”.

Trong năm 2025, ba cơn bão lớn số 3, số 5, số 10 là 3 đợt người lính Nghệ An hóa thân thành “lá chắn sống”. Từ miền núi xuống miền biển, họ có mặt ở mọi nơi để giúp dân chằng buộc tàu thuyền, đắp bao cát chống bão, di dời khỏi vùng sạt lở, hỗ trợ lương thực, cứu hộ và giúp nhân dân khắc phục hậu quả. Mỗi chiến sĩ là một điểm tựa, mỗi đơn vị là một pháo đài niềm tin. Trong cuộc họp tại Sở Chỉ huy tiền phương phòng, chống bão số 5, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã đánh giá cao vai trò của lực lượng vũ trang tỉnh Nghệ An: “Bộ đội, Công an Nghệ An luôn là lực lượng tuyến đầu, phản ứng nhanh, khắc phục kịp thời, góp phần ổn định đời sống nhân dân”.

Giữa vùng biên, mỗi ngọn đồi, mỗi bờ suối như còn in dấu chân người lính. Họ đến khi nước dâng, ở lại khi bùn lắng, lặng lẽ rời đi khi bản làng đã sáng đèn. Từ những vết thương đất trời, họ vun đắp lại sự sống. Sau bão, người dân đã gọi người lính Cụ Hồ bằng cái tên trìu mến “Bộ đội của dân”. Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Lý Nguyễn Anh Đoài nêu rõ: “Thiên tai khiến chúng tôi mất mát nhiều nhưng lại cho thấy sức mạnh của tình người. Bộ đội không chỉ cứu dân mà còn vực dậy tinh thần của cả xã. Họ không chỉ giữ đất, giữ làng, mà còn giữ lấy niềm tin”.