Bái Đính Ninh Bình: hành trình lên bảo tháp cao 100m

Giữa quần thể chùa Bái Đính ở Ninh Bình, Tháp Báo Thiên vươn thẳng lên bầu trời với chiều cao 100m, 13 tầng, được ghi nhận là ngôi bảo tháp cao nhất châu Á. Đây là nơi an vị xá lợi Đức Phật Thích Ca (tro cốt) được rước từ Ấn Độ, Thái Lan và Myanmar, mang đến cho chuyến đi Bái Đính một điểm dừng chân vừa chiêm bái, vừa ngắm non nước Tràng An từ trên cao.

Tháp Báo Thiên – dấu ấn cao nhất trong quần thể Bái Đính

Tháp Báo Thiên nằm trong quần thể chùa Bái Đính, được xây dựng theo mặt bằng lục giác với chu vi 24m, cao 100m và gồm 13 tầng. Công trình được Trung tâm Sách kỷ lục châu Á (World Records Association - WRA) và Tổ chức Kỷ lục châu Á (Asia Book of Records) ghi nhận là ngôi bảo tháp cao nhất châu Á.

Tháp được làm bằng bê tông cốt thép, bên ngoài ốp gạch nung Bát Tràng với hoa văn trang trí mang phong cách nghệ thuật thời Lý. Kiểu kiến trúc Phật giáo truyền thống hòa cùng họa tiết cổ tạo nên một công trình vừa đồ sộ, vừa đậm chất văn hóa Việt Nam.

Phía ngoài tháp, dọc theo 6 mặt là hàng trăm tượng Phật nhỏ bằng đá được bố trí đều từ chân đến đỉnh, khiến mỗi cạnh tháp như một dòng tượng liên tục vươn lên trời cao. Khi lên đèn, toàn bộ bảo tháp trở nên lung linh giữa quần thể chùa, tạo nên một cột mốc dễ dàng nhận ra từ xa.

Tầng 1: không gian chiêm bái Đức Phật Thích Ca

Tầng 1 của tháp là nơi tôn thờ pho tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni bằng đồng nguyên khối, được dát vàng, trong tư thế kết ấn xúc địa – tượng trưng cho việc “chạm vào trái đất” hay “gọi trái đất làm chứng”. Từ cửa bước vào, ánh vàng từ pho tượng tạo cảm giác trang nghiêm, tĩnh tại.

Bao quanh không gian thờ tự là các phù điêu khắc họa sinh động cuộc đời Đức Phật, từ khi đản sinh đến lúc thành đạo và nhập niết bàn. Những câu chuyện quen thuộc trong kinh sách hiện lên trên tường, nối tiếp nhau dẫn bước người hành hương đi một vòng quanh gian thờ.

Bước qua 500 bậc thang đến đỉnh tháp

Để lên đến tầng cao nhất của Tháp Báo Thiên, du khách có thể lựa chọn chinh phục 500 bậc thang bộ hoặc sử dụng thang máy đặt bên trong tháp từ tầng 2. Mỗi bước chân lên cao là một bước rời xa mặt đất, đưa không gian xung quanh dần tách khỏi những âm thanh ồn ã.

Trên hành trình đó, mỗi tầng đều có không gian thờ tự riêng với hệ thống tượng Phật dát vàng. Việc dừng lại ở từng tầng, chiêm ngưỡng các pho tượng và kiến trúc, khiến chuyến đi không chỉ là leo lên một đỉnh cao vật lý mà còn là quá trình lắng lại bên trong.

Tầng 13: nơi hội tụ trời – đất và xá lợi Đức Phật

Tầng 13 được xem là nơi hội tụ và giao thoa giữa trời và đất, là không gian thanh tịnh nhất của bảo tháp. Tại đây an vị xá lợi chân quý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, được rước từ Ấn Độ, Thái Lan và Myanmar về chùa Bái Đính để thờ tự và chiêm bái.

Theo đại diện chùa Bái Đính, tại trung tâm tầng 13 đặt một bảo tháp nhỏ, phía trên là 8 bảo tháp thu nhỏ hơn, bên trong chứa các viên xá lợi của Đức Phật. Những viên xá lợi này có kích thước khác nhau: có viên nhỏ như hạt đậu, có viên chỉ bằng hạt cát, nhưng đều được cho là có độ cứng rất cao, “đập không nát, thiêu không cháy và thả vào nước không tan”. Hiện tượng này đến nay khoa học vẫn chưa lý giải hay kiểm chứng đầy đủ.

Trong giáo lý Phật giáo, xá lợi tượng trưng cho trí tuệ và sự giác ngộ, là di vật thiêng giúp con người hướng về đời sống tâm linh và tu dưỡng đạo đức. Đứng trước những bảo tháp nhỏ chứa xá lợi, không gian yên tĩnh của tầng 13 càng khiến cảm giác thành kính trở nên rõ rệt.

Trần vòm, phù điêu và dấu ấn nghệ nhân Ấn Độ – Việt Nam

Tầng 13 được trang trí với hệ thống trần vòm gợi hình bầu trời trong quan niệm Phật giáo. Ngước nhìn lên, tâm điểm là hình tượng hoa sen với nhân và nhụy sen, mang ý nghĩa “trong nhân có quả”. Bao quanh là 13 Đức Phật tiếp dẫn ở vòng thứ nhất, 13 Đức Phật niết bàn ở vòng thứ hai, tiếp đến là các họa tiết cánh sen, quả nôi lửa, hồ lô và chim hạc, tạo nên một không gian vừa linh thiêng, vừa giàu biểu tượng.

Trên trần bảo tháp còn có những chi tiết mang phong cách Ấn Độ huyền bí, với hình ảnh Đức Phật, hình tượng đài sen và chim lạc gắn trên các vách gỗ. Những mảng chạm khắc này khiến người đứng dưới trần vòm có cảm giác như đang nhìn thấy một bức bích họa lớn bao trùm cả không gian.

Tường bên trong của bảo tháp được các nghệ nhân Ấn Độ điêu khắc thành những bức phù điêu về cuộc đời Đức Phật. Để hoàn thiện một công trình quy mô như vậy là công sức của hàng trăm nghệ nhân điêu khắc Ấn Độ cùng các kiến trúc sư và nghệ nhân lành nghề trong nước, tạo nên sự giao thoa giữa tay nghề quốc tế và bản địa.

Điểm hẹn hành hương và góc nhìn bao quát Tràng An

Tháp Báo Thiên không chỉ nổi bật bởi kiến trúc và giá trị tôn giáo, mà còn là điểm hành hương thu hút đông đảo phật tử và du khách mỗi năm khi đến chùa Bái Đính. Từ chân tháp đến đỉnh, không gian thờ tự, tượng Phật và những lớp phù điêu khiến hành trình tham quan luôn gắn liền với cảm giác chiêm bái.

Đứng trên tầng 12 của bảo tháp, du khách có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh quần thể chùa Bái Đính, ngắm nhìn non nước Tràng An hùng vĩ từ trên cao. Sự rộng mở của cảnh quan bên ngoài đối lập với tĩnh lặng bên trong tháp tạo nên một trải nghiệm trọn vẹn: vừa hướng nội, vừa phóng tầm mắt ra những dãy núi, mặt nước kéo dài đến tận chân trời.

Bước qua từng bậc thang, ngắm nhìn từng chi tiết chạm khắc, dừng lại trước xá lợi Phật hay phóng mắt nhìn Tràng An từ tầng cao, hành trình lên Tháp Báo Thiên là một trải nghiệm đậm chất tâm linh trong lòng Ninh Bình.