Bài học từ xung đột Mỹ - Iran: Trung Quốc có thể áp dụng chiến thuật lấy số đông đối đầu vũ khí tinh xảo

Xung đột giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông đang trở thành một "cuốn giáo trình" thực chiến cho các cường quốc, đặc biệt là Trung Quốc. Theo Giáo sư Robert E. Kelly nhận định trên 19fortyfive, những bài học mà Bắc Kinh rút ra từ căng thẳng này có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với Moscow, do quy mô sức mạnh vượt trội của Trung Quốc tại khu vực Đông Á.

Kỷ nguyên tên lửa và bài học về kho dự trữ vũ khí

Mặc dù ban đầu có ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể chùn bước trước độ chính xác của không quân Mỹ, nhưng thực tế cho thấy các đòn đánh này phụ thuộc lớn vào mạng lưới tình báo thâm sâu — một lợi thế khó lặp lại trước một đối thủ ngang hàng. Thay vào đó, vấn đề cốt lõi nằm ở khả năng duy trì hỏa lực trong dài hạn.

Thực tế tại Ukraine và Iran cho thấy thế giới đang bước vào "kỷ nguyên tên lửa" với sự lên ngôi của các phương tiện bay không người lái (drone) và tên lửa chi phí thấp. Trong một không phận tranh chấp gay gắt tại Đông Á, Mỹ sẽ khó duy trì ưu thế tuyệt đối nếu không có kho dự trữ khổng lồ.

Sự chênh lệch chi phí: Vũ khí triệu đô đối đầu drone giá rẻ

Một thách thức lớn đối với quân đội Mỹ là xu hướng lạm dụng các khí tài phòng không đắt đỏ để đối phó với hỏa lực rẻ tiền. Các hệ thống tinh xảo của Washington cực kỳ hiện đại nhưng lại khó sản xuất hàng loạt và có số lượng hạn chế.

Đáng chú ý là sự mất cân đối về kinh tế: một quả tên lửa đánh chặn Patriot-3 có giá gần 4 triệu USD, trong khi các drone hiện đại thường có giá chưa tới 100.000 USD. Chiến lược của đối phương rất đơn giản: tràn ngập chiến trường bằng hỏa lực giá rẻ để làm cạn kiệt nguồn lực đắt đỏ của Mỹ. Trung Quốc, với năng lực sản xuất công nghiệp khổng lồ, hoàn toàn có khả năng thực hiện chiến thuật "bủa vây" này ở quy mô lớn hơn nhiều so với Iran.

Nguy cơ quá tải lực lượng và áp lực quy mô

Tình trạng quá tải là tác dụng phụ của việc sở hữu quá ít phương tiện tinh xảo nhưng phải gánh vác quá nhiều nhiệm vụ. Hiện nay, lực lượng tàu sân bay và các đơn vị phòng không của Mỹ đang bị kéo căng trên khắp thế giới để đáp ứng các cuộc xung đột với cường quốc tầm trung như Iran hay Venezuela.

Trong một kịch bản đối đầu trực diện với Trung Quốc — đối thủ ngang hàng đầu tiên kể từ Thế chiến II — Mỹ có thể đối mặt với kịch bản tồi tệ khi các khí tài chủ lực như tàu sân bay hoặc máy bay F-22 bị tiêu diệt. Những tổn thất này cực kỳ khó và tốn kém để thay thế nhanh chóng.

Nhìn chung, sức mạnh quân sự của Mỹ hiện nay có bề ngang hẹp, dựa vào chất lượng tinh hoa thay vì số lượng. Iran đang gián tiếp chứng minh cho Trung Quốc thấy rằng chiến lược sử dụng số đông với chất lượng trung bình là phương án khả thi để đối đầu với một quân đội phụ thuộc vào siêu vũ khí đắt đỏ.