Báo cáo tổn thất của Không quân Mỹ trong xung đột với Iran: Chi tiết thiệt hại tiêm kích F-35A

Theo báo cáo cập nhật từ Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), lực lượng Không quân Mỹ (USAF) đã ghi nhận những tổn thất đáng kể về khí tài trong chiến dịch kéo dài 40 ngày tại Iran. Ít nhất 42 máy bay, bao gồm máy bay cánh cố định, trực thăng và máy bay không người lái (UAV), đã bị phá hủy hoặc hư hỏng nặng do hỏa lực phòng không, các vụ tập kích bằng UAV và cả sự cố kỹ thuật.

Chi tiết danh mục khí tài bị thiệt hại

Dữ liệu từ CRS cho thấy quy mô tổn thất trải dài trên nhiều chủng loại máy bay khác nhau, từ tiêm kích tàng hình hiện đại nhất đến các máy bay hỗ trợ hậu cần và trinh sát chiến lược. Các nguyên nhân chính được xác định bao gồm bị tên lửa phòng không bắn hạ, bị UAV tấn công ngay tại căn cứ, hoặc gặp sự cố bắn nhầm từ hỏa lực đồng minh.

Trong số các máy bay chiến đấu, thiệt hại bao gồm 4 chiếc tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle, 1 máy bay tấn công mặt đất A-10 Thunderbolt II và đáng chú ý nhất là 1 tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35A Lightning II. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận một chiếc F-35 bị trúng hỏa lực khi đang thực hiện nhiệm vụ trên không.

Bên cạnh đó, các dòng máy bay hỗ trợ cũng chịu thiệt hại lớn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì nhịp độ tác chiến:

• Máy bay tiếp dầu: 7 chiếc KC-135 Stratotanker bị mất hoặc hư hại, làm giảm khả năng tiếp liệu trên không cho các biên đội chiến đấu tầm xa.
• Máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm (AWACS): 1 chiếc E-3 Sentry bị loại khỏi vòng chiến, ảnh hưởng đến khả năng giám sát không phận.
• Máy bay vận tải đặc biệt: 2 chiếc MC-130J Commando II.
• Trực thăng cứu hộ: 1 chiếc HH-60W Jolly Green II.

Thống kê tổn thất nặng nề của lực lượng không người lái

Các khí tài không người lái (UAV) là nhóm chịu thiệt hại nặng nhất trong cuộc xung đột này. Theo báo cáo của CRS, có tới 24 chiếc UAV MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ. Đây là con số gây kinh ngạc đối với giới chuyên gia quân sự, cho thấy các hệ thống cảm biến và đơn vị phòng không của Iran đã tối ưu hóa khả năng phát hiện và tiêu diệt các dòng UAV trinh sát-tấn công tầm trung của Mỹ.

Ngoài MQ-9, Mỹ cũng mất 1 UAV trinh sát chiến lược MQ-4C Triton. Việc mất các nền tảng trinh sát này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn tạo ra các lỗ hổng trong mạng lưới tình báo không ảnh tại khu vực chiến sự.

Phân tích chiến thuật và khả năng thích nghi của đối phương

Chuyên gia quốc phòng Patricia Marins nhận định rằng hiệu suất tác chiến của Mỹ suy giảm rõ rệt theo thời gian. Trong khi các UAV thường bị bắn hạ xuyên suốt cuộc xung đột, phần lớn các máy bay chiến đấu có người lái lại bị rơi vào những ngày cuối cùng của chiến dịch. Điều này cho thấy Iran đã học được cách nghiên cứu lộ trình bay và hành vi của phi công Mỹ.

Đến tuần thứ năm của chiến dịch, các chiến thuật của Không quân Mỹ bị đánh giá là trở nên quá dễ đoán. Phía Iran đã nắm bắt được các điểm ra vào vùng trời tiêu chuẩn, độ cao hoạt động, lịch trình tiếp dầu và các phương thức gây nhiễu điện tử. Từ đó, Tehran triển khai các đơn vị phòng không với tư duy chiến thuật mới, thực hiện thành công các vụ phục kích trên không.

Hệ lụy về tài chính và khả năng sẵn sàng chiến đấu

Cú sốc lớn nhất đối với Lầu Năm Góc là vụ việc chiếc F-35A bị bắn trúng trên không phận Iran vào ngày 19-3. Dù chiếc máy bay bị hư hại nhưng vẫn kịp hạ cánh khẩn cấp xuống căn cứ, sự kiện này đã đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng bất khả xâm phạm của công nghệ tàng hình trước các hệ thống phòng không hiện đại.

Ước tính chi phí của chiến dịch đã tăng vọt lên mức 29 tỉ USD. Một phần đáng kể trong ngân sách này được sử dụng để sửa chữa và thay thế các thiết bị bị phá hủy. CRS cảnh báo rằng những tổn thất này có thể gây tác động lâu dài đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của Mỹ, đặc biệt là đối với các loại vũ khí có số lượng sản xuất hạn chế và quy trình bảo dưỡng phức tạp.