Bầu cử Hungary: "Kẻ thắng người thua" khi ông Orbán thất bại

Sự lãnh đạo kéo dài 16 năm của Thủ tướng Viktor Orbán tại Budapest đã chính thức đi đến hồi kết, sau khi ông thừa nhận thất bại trước ứng viên thách thức Péter Magyar trong cuộc bầu cử Hungary, diễn ra vào ngày 12/4.

Với gần như toàn bộ số phiếu được kiểm vào tối 12/4 (theo giờ Budapest), ông Magyar dự kiến giành được 138/199 ghế trong Quốc hội. Đây là một siêu đa số, trao cho ông quyền lực rộng lớn để cải tổ đất nước.

"Hôm nay, người dân Hungary đã nói 'Có' với châu Âu, họ nói 'Có' với một Hungary tự do", ông Magyar phát biểu trước đám đông reo hò bên bờ sông Danube, đồng thời' kêu gọi những người trung thành với ông Orbán trong các cơ quan Nhà nước từ chức.

Thủ tướng Orbán đã chấp nhận kết quả trong một bài phát biểu. Ông khẳng định, đảng Fidesz của ông sẽ "phục vụ đất nước và dân tộc Hungary từ vị trí đối lập". Fidesz hiện đang trên đà giành được 55 ghế.

Tác động của cuộc bỏ phiếu cuối tuần qua vượt xa khỏi biên giới nước này. Tờ Politico đưa ra nhận định bức tranh toàn cảnh về những "bên thắng" và "bên thua" từ cuộc bầu cử mang tính bước ngoặt nhất châu Âu trong năm 2026.

Cơn địa chấn bầu cử Hungary và những người chiến thắng

Lãnh đạo Liên minh Châu Âu (EU)

Theo Politico, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa có thể thở phào nhẹ nhõm, khi nói lời tạm biệt với một trong những nhà lãnh đạo cứng rắn nhất của khối. Ông Orbán từng nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết đối với các quyết định quan trọng của Brussels, bao gồm cả gói hỗ trợ tài chính cho Ukraine.

Ông cũng là một trong những người phản đối EU gay gắt nhất, thúc đẩy chủ nghĩa hoài nghi châu Âu. Việc ông "đi ngược" lại luật pháp EU đã thách thức trực tiếp khả năng thực thi các quy định của Ủy ban Châu Âu.

"Hungary đã chọn châu Âu. Châu Âu luôn chọn Hungary. Một quốc gia đang giành lại con đường châu Âu của mình. Liên minh đang ngày càng vững mạnh", bà von der Leyen phát biểu ngay sau khi ông Orbán nhận thua.

Ukraine

Tháng 3/2026, ông Orbán đã phủ quyết khoản vay trị giá 90 tỷ Euro dành cho Ukraine - thỏa thuận vốn đã được các nhà lãnh đạo EU (bao gồm cả chính ông) thống nhất vào tháng 12/2025. Nhà lãnh đạo Hungary đã rút lại sự chấp thuận, sau khi nguồn dầu mỏ của Nga ngừng chảy qua đường ống Druzhba đi qua Ukraine. Ông Orbán cho rằng, đây là một chiến lược của Kiev nhằm làm suy yếu nền kinh tế Hungary để can thiệp vào cuộc bầu cử.

Ukraine hiện rất cần nguồn tài trợ này để tiếp tục phòng thủ trước cuộc tấn công của Nga, đặc biệt khi ngân sách dự kiến sẽ cạn kiệt trước mùa Hè.

Tối 12/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã gửi lời chúc mừng ông Magyar. "Ukraine luôn mong muốn có mối quan hệ láng giềng tốt đẹp với mọi quốc gia ở châu Âu và chúng tôi sẵn sàng thúc đẩy hợp tác với Hungary", ông Zelensky chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh Kiev đã sẵn sàng cho "các cuộc gặp gỡ và nỗ lực hợp tác mang tính xây dựng vì lợi ích của cả hai dân tộc".

Tuy nhiên, đây lại là một chiến thắng "vừa ngọt, vừa đắng" đối với ông Zelensky. Tân thủ tướng Hungary muốn xây dựng mối quan hệ tốt với Brussels, và có thể sẽ gỡ rào cản cho khoản vay. Nhưng ông Magyar cũng phản đối việc gửi vũ khí hay viện trợ tiền mặt cho Kiev, đồng thời, không ủng hộ việc đẩy nhanh tiến trình gia nhập EU của Ukraine. Ông Magyar cam kết sẽ đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý.

Thế hệ trẻ Hungary

Politico cho biết, các cuộc thăm dò trước thềm bỏ phiếu cho thấy có tới 2/3 người dân Hungary dưới 30 tuổi muốn ông Orbán rời ghế.

Trong bài phát biểu chiến thắng, ông Magyar đã gửi lời cảm ơn đến giới trẻ khi hàng đoàn thanh niên đổ ra các đường phố Budapest để ăn mừng. "Cảm ơn các bạn vì đã mang hy vọng trở lại, hy vọng về sự thay đổi", ông nhấn mạnh.

Những "người thua" sau cú đảo chiều tại Hungary

Giới lãnh đạo Mỹ

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance có chuyến công du tới Budapest vào ngày 7/4 để ủng hộ nỗ lực tái tranh cử của ông Orban, bày tỏ sự tin tưởng về chiến thắng của ông Orban. Đồng thời, ông Vance cho rằng, EU can thiệp vào cuộc bỏ phiếu ở Hungary. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã công khai ủng hộ ông Orbán 5 lần trong 6 tháng qua và cam kết Washington sẽ cung cấp hỗ trợ kinh tế cho Hungary.

"Chúng ta phải giúp ông Orbán tái đắc cử chức Thủ tướng Hungary, đúng không?", Phó Tổng thống Mỹ Vance từng phát biểu trước đám đông ủng hộ đảng Fidesz. Tuy nhiên, kết quả này đã giáng một đòn mạnh vào Nhà Trắng, khi họ chính thức mất đi đồng minh quan trọng nhất ở châu Âu trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang có dấu hiệu rạn nứt.

Phe cánh hữu châu Âu

Ông Orbán, người thường xuyên tuyên bố sẽ "chiếm lấy" Brussels và thay đổi các thể chế từ bên trong, là nhân vật biểu tượng của đảng "Yêu nước vì châu Âu" cực hữu. Liên minh này tập hợp các đảng theo chủ nghĩa dân tộc của EU, như đảng Tập hợp Quốc gia (Pháp) do Marine Le Pen lãnh đạo và đảng Vox (Tây Ban Nha) do Santiago Abascal đứng đầu.

Sự sụp đổ của ông Orbán là một tổn thất lớn đối với các nhân vật cực hữu khác ở châu Âu. Trong đó có Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người vừa đánh mất một đồng minh quan trọng trên bàn đàm phán tại Brussels.

Điện Kremlin

Trong những tháng gần đây, truyền thông đã đề cập đến mối liên hệ giữa Hungary và Nga. Tiêu biểu là các cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó và người đồng cấp Nga Sergey Lavrov. Hai bên được cho là đã thảo luận về các cuộc họp kín của EU liên quan đến lệnh trừng phạt Nga, trong đó, ông Szijjártó bị cáo buộc đã hứa chia sẻ các tài liệu bảo mật của châu Âu thông qua đại sứ quán Hungary.