Belarus chốt trần Oreshnik, NATO và Indonesia tăng lực
Belarus lần đầu công bố trần 10 hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, trong khi Đan Mạch mua AMRAAM ER và Indonesia nhận tàu PPA để nâng cấp phòng thủ
Ba diễn biến vũ khí đáng chú ý ngày 24.12 gồm: Belarus lần đầu công bố trần số lượng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik do Nga phát triển; Đan Mạch được Mỹ phê duyệt mua tên lửa AMRAAM ER nâng cấp phòng không; và Indonesia tiếp nhận tàu tác chiến đa nhiệm lớp PPA thứ hai, củng cố hiện diện hải quân xa bờ.
Belarus lần đầu chốt trần số lượng Oreshnik
Tổng thống Aleksandr Lukashenko ngày 22.12 xác nhận Belarus sở hữu “không quá mười” hệ thống tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik. Theo hãng thông tấn BelTA, phát biểu tại St. Petersburg đánh dấu lần đầu Minsk đưa ra một giới hạn định lượng cụ thể đối với năng lực tên lửa đang được NATO và các cơ quan phòng thủ tên lửa châu Âu theo dõi sát sao.
Việc công bố con số trần chuyển thông điệp từ các phát biểu mang tính ám chỉ trước đây sang dữ liệu cụ thể, giúp làm rõ hơn quy mô vai trò của Belarus trong tiếp nhận và triển khai năng lực tên lửa do Nga phát triển. Thông tin này cũng tạo thêm cơ sở để các nhà hoạch định quân sự châu Âu và NATO đánh giá mức độ đóng góp của Belarus trong cấu trúc răn đe khu vực.
Đặc điểm kỹ thuật và cấu trúc hệ thống
Oreshnik được giới thiệu là hệ thống tên lửa đạn đạo tầm trung, được quảng bá có khả năng bay ở tốc độ siêu vượt âm và gây khó khăn lớn cho việc đánh chặn. Theo phía Nga, tên lửa có thể đạt vận tốc vượt hơn 10 lần tốc độ âm thanh, tương đương khoảng 11.000 km/giờ, với khả năng mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân tùy cấu hình.
Ngoài tốc độ, Oreshnik còn được cho là trang bị công nghệ phương tiện hồi quyển mang nhiều đầu đạn độc lập (MIRV), cho phép mỗi quả tên lửa mang tối đa 36 đầu đạn. Điều này làm tăng độ phức tạp cho hệ thống phòng thủ tên lửa đối phương, vốn phải đối phó đồng thời nhiều mục tiêu bay ở tốc độ rất cao.
Khái niệm “một hệ thống” mà ông Lukashenko đề cập nhiều khả năng bao gồm cả tên lửa, bệ phóng cơ động, phương tiện chỉ huy – kiểm soát và các thành phần bảo đảm hậu cần. Cấu trúc này cho phép triển khai, cơ động và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trên thực địa, không chỉ đơn thuần là số quả tên lửa riêng lẻ.
Hàm ý tác chiến và thách thức phòng thủ
Năm trước, ông Lukashenko từng nói Belarus có thể tiếp nhận “mười hệ thống trước mắt”, thậm chí nhiều hơn nếu Nga mong muốn, song sau đó giải thích đây là cách nói mang tính đùa vui, nhấn mạnh chi phí cao và hạn chế về năng lực sản xuất. Dù số lượng hệ thống không lớn, việc bố trí hiệu quả một số bệ phóng tầm trung vẫn có thể tác động đáng kể đến cục diện tác chiến trong khu vực.
Tầm bắn trung gian cho phép Oreshnik bao phủ nhiều khu vực ở châu Âu, trong khi thời gian cảnh báo ngắn và tính cơ động tạo sức ép lên mạng lưới phòng thủ hiện có. Thách thức còn nằm ở việc khó phân biệt sớm loại đầu đạn (thông thường hay hạt nhân), khi thông tin này nhiều khả năng chỉ được xác định vào giai đoạn cuối quỹ đạo, làm phức tạp quy trình ra quyết định phản ứng.
Tư lệnh Lục quân Ukraine Oleksandr Syrsky hồi tháng 1 từng thừa nhận trên thế giới chỉ có rất ít tổ hợp phòng không được đánh giá có khả năng đối phó với Oreshnik, và Ukraine hiện chưa sở hữu các hệ thống như vậy. Nhận định này phản ánh mức độ thách thức về công nghệ đối với các hệ thống phòng không, dù không cung cấp thêm chi tiết kỹ thuật cụ thể.
Đan Mạch nâng cấp phòng không với AMRAAM ER
Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng Mỹ (DSCA) ngày 22.12 thông báo Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt đề xuất Bán vũ khí quân sự ra nước ngoài (FMS) cho Đan Mạch, với gói tên lửa AMRAAM ER và hạng mục hỗ trợ đi kèm, tổng giá trị ước tính tối đa 951 triệu USD. Mục tiêu là tăng cường năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa của Đan Mạch, đồng thời củng cố khả năng tương tác trong NATO trong bối cảnh môi trường an ninh Bắc Âu chịu nhiều sức ép.
Theo đề nghị, Đan Mạch mua 236 tên lửa AMRAAM ER cùng 5 bộ phận dẫn đường AIM-120C-8, kèm thiết bị huấn luyện nạp đạn, container, trang bị hỗ trợ, phụ tùng, vật tư tiêu hao, dịch vụ sửa chữa – hoàn trả, phần mềm vũ khí, hỗ trợ phần mềm mật và tài liệu kỹ thuật. DSCA nhấn mạnh mức 951 triệu USD là trần ước tính, chi phí cuối cùng phụ thuộc yêu cầu chi tiết, ngân sách được phê duyệt và thỏa thuận bán hàng chính thức. Nhà thầu chính là RTX Corporation, đặt trụ sở tại Arlington, bang Virginia.
Đặc tính và vai trò trong mạng lưới phòng không
Về mặt kỹ thuật, AMRAAM ER được giới thiệu là tên lửa phóng từ mặt đất với tầm bắn 40 - 50km, có khả năng đánh chặn mục tiêu ở cự ly xa hơn và trần cao hơn so với biến thể trước nhờ động cơ cỡ lớn và thuật toán điều khiển bay được tối ưu. Việc sử dụng bộ dẫn đường AIM-120C-8 giúp duy trì tính kế thừa trong họ AMRAAM, vốn được mô tả là tên lửa radar dẫn đường, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và áp dụng nguyên lý “bắn và quên”.
Cấu hình AMRAAM ER mới kết hợp công nghệ dẫn đường của Mỹ với động cơ do Nammo sản xuất và hệ thống điều khiển từ Kongsberg Defence & Aerospace, phù hợp với xu hướng hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa Mỹ và các đồng minh. Đan Mạch đã lựa chọn hệ thống phòng không NASAMS do Kongsberg phát triển, có khả năng sử dụng AMRAAM ER để mở rộng vùng bảo vệ và tạo lớp phòng không tầm trung linh hoạt.
| Thông số chính | AMRAAM ER (theo DSCA) |
|---|---|
| Tầm bắn danh nghĩa | 40 - 50km |
| Nền tảng phóng | Máy bay chiến đấu, đơn vị phòng không mặt đất |
| Cơ chế dẫn đường | Radar dẫn đường, nguyên lý “bắn và quên” |
DSCA đánh giá thương vụ sẽ nâng cao năng lực đối phó các mối đe dọa hiện tại và tương lai của Đan Mạch, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp tác chiến với Mỹ và NATO mà không làm thay đổi đáng kể cán cân quân sự khu vực. Việc lựa chọn loại tên lửa có thể dùng cho cả không quân và lực lượng phòng không mặt đất giúp Copenhagen tối ưu hóa hậu cần đạn dược và tăng tính linh hoạt khi phân bổ nguồn lực.
Indonesia nhận tàu PPA thứ hai, củng cố an ninh hàng hải
Hải quân Indonesia đã chính thức tiếp nhận tàu tác chiến đa năng lớp PPA thứ hai và cũng là cuối cùng, KRI Prabu Siliwangi-321, do tập đoàn Fincantieri của Ý đóng mới. Lễ bàn giao diễn ra tại xưởng Muggiano ở La Spezia, đánh dấu bước hoàn tất quan trọng trong chương trình hiện đại hóa hải quân Indonesia và thể hiện tham vọng mở rộng năng lực tác chiến xa bờ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Đây là chiếc thứ hai trong gói mua sắm hai tàu Pattugliatore Polivalente d’Altura (PPA), nguyên bản được thiết kế cho Hải quân Ý nhưng đã được điều chỉnh cấu hình theo yêu cầu tác chiến của Indonesia. Thương vụ nằm trong hợp đồng trị giá khoảng 1,3 tỉ USD ký tháng 3.2024 giữa Bộ Quốc phòng Indonesia và Fincantieri, với sự hậu thuẫn của Bộ Quốc phòng Ý. Fincantieri chịu trách nhiệm bàn giao tàu, điều phối tích hợp hệ thống tác chiến do Leonardo cung cấp, cùng các gói hậu cần, huấn luyện và bảo đảm kỹ thuật dài hạn.
Cấu hình Light Plus và năng lực tác chiến
Hai tàu PPA của Indonesia, gồm KRI Prabu Siliwangi-321 và tàu chị em KRI Brawijaya-320 (bàn giao tháng 7.2025), đều thuộc cấu hình Light Plus. Phiên bản này được mô tả là cân bằng giữa hỏa lực, tầm hoạt động và chi phí, có thể đảm nhiệm phổ nhiệm vụ rộng từ tác chiến hải quân cường độ cao, tuần tra biển, đến hỗ trợ nhân đạo – cứu trợ thảm họa và bảo vệ dân sự.
Về kỹ thuật, tàu được trang bị radar mảng pha chủ động Kronos Grand Naval, pháo hải quân 127/64 LW, hệ thống phóng thẳng đứng có khả năng sử dụng tên lửa phòng không Aster, các tổ hợp vũ khí phòng thủ tầm gần và hệ thống tác chiến điện tử hiện đại. Thiết kế boong bay và nhà chứa cho phép vận hành trực thăng hải quân cỡ trung, đồng thời bố trí đường trượt và cần cẩu để triển khai xuồng cao tốc phục vụ nhiệm vụ đặc biệt hoặc tìm kiếm cứu nạn.
Việc biên chế đủ hai tàu PPA giúp Hải quân Indonesia tăng cường hiện diện trên các tuyến hàng hải trọng yếu, linh hoạt hơn trong phân bổ lực lượng giữa nhiệm vụ an ninh hàng hải, tuần tra chủ quyền và các hoạt động hỗ trợ dân sự. Cấu trúc mô-đun cho phép điều chỉnh cấu hình nhiệm vụ theo yêu cầu, từ đó tối ưu hóa hiệu quả sử dụng trong bối cảnh nguồn lực ngân sách có hạn.
