Bí bách chỗ đậu xe ở các khu chung cư ở Nghệ An
Tình trạng các phương tiện giao thông lấn chiếm, bủa vây sân chơi và lối đi nội khu đang trở thành vấn nạn nhức nhối tại nhiều chung cư ở Nghệ An. Việc không gian sinh hoạt cộng đồng bị "bóp nghẹt" không chỉ làm mất mỹ quan mà còn để lại những hệ lụy đáng lo ngại về an toàn giao thông và phòng cháy, chữa cháy.
Chung cư cao tầng "khát" chỗ đậu xe ô tô
Khu vực Quang Trung, phường Thành Vinh, các tòa chung cư san sát nhau bên cạnh những dãy biệt thự liền kề. Có mặt tại khu đô thị này, chúng tôi chứng kiến hầu hết xe ô tô được đỗ ngay giữa lòng đường, xếp thành hàng dài kéo dài cả cây số. Con đường vốn rộng rãi giờ chỉ còn chừa lại 2 lối nhỏ chật hẹp ở hai bên để các phương tiện khác qua lại. Không dừng lại ở dưới lòng đường, phía trên vỉa hè, xe máy cũng dựng dày đặc.
Anh Nguyễn Văn Thắng - một cư dân sinh sống tại tòa chung cư CT2A Quang Trung cho biết: "Chung cư của tôi có tầng hầm đỗ xe, nhưng diện tích rất nhỏ và chủ yếu là để dành cho xe máy. Những người sở hữu phương tiện ô tô như chúng tôi buộc phải tự tìm nơi đỗ xe. Đa phần mọi người đều phải đỗ dọc ngay trục đường chính, chiếm dụng cả vỉa hè lẫn lòng đường. Xe để ở ngoài không có ai trông coi, che chắn nên rất nguy hiểm, nguy cơ mất trộm hoặc hư hỏng là rất cao”.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Sĩ Diệu - Chủ tịch UBND phường Thành Vinh cho biết: Phường Thành Vinh hiện là địa phương có số lượng nhà chung cư nhiều nhất trên địa bàn đô thị Vinh với khoảng trên 20 tòa nhà. Hiện nay, vẫn đang có một số dự án tiếp tục được triển khai xây dựng và sắp sửa đưa vào sử dụng trong thời gian tới. Số lượng căn hộ chung cư nhiều, quy mô dân số đông nhưng hệ thống hạ tầng tiện ích đi kèm, đặc biệt là không gian để xe lại chưa được tính toán một cách tương xứng với tốc độ phát triển của xã hội. Phường đang đề xuất với ngành liên quan cần quy hoạch thêm các bãi đỗ xe công cộng, ứng dụng công nghệ đỗ xe thông minh cao tầng để tối ưu hóa quỹ đất, trả lại không gian sinh hoạt cộng đồng vốn có cho người dân.
Ghi nhận tại chung cư Gia Thịnh Phát (đường Nguyễn Du, phường Trường Vinh), một tòa nhà cao 25 tầng với hơn 300 hộ dân, nhưng hầm xe chỉ đáp ứng được khoảng 200 chiếc ô tô. Do khu vực này có nhiều siêu thị, lượng xe ra, vào mua sắm đông đúc càng khiến tình trạng giao thông thêm hỗn loạn.
Tương tự, tại chung cư 389 Dream Home (đường Phan Bội Châu, phường Vinh Hưng), tình cảnh cũng không mấy khả quan. Dự án gồm 2 tòa nhà cao đến 26 tầng, nhưng hệ thống hầm để xe quá nhỏ hẹp. Ngay từ tuyến đường sát chung cư, ô tô đã đỗ dày đặc thành 2 hàng dọc lòng đường, gây cản trở giao thông nghiêm trọng. Anh Trần Văn Thắng, cư dân tòa nhà cho biết, việc tìm chỗ đỗ xe mỗi buổi chiều là một "cuộc chiến", nhiều người buộc phải tràn ra lòng đường Phan Bội Châu để đậu.
Tình trạng xe đỗ ken dày không chỉ làm bó hẹp không gian di chuyển của các phương tiện mà còn tước đi lối đi bộ, không gian thể dục buổi chiều của người dân xung quanh, để lại nhiều hệ lụy về an toàn đô thị.
Bên cạnh đó, sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện ô tô cá nhân trong những năm gần đây đang tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố Vinh (cũ). Thực trạng xe ô tô dừng, đỗ sai quy định trên vỉa hè, lòng đường diễn ra khá phổ biến, không chỉ gây cản trở giao thông mà còn làm mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người tham gia giao thông. Ghi nhận tại tuyến đường Hồng Bàng, phường Thành Vinh, dù mặt đường vốn không rộng, một bên giáp khu dân cư, phần lề đường còn lại khá hẹp nhưng nhiều ô tô vẫn đỗ nối dài, chiếm dụng không gian lưu thông. Tình trạng lấn chiếm vỉa hè làm nơi đỗ xe còn xuất hiện thường xuyên trên nhiều tuyến phố trung tâm như đường Lê Hồng Phong, đường Đinh Công Tráng, đường Nguyễn Thị Minh Khai, đường Quang Trung, đường Nguyễn Du, đường Nguyễn Sỹ Sách... gây bức xúc trong dư luận.
Cần có giải pháp tổng thể
Ông Nguyễn Thế Phiệt - Trưởng phòng Quản lý nhà, Sở Xây dựng Nghệ An cho biết: Toàn tỉnh hiện có 112 nhà chung cư đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Các dự án này chủ yếu tập trung tại địa bàn TP. Vinh (cũ), cung cấp không gian sống cho trên 25.000 căn hộ chung cư.
Từ năm 2025 đến nay, trên địa bàn đang có thêm 7 dự án đang hình thành, dự kiến sẽ cung ứng cho thị trường thêm khoảng 2.100 căn hộ chung cư nữa. Qua khảo sát thực tế từ cơ quan chức năng, phần lớn các chung cư hiện nay đều lâm vào tình trạng thiếu chỗ để xe trầm trọng. Thực tế này buộc người dân phải tận dụng tối đa lòng đường, lề đường, vỉa hè để đỗ xe. Hệ lụy là gây ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn giao thông, làm mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an ninh, trật tự tại các khu dân cư.
Một trong những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng trên là do việc thẩm định, phê duyệt quy hoạch và thiết kế các dự án chung cư vẫn chủ yếu căn cứ theo các chỉ tiêu tối thiểu của quy chuẩn hiện hành, chưa theo kịp nhu cầu thực tế của xã hội.
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư QCVN 04:2021/Bộ Xây dựng, diện tích chỗ để xe tối thiểu là 25m2 cho 4 căn hộ, nhưng không nhỏ hơn 20m2 cho mỗi 100m2 diện tích sử dụng căn hộ; đồng thời, phải đảm bảo tối thiểu 6m2 để xe máy, xe đạp cho mỗi căn hộ.
Trước những bất cập lộ rõ, trên cơ sở khảo sát thực tiễn, Sở Xây dựng Nghệ An đã tham mưu và xây dựng dự thảo đề xuất quy định mới theo hướng tăng thêm diện tích chỗ để xe đối với các dự án nhà ở cao tầng.
Đối với nhà chung cư thương mại, mỗi căn hộ phải được bố trí tối thiểu 32m2 chỗ để xe, bao gồm cả diện tích giao thông nội bộ trong gara hoặc bãi đỗ. Trong đó, đảm bảo 1 chỗ đỗ ô tô và khoảng 7m2 cho xe máy, xe đạp. Mức đề xuất này xuất phát từ thực tế trung bình mỗi hộ dân tại các chung cư hiện nay đều sở hữu 1 ô tô và 2 xe máy. Việc điều chỉnh định mức pháp lý phù hợp và kịp thời là bước đi cần thiết nhằm giải quyết tận gốc rễ bài toán quy hoạch, tránh lập lại tình trạng quá tải hạ tầng đô thị nghiêm trọng như hiện nay.
Một yếu tố đặc biệt quan trọng là các cơ quan có thẩm quyền cần tiến hành rà soát, nghiên cứu và điều chỉnh phù hợp các tiêu chuẩn hiện hành. Việc quy hoạch chỗ đỗ xe tại các dự án cấp phép mới phải được tính toán khoa học, khả thi, gắn liền với tổng thể mặt bằng và vị trí xây dựng nhằm bảo đảm tầm nhìn dài hạn. Từ đó, tạo ra sự bố trí hợp lý giữa không gian công cộng, khuôn viên và bãi đỗ xe, đáp ứng tốt nhu cầu thực tế của người dân cũng như yêu cầu phát triển đô thị bền vững.
Hiện nay, một số dự án chung cư xây dựng mới đã chủ động tìm giải pháp giảm áp lực chỗ đậu xe. Điển hình như Dự án Vinh Heritage (Mipec Tràng An) quy mô 40,47 ha tại đường Lê Mao kéo dài, phường Trường Vinh đang xây dựng 3 tòa chung cư. Điểm sáng lớn ở đây là hệ thống 3 tầng nổi đỗ xe được xây dựng ngay phía dưới mỗi tòa nhà. Thiết kế thông minh này vừa đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của cư dân, giảm tải áp lực giao thông nội khu, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho phương tiện trước nguy cơ ngập lụt.
