Thể thao

Bi sắt Nghệ An nỗ lực tìm lại vị thế

Minh Quân • 22/11/2026 21:22

Bi sắt Nghệ An dự Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X với những bi thủ từng giành huy chương ở các kỳ trước. Thành tích tại các giải quốc gia gần đây là cơ sở để đội hướng tới tấm Huy chương Vàng Đại hội đầu tiên kể từ năm 2014.

Gây dựng đội tuyển qua những thăng trầm

Bi sắt (pétanque) có nguồn gốc từ Pháp, du nhập vào Việt Nam từ những năm 1940. Người chơi có thể ném bi đến gần bi đích hoặc đánh bật viên bi đối phương đang chiếm vị trí thuận lợi. Từ đầu những năm 2000, bi sắt được đưa vào thi đấu thành tích cao ở nước ta. Hệ thống giải trong nước dần hình thành, từ giải trẻ đến các giải vô địch quốc gia. Ở đấu trường khu vực, các bi thủ Việt Nam đã nhiều lần giành huy chương tại SEA Games.

Nghệ An đưa bi sắt vào huấn luyện, thi đấu thành tích cao từ năm 2004. Hai năm sau, môn này lần đầu có mặt trong chương trình Đại hội Thể dục thể thao tỉnh lần thứ V. Đó cũng là thời điểm đội tuyển bắt đầu tham dự đều đặn các giải vô địch quốc gia, vô địch đồng đội và vô địch trẻ. Mỗi giải, đội thường đăng ký từ 5 - 6 nội dung, tập trung vào đôi và bộ ba.

Các vận động viên thi đấu tại Giải vô địch bi sắt bãi biển Quốc gia năm 2026 được tổ chức vào tháng 10 tại xã Quỳnh Phú. Ảnh: Huyền Linh
Các vận động viên thi đấu tại Giải vô địch bi sắt bãi biển Quốc gia năm 2026 được tổ chức vào tháng 10, tại xã Quỳnh Phú. Ảnh: Huyền Linh

Năm 2009, tại SEA Games 25, vận động viên Nguyễn Thị Việt của Nghệ An cùng đội tuyển Việt Nam đoạt Huy chương Bạc nội dung bộ ba nữ. Tuyến trẻ của tỉnh cũng giành Huy chương Vàng ở các giải toàn quốc năm 2011 và 2012. Riêng tại giải vô địch trẻ, thiếu niên toàn quốc năm 2012 trên sân nhà, Nghệ An cử 13 vận động viên dự 10 nội dung. Cả 3 huy chương đều đến từ nhóm tuổi 17-20, gồm Huy chương Vàng kỹ thuật nam, Huy chương Bạc bộ ba nữ và Huy chương Đồng đơn nam.

Tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VII, năm 2014, bi sắt đem về 2 trong số 14 Huy chương Vàng của đoàn Nghệ An.

Từ năm 2017, vận động viên bi sắt Nghệ An được tập trên sân có mái che. Trước đó, họ thường phải tập luyện và thi đấu hàng giờ ngoài trời, kể cả trong những ngày nắng hè, gió Lào hay những đợt mưa phùn, gió bấc. Với các bài rèn độ chính xác, những cú đưa bi sát đích hay đánh bật bi đối phương cần được lặp lại nhiều lần ở các cự ly khác nhau. Mái che giúp ban huấn luyện chủ động giờ tập và duy trì thời lượng cho những bài này khi thời tiết bất lợi.

Tại Đại hội lần thứ VIII, năm 2018, Nghệ An giành 3 Huy chương Bạc và 3 Huy chương Đồng. Cả ba tấm bạc đến từ các nội dung phối hợp mà đội đã chú trọng từ sớm, gồm đôi nữ, đôi nam nữ và bộ ba hai nữ một nam. Riêng ở nội dung đôi nam nữ, Nghệ An có hai cặp cùng lên bục nhận huy chương, một cặp giành Huy chương Bạc và một cặp giành Huy chương Đồng.

Một cuộc giao lưu thi đấu giữa các vận động viên bi sắt Hà Nội và các vận động viên bi sắt Nghệ An tại Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Nghệ An Ảnh: CSCC
Một cuộc giao lưu thi đấu giữa các vận động viên bi sắt Hà Nội và các vận động viên bi sắt Nghệ An, tại Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Nghệ An. Ảnh: CSCC

Năm 2021, tỉnh đưa bi sắt vào nhóm môn trọng điểm trong Đề án phát triển thể thao thành tích cao giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, một năm sau, việc chuẩn bị cho Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX gặp trở ngại khi 5 trong số 8 vận động viên chủ lực xin dừng tập luyện, trong đó có những vận động viên đã gắn bó với bộ môn nhiều năm.

Sở Văn hóa và Thể thao (cũ) khi đó cho phép đội bổ sung vận động viên theo hợp đồng để chuẩn bị dự giải. Việc bổ sung vận động viên mới cũng kéo theo những thay đổi ở các đội hình đôi và bộ ba. Sau đợt sắp xếp lại lực lượng, Nghệ An khép lại kỳ Đại hội năm 2022 với 2 Huy chương Đồng.

Kỳ vọng từ những bi thủ giàu kinh nghiệm

Ở Đại hội lần thứ X, Nghệ An cử 12 vận động viên tranh tài đủ 11 nội dung dưới sự phụ trách của hai huấn luyện viên Trần Thanh Huy và Đậu Văn Ninh. Theo ông Trần Thanh Huy - Trưởng bộ môn Bi sắt thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Nghệ An, chỉ tiêu của đội là giành 1 Huy chương Vàng.

Đội hình nữ có Nguyễn Thị Lê và Hoàng Thị Hạnh, hai bi thủ đã gắn bó với bộ môn nhiều năm. Nguyễn Thị Lê từng giành Huy chương Bạc đồng đội tại giải vô địch quốc gia năm 2011. Hoàng Thị Hạnh cùng Nguyễn Văn Quang đoạt Huy chương Đồng đôi nam nữ tại Đại hội năm 2018. Ở đội nam, Lê Hồng Phước và Trần Tiến Trung từng thi đấu cùng nhau trong đội hình giành Huy chương Đồng bộ ba nam cũng tại kỳ Đại hội đó.

Lê Hồng Phước và Trần Tiến Trung sau đó có thêm thành tích ở các nội dung cá nhân. Tháng 3/2025, Phước giành Huy chương Vàng kỹ thuật nam tại giải vô địch quốc gia ở Đồng Tháp. Tháng 11 cùng năm, Trần Tiến Trung thắng Huỳnh Phúc Nguyên của Quân đội trong trận chung kết đơn nam tại giải vô địch bãi biển quốc gia ở Cửa Lò. Đội chủ nhà kết thúc giải với 1 Huy chương Vàng và 3 Huy chương Đồng. Thành tích của hai bi thủ là cơ sở để Nghệ An kỳ vọng ở kỹ thuật nam và đơn nam tại Đại hội lần này.

Cuối tháng 3/2026, đội tuyển bi sắt Nghệ An dự Giải Bi sắt vô địch đồng đội quốc gia ở Cà Mau. Đến tháng 10, các bi thủ Nghệ An lại được cọ xát với nhiều đối thủ mạnh tại Giải Bi sắt vô địch bãi biển quốc gia ở Khu du lịch Biển Quỳnh, xã Quỳnh Phú. Đây là năm thứ ba liên tiếp Nghệ An đăng cai một giải bi sắt cấp quốc gia, sau giải vô địch quốc gia tại thành phố Vinh (cũ) năm 2024 và giải bãi biển ở Cửa Lò năm 2025.

Một giải bi sắt quốc gia được tổ chức tại Nghệ An
Một giải bi sắt quốc gia được tổ chức tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Nghệ An. Ảnh: Minh Quân

Môn bi sắt tại Đại hội diễn ra từ ngày 3 - 11/12 tại sân Pétanque thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao ở khu vực Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh. Đơn nam tranh tài trong 2 ngày đầu (3 và 4/12), còn kỹ thuật nam diễn ra vào ngày cuối (11/12). Ở nội dung này, 8 vận động viên có điểm vòng loại cao nhất sẽ vào vòng đấu loại trực tiếp.

Trong lực lượng của bộ môn bi sắt Nghệ An năm nay có 5 vận động viên ngoài tỉnh, chủ yếu từ Thành phố Hồ Chí Minh. Việc tuyển người từ các tỉnh, thành phía Nam giúp Nghệ An bổ sung lực lượng trong khi số người chơi tại địa phương còn ít.

Đại hội Thể dục thể thao tỉnh, tổ chức 4 năm một lần, hiện vẫn là giải bi sắt cấp tỉnh duy nhất. Khoảng cách giữa các kỳ Đại hội khiến người chơi ở cơ sở ít có dịp thi đấu, còn huấn luyện viên khó theo dõi những người có triển vọng qua nhiều giải.

Những cuộc giao lưu ở xã, phường hoặc giữa các câu lạc bộ có thể là bước đầu để tổ chức giải phong trào cấp tỉnh thường niên. Một lịch thi đấu đều đặn giúp người chơi có dịp gặp đối thủ ngoài địa bàn mình tập luyện, đồng thời tạo điều kiện để huấn luyện viên đánh giá độ chính xác khi ném bi và khả năng phối hợp của các bi thủ qua nhiều trận đấu.

Nghệ An đã cử vận động viên dự Giải Bi sắt vô địch trẻ, thiếu niên quốc gia năm 2026. Để có thêm nguồn tuyển chọn cho tuyến trẻ, một hướng có thể triển khai là đưa bi sắt vào hoạt động ngoại khóa. Ngành thể thao cần phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cho học sinh làm quen với bi sắt ở những trường có sân bãi và người hướng dẫn phù hợp.

Qua các buổi tập và giải đấu theo lứa tuổi, huấn luyện viên có thể phát hiện học sinh có năng khiếu, theo dõi sự tiến bộ của các em trước khi tuyển chọn. Những vận động viên được bồi dưỡng từ tuyến trẻ sẽ giúp đội tuyển tỉnh có thêm lựa chọn và thêm thời gian gây dựng các bộ đôi, bộ ba cho kỳ Đại hội tiếp theo.

0 0 0
x
Bi sắt Nghệ An nỗ lực tìm lại vị thế
Google News
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO