Bứt phá cùng phong trào, bóng bàn Nghệ An sẵn sàng lấy lại vị thế

Sức sống từ phong trào cơ sở

Từ ngày 12 - 14/7, tại Nhà thi đấu Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Con Cuông, hơn 100 vận động viên bóng bàn đến từ 17 xã, phường và Công an tỉnh đã tranh tài trong khuôn khổ Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Nghệ An lần thứ X năm 2026.

Giải đấu quy tụ nhiều tay vợt nổi bật từ cơ sở, giúp các đơn vị đánh giá lực lượng và phát hiện nhân tố triển vọng. Phần lớn vận động viên được rèn luyện tại các câu lạc bộ, cơ quan, trường học và điểm tập luyện địa phương, cho thấy bóng bàn đã có nền tảng khá rộng trong đời sống thể thao quần chúng.

Trước đó, tháng 4/2026, Giải vô địch Bóng bàn Nghệ An mở rộng tạo thêm cơ hội giao lưu, cọ xát cho các tay vợt trong và ngoài tỉnh. Hai sự kiện lớn trong hơn nửa đầu năm cho thấy phong trào được duy trì qua nhiều loại hình, từ Đại hội Thể dục thể thao, giải cấp tỉnh đến các sân chơi mở rộng do cơ quan chuyên môn, Liên đoàn Bóng bàn, câu lạc bộ và doanh nghiệp phối hợp tổ chức.

Nền tảng của sự sôi động ấy là mạng lưới câu lạc bộ ngày càng mở rộng. Từ khu vực trung tâm, phong trào đã lan tới nhiều địa bàn đồng bằng, ven biển và miền núi. Các câu lạc bộ như Hỏa Châu Nghệ An, Bệnh viện Sản Nhi, Thành Vinh Anh Em, Bách Tín Yên Thành, Phố Núi Con Cuông, Bàu Sen Thái Hòa duy trì tập luyện, giao lưu và tham dự nhiều giải trong, ngoài tỉnh.

Bóng bàn cũng không còn là sân chơi chủ yếu của người trung niên, cao tuổi. Năm 2025, Giải vô địch Bóng bàn Nghệ An thu hút hơn 400 vận động viên đến từ khoảng 100 câu lạc bộ, trong đó có hơn 200 vận động viên trẻ. Một năm trước, Giải bóng bàn lứa tuổi trẻ và các câu lạc bộ tỉnh quy tụ 300 vận động viên của 21 đoàn, tranh tài ở các nhóm tuổi từ 7 đến 18.

Các tay vợt Nghệ An còn liên tục ghi dấu ấn tại Giải cầu lông, bóng bàn gia đình toàn quốc. Năm 2024, riêng môn bóng bàn giành 3 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc và 5 Huy chương Đồng, góp phần đưa Nghệ An xếp thứ Nhì toàn đoàn. Năm 2025, bóng bàn đóng góp 6 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng, giúp Nghệ An giành vị trí Nhất toàn đoàn.

Tại giải năm 2026, các tay vợt tiếp tục giành 14 huy chương, gồm 2 Vàng, 5 Bạc và 7 Đồng. Hai chức vô địch thuộc về nội dung bố - con gái nhóm 5 và bố - con trai nhóm 4.

Thành tích qua ba mùa giải cho thấy khả năng cạnh tranh của các tay vợt Nghệ An ở nhiều nhóm tuổi, đồng thời phản ánh nét riêng của phong trào: sự gắn kết và kế thừa giữa các thế hệ trong gia đình. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là tạo được con đường tuyển chọn ổn định, đưa những gương mặt có tố chất từ cơ sở vào hệ thống đào tạo thành tích cao.

Nỗ lực tìm lại vị thế

Bóng bàn Nghệ An từng sản sinh nhiều tay vợt trẻ nổi bật như Hồ Khánh Lâm, Hà Minh Tuấn, Nguyễn Thị Thư. Hồ Khánh Lâm vô địch Giải bóng bàn nhi đồng toàn quốc năm 1984 và được cử tham dự trại hè thiếu nhi quốc tế tại Hungary. Hà Minh Tuấn và Nguyễn Thị Thư cũng giành nhiều thành tích tại các giải quốc gia, từng khoác áo đội tuyển quốc gia giai đoạn 2000–2005 và tham dự SEA Games 22 năm 2003. Riêng Hà Minh Tuấn từng giành Huy chương Vàng đồng đội Đông Nam Á năm 2002.

Tuy nhiên, sau khi bóng bàn không còn nằm trong chương trình đào tạo thể thao thành tích cao của tỉnh từ năm 1997, bộ môn trải qua thời gian dài trầm lắng. Khoảng 10 năm trở lại đây, bóng bàn được đưa trở lại hệ thống đào tạo của tỉnh. Hiện cựu tuyển thủ Hà Minh Tuấn đảm nhiệm vai trò Trưởng bộ môn, cùng đội ngũ huấn luyện từng bước gây dựng lực lượng, hướng tới khôi phục vị thế của bóng bàn Nghệ An.

Kết quả hai năm gần đây cho thấy những chuyển biến tích cực. Năm 2024, tại 3 giải gồm Vô địch trẻ, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc, các cây vợt xuất sắc trẻ, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc và Vô địch các câu lạc bộ toàn quốc, vận động viên Nghệ An giành 4 Huy chương Bạc và 12 Huy chương Đồng. Tại Giải vô địch quốc gia, đội chưa có huy chương nhưng có một vận động viên đạt đẳng cấp kiện tướng.

Đến năm 2025, đội giành tổng cộng 28 huy chương tại ba giải trên, gồm 7 Vàng, 8 Bạc và 13 Đồng, tăng rõ rệt so với 16 huy chương của năm 2024. Trong đó, Nghệ An giành 1 Huy chương Vàng tại Giải vô địch trẻ, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc; 4 Huy chương Vàng tại Giải các cây vợt xuất sắc trẻ, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc và 2 Huy chương Vàng tại Giải vô địch các câu lạc bộ toàn quốc.

Không chỉ tăng về số lượng, các tay vợt Nghệ An đã chuyển từ vị trí chủ yếu giành Huy chương Đồng sang cạnh tranh chức vô địch ở một số nhóm tuổi, nội dung. Vũ Quang Hiền, Phạm Trung Vương, Võ Minh Đức và Nguyễn Tiến Nhân đang là những gương mặt nổi bật, tạo nguồn kế cận cho các mục tiêu lớn hơn.

Tuy nhiên, lực lượng bóng bàn thành tích cao Nghệ An vẫn còn mỏng. Bộ môn hiện được giao chỉ tiêu 9 vận động viên, trong đó có 7 người đạt cấp I. Sau khoảng 10 năm được đưa trở lại chương trình đào tạo thể thao thành tích cao của tỉnh, Nghệ An chưa có tay vợt nào góp mặt trong đội tuyển quốc gia, cũng chưa giành huy chương tại Giải vô địch quốc gia. Khoảng cách giữa thành tích ở các lứa tuổi trẻ với khả năng cạnh tranh ở cấp đội tuyển vì thế vẫn còn khá lớn.

“

Để phát triển bền vững, bộ môn bóng bàn không chỉ cần tuyển thêm vận động viên mà phải bảo đảm quá trình đào tạo liên tục về kỹ thuật, thể lực, tâm lý và cơ hội thi đấu. Đội tuyển tỉnh cần tăng kết nối với các câu lạc bộ để phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ; đồng thời thu hút doanh nghiệp đồng hành trong đào tạo, trang thiết bị, tập huấn và thi đấu.

Các giải trẻ, giải câu lạc bộ và Đại hội Thể dục thể thao cũng cần trở thành những đợt tuyển chọn thực chất. Câu lạc bộ đảm nhận khâu phát hiện, đào tạo ban đầu; đội tuyển tỉnh tiếp tục bồi dưỡng chuyên sâu và đưa vận động viên tham gia hệ thống thi đấu quốc gia.

HLV Hà Minh Tuấn - Trưởng bộ môn bóng bàn (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Nghệ An)

Trước mắt, bộ môn đặt mục tiêu giành huy chương tại Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026 - sân chơi tương đương với Giải vô địch quốc gia. Đây là nhiệm vụ không dễ khi nhiều trung tâm mạnh có lực lượng dày, tuyển thủ quốc gia và nền tảng thành tích lâu năm. Tuy vậy, bước tiến từ 16 huy chương năm 2024 lên 28 huy chương năm 2025 cùng sự xuất hiện của một số tay vợt trẻ triển vọng là cơ sở để đặt niềm tin.