Cận cảnh khó nhọc nghề 'kiếm cơm' trong lòng đất

(Baonghean.vn) - Trong muôn nghề mưu sinh, nghề đào giếng được xếp vào những nghề vất vả, khó nhọc, nguy hiểm, có nhiều rủi ro rình rập.
Nghề đào giếng ra đời từ xa xưa. Trước đây, khắp các làng quê, nhà nào cũng đào một cái giếng để lấy nước sinh hoạt, đội ngũ làm nghề đào giếng đông, nay người dân chủ yếu dùng nước máy, nước giếng khoan, nhu cầu đào giếng ít đi, nên thợ đào giếng cũng không nhiều. Họ thường đi làm theo nhóm, mỗi nhóm ít nhất là 3 người (1 người đào, 1 người quay ròng rọc, 1 người đổ đất). Trong ảnh: Một nhóm thợ đang đào giếng ở xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn
Trước, ở khắp các làng quê, nhà nào cũng đào một cái giếng để lấy nước sinh hoạt, đội ngũ làm nghề đào giếng rất đông. Nay, người dân chủ yếu dùng nước máy, nước giếng khoan, nhu cầu đào giếng ít đi, nên thợ đào giếng cũng không nhiều. Họ thường đi làm theo nhóm, mỗi nhóm ít nhất 3 người (1 người đào, 1 người quay ròng rọc, 1 người đổ đất). Trong ảnh: Một nhóm thợ đang đào giếng ở xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn.
Mùa hè nắng nóng, khô hạn là thời điểm, những người đào giếng hoạt động mạnh nhất. Dụng cụ của nghề đào giếng gồm cuốc, xà beng, vên, xô và một bộ ròng rọc quay tay gác trên một giàn gỗ tạm. Trong ảnh: Bộ ròng rọc bắc trên miệng giếng.
Mùa hè nắng nóng, khô hạn là thời điểm những người đào giếng hoạt động nhiều nhất. Dụng cụ của nghề đào giếng gồm cuốc, xà beng... và một bộ ròng rọc quay tay gác trên một giàn gỗ tạm. Trong ảnh: Bộ ròng rọc bắc trên miệng giếng.
Ngày trước, khi đào giếng đã sâu xuống dưới lòng đất, người ta dùng 1 nhánh cây kéo lên, thả xuống để thông khí, nay những người thợ thường cột cố định 1 chiếc quạt điện vào khung ròng rọc trên miệng giếng, cho thổi xuống giếng, vừa thông khí, vừa làm mát.
Ngày trước, khi miệng giếng đã sâu xuống dưới lòng đất, người ta dùng 1 nhánh cây rậm lá kéo lên, thả xuống liên tục để thông khí; nay những người thợ thường cột cố định 1 chiếc quạt điện vào khung ròng rọc trên miệng giếng, cho thổi xuống giếng, vừa thông khí, vừa làm mát.
Người thợ đào giếng hầu hết đều là những người có sức khỏe dẻo dai, gan dạ, không ngại nguy hiểm. Trong nhóm thợ, nếu có 2 người  biết đào giếng thì có thể thay đổi luân phiên nhau, khi lao động.
Người thợ đào giếng hầu hết đều là những người có sức khỏe dẻo dai, gan dạ, không ngại nguy hiểm. Trong nhóm thợ, nếu có 2 người biết đào thì có thể thay đổi luân phiên nhau.
Theo anh Nguyễn Xuân Khoa (45 tuổi) – một thợ đào giếng ở xã Xuân Lâm, huyện Nam Đàn, đào giếng vùng đồi núi tuy khó khăn nhưng khá an toàn, không sợ bị giếng sập, còn đào ở vùng đồng bằng, đất mềm, dễ đào, nhưng khá nguy hiểm, nhất là những vùng ven sông. Gặp những vùng đất dễ bị sụt lún, tốp thợ phải vừa đào, vừa thả cống. Lúc này,  phải quay cóp trong lòng cống giếng chật hẹp để lao động là một việc “vô cùng cực nhọc”.
Theo anh Nguyễn Xuân Khoa (45 tuổi) - một thợ đào giếng ở xã Xuân Lâm, huyện Nam Đàn: Đào giếng vùng đồi núi tuy khó khăn nhưng khá an toàn, không sợ bị giếng sập, còn đào ở vùng đồng bằng, đất mềm, dễ đào, nhưng khá nguy hiểm, nhất là những vùng ven sông. Gặp những vùng đất dễ bị sụt lún, tốp thợ phải vừa đào, vừa thả cống. Khi chưa hoàn tất, thợ đào phải quay trở trong lòng cống giếng chật hẹp để thao tác, là một việc “vô cùng cực nhọc”, nguy hiểm.
Đào giếng, nếu người thợ chỉ dùng dụng cụ thô sơ như xà beng, cuốc.. để làm việc thì rất khó nhọc, nhất là gặp những vị trí đất khô cứng, toàn đá sỏi, đá điệp hay đá tảng.  Nếu nhóm thợ sắm được máy khoan thì việc đào giếng đỡ vất vả hơn và làm nhanh hơn. Tuy nhiên, ở dưới giếng sâu, việc khoan đất đá không mấy dễ dàng. Hợp đồng đào giếng trong dân, thường được chấp nhận bằng miệng “đào đến khi nào có nước thì thôi”.
 Nếu người thợ chỉ dùng dụng cụ thô sơ như xà beng, cuốc để làm việc thì rất vất vả, nhất là gặp những vị trí đất khô cứng, toàn đá sỏi, đá điệp hay đá tảng. Nếu nhóm thợ sắm được máy khoan thì việc đào giếng đỡ vất vả hơn và làm nhanh hơn. Tuy nhiên, ở dưới giếng sâu, việc khoan đất đá không mấy dễ dàng. Hợp đồng đào giếng chỉ hoàn tất khi: “đào đến khi nào có nước thì thôi”.
Anh Nguyễn Văn Thắng - một người từng làm nghề đào giếng lâu năm ở xã Thanh Khê, huyện Thanh Chương cho rằng: Khi làm việc ở dưới giếng, thường chỉ có 1 người thợ chính đảm nhận hết mọi việc, vừa khoan, đào, vừa xúc đất, khiêng đá… Thợ chính khá vất vả vì phải lao động cật lực và chịu nhiều nguy cơ rình rập từ trong và trên giếng.
Anh Nguyễn Văn Thắng - một người từng làm nghề đào giếng lâu năm ở xã Thanh Khê, huyện Thanh Chương cho rằng: Khi làm việc ở dưới giếng, thường chỉ có 1 người thợ chính đảm nhận hết mọi việc, vừa khoan, đào, vừa xúc đất, khiêng đá… Thợ chính khá vất vả vì phải lao động cật lực và chịu nhiều nguy cơ rình rập từ trong và trên giếng.
Hai người ở trên miệng giếng vừa làm việc, vừa phải chú ý theo dõi người thợ chính hoạt động dưới đáy giếng, để phối hợp nhịp nhàng, khởi động ròng rọc kéo đất, trả xô chậu và xử lý kịp thời các sự cố.
Hai người ở trên miệng giếng vừa làm việc, vừa phải chú ý theo dõi người thợ chính hoạt động dưới đáy giếng, để phối hợp nhịp nhàng, khởi động ròng rọc kéo đất, trả xô chậu và xử lý kịp thời các sự cố.
Gặp những ngày trời mưa, hay gặp mạch nước phun mạnh, việc đào giếng cũng gặp khó khăn, người ở dưới giếng phải vừa đào, vừa múc nước. Đào giếng ở vùng đất đồi, đường kính giếng khoảng 1,4 m, mỗi ngày tốp thợ anh Khoa đào sâu được khoảng 0,8m. Giá hiện tại mỗi mét chiều sâu giao động từ 800 nghìn – 1 triệu đồng.
Gặp những ngày trời mưa, hay gặp mạch nước phun mạnh, việc đào giếng cũng gặp khó khăn, người ở dưới giếng phải vừa đào, vừa múc nước. Anh Nguyễn Xuân Khoa cho biết thêm: Nhóm anh đào giếng ở vùng đất đồi với đường kính giếng khoảng 1,4 m, mỗi ngày chỉ đào sâu được khoảng 0,8m. Giá hiện tại mỗi mét chiều sâu dao động từ 800 nghìn - 1 triệu đồng.
Theo kinh nghiệm của những người thợ đào giếng, đất đá sau khi đào lên, phải được đổ xa miệng giếng, đặc biệt là những giếng khảo lại, tránh hiện tượng ngấm nước, sụt lún xung quanh giếng, gây sập giếng như một số nơi đã xảy ra. Quan niệm của những người đi đào giếng, khi gặp những sinh vật như cóc, nhái lỡ nhảy vào giếng đều được “cứu sống” bằng cách bỏ vào xô, chậu đưa lên khỏi mặt giếng.
Theo kinh nghiệm của những người thợ đào giếng, đất đá sau khi đào lên, phải được đổ xa miệng giếng, đặc biệt là những giếng khảo lại, tránh hiện tượng ngấm nước, sụt lún xung quanh giếng, gây sập giếng như một số nơi đã xảy ra. Quan niệm của những người đi đào giếng, khi gặp những sinh vật như cóc, nhái lỡ nhảy vào giếng đều được “cứu sống” bằng cách bỏ vào xô, chậu đưa lên khỏi mặt giếng.
Anh Phan Văn Sự (42 tuổi) ở xã Thanh Tùng huyện Thanh Chương – người trở về từ “lưỡi hái tử thần” vụ sập giếng ở xã Thanh Hà cho biết: Nghề đào giếng vất vả, khó nhọc, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tai nạn, như chấn thương (do rơi xô chậu, đất đá), điện giật, ngạt khí độc và nguy hiểm nhất là nạn sập giếng, có thể gây thương tích, chết người. Tuy nhiên vì cuộc sống mưu sinh, không có nghề gì hơn, nên phải theo nghề đào giếng. Trong ảnh: Kết thúc một buổi đào giếng khó nhọc, người thợ theo dây tời ngoi lên mặt đất.
Anh Phan Văn Sự (42 tuổi) ở xã Thanh Tùng huyện Thanh Chương - người trở về từ “lưỡi hái tử thần”  sau vụ sập giếng ở xã Thanh Hà (5/2019) cho biết: Nghề đào giếng vất vả, khó nhọc, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tai nạn, như chấn thương (do rơi xô chậu, đất đá); điện giật; ngạt khí độc và nguy hiểm nhất là tai nạn sập giếng. Tuy nhiên vì cuộc sống mưu sinh, không có nghề gì hơn, nên phải theo nghề đào giếng. Trong ảnh: Kết thúc một buổi đào giếng khó nhọc, người thợ theo dây tời lên mặt đất.
Clip: Vất vả nghề đào giếng

tin mới

Đường hoa trên dốc Kẻ Lè ở Quỳ Châu

Đường hoa trên dốc Kẻ Lè ở Quỳ Châu

(Baonghean.vn) - Quốc Lộ 48A như dải lụa mềm vắt qua thị trấn Tân Lạc, huyện miền núi Quỳ Châu có hai con dốc khá nổi tiếng là Kẻ Lè và Bù Bài. Để tạo mỹ quan cho cửa ngõ thị trấn Tân Lạc, huyện Quỳ Châu từ đầu năm nay đã tổ chức thành công đường hoa trên dốc Kẻ Lè.

Có hẹn với Môn Sơn - Lục Dạ

Có hẹn với Môn Sơn - Lục Dạ

(Baonghean.vn) - Lễ hội Môn Sơn - Lục Dạ là một trong những lễ hội độc đáo và mang đậm bản sắc văn hóa của người dân tộc Thái ở huyện Con Cuông. Bên cạnh cảnh đẹp thiên nhiên, Môn Sơn còn níu chân du khách bởi bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Tháng Tư về trên sắc hoa cúc biển Cửa Lò

Tháng Tư về trên sắc hoa cúc biển Cửa Lò

(Baonghean.vn) - Cứ mỗi độ tháng 4 về, những bông cúc biển lại tỏa sắc rực rỡ. Vẻ đẹp riêng của loại hoa được xem là biểu tượng du lịch Cửa Lò khiến cho các thiếu nữ không thể bỏ lỡ với mong muốn lưu lại những tấm hình làm kỷ niệm.

Khai mạc lớp bồi dưỡng văn học, nghệ thuật đối với sự phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

Khai mạc lớp bồi dưỡng văn học, nghệ thuật đối với sự phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

(Baonghean.vn) - Ngày 15/4, tại thành phố Hạ Long, Hội đồng Lý luận phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phối hợp với tỉnh Quảng Ninh khai mạc lớp bồi dưỡng “Văn học, nghệ thuật đối với sự phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam: Vai trò của sáng tạo, lý luận, phê bình và quảng bá”.

Bệnh tan máu bẩm sinh

Sàng lọc, phòng ngừa bệnh tan máu bẩm sinh

(Baonghean.vn) - Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) là bệnh di truyền và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của người bệnh và cả chất lượng dân số. Tại Nghệ An, dù đã được tuyên truyền thường xuyên nhưng số người mắc bệnh vẫn còn khá cao, nhất là ở các huyện miền núi.