Căng thẳng biên giới Thái Lan - Campuchia: Nỗ lực ngoại giao nước lớn trước thềm Hội nghị ASEAN
Trong bối cảnh xung đột biên giới giữa Thái Lan và Campuchia leo thang, cả Mỹ và Trung Quốc đang đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao riêng biệt nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Mọi ánh mắt đang đổ dồn về Kuala Lumpur, nơi các Ngoại trưởng ASEAN sẽ nhóm họp vào đầu tuần tới để tìm kiếm giải pháp hòa bình.
Theo Reuters ngày 19/12, giao tranh tái bùng phát từ ngày 8/12 đã phá vỡ lệnh ngừng bắn được thiết lập hồi tháng 7 dưới sự trung gian của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Số liệu thống kê sơ bộ cho thấy khoảng 60 người đã thiệt mạng và hơn nửa triệu dân thường phải sơ tán khỏi vùng chiến sự.
Trước tình hình đó, các cường quốc đã lập tức vào cuộc. Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Thái Lan Sihasak Phuangketkeow vào ngày 19/12. Trong cuộc gọi, ông Rubio tái khẳng định lo ngại của Washington, hối thúc Bangkok giảm leo thang và quay trở lại thỏa thuận ngừng bắn.
Song song với đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng đã tiến hành điện đàm với cả hai người đồng cấp Thái Lan và Campuchia vào hôm 18/12. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh mong muốn hai nước láng giềng "giảm căng thẳng và đạt được lệnh ngừng bắn".
"Cường độ của đợt đụng độ này đã vượt xa các sự cố trước đây. Nếu tiếp diễn, nó sẽ không mang lại lợi ích cho bên nào và làm suy yếu sự đoàn kết của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)", tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh.
Tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao hiện nay là cuộc họp đặc biệt của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN dự kiến diễn ra tại Kuala Lumpur (Malaysia) vào đầu tuần tới. Đây sẽ là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa đại diện chính phủ hai nước kể từ khi căng thẳng bùng phát trở lại.
Bộ Ngoại giao Thái Lan xác nhận Ngoại trưởng Sihasak sẽ tham dự cuộc họp và đã chia sẻ quan điểm của Bangkok với Ngoại trưởng Mỹ Rubio. Về phía Campuchia, Ngoại trưởng Prak Sokhonn cũng dự kiến sẽ có mặt.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim – Chủ tịch luân phiên ASEAN, người từng góp phần môi giới lệnh ngừng bắn hồi tháng 7 đã bày tỏ sự "lạc quan thận trọng". Ông cho biết Thủ tướng của cả hai nước Thái Lan và Campuchia đều mong muốn tìm kiếm một giải pháp êm thấm. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là rất lớn khi cả hai bên đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm các thỏa thuận trước đó.
Bất chấp các nỗ lực ngoại giao, tiếng súng vẫn chưa dứt trên thực địa. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Thái Lan cho biết giao tranh vẫn tiếp diễn dọc biên giới trong ngày 19/12, với việc Campuchia sử dụng vũ khí hạng nặng pháo kích vào một số khu vực và Thái Lan đã đáp trả.
Căng thẳng âm ỉ từ tháng trước khi Thái Lan đình chỉ các biện pháp giảm leo thang bao gồm rút quân, vũ khí hạng nặng và thả tù binh, sau sự cố một binh sĩ Thái Lan bị thương nặng do mìn. Bangkok cáo buộc Campuchia rải mìn mới, trong khi Phnom Penh kiên quyết bác bỏ.
Hiện tại, chiến sự đã lan rộng từ các khu vực rừng núi nội địa gần Lào đến các tỉnh ven biển, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh và đời sống người dân khu vực biên giới dài 817 km giữa hai nước.
