Căng thẳng Trung Đông sáng 23/3: Thế giới nín thở chờ "giờ G" tối hậu thư của ông Trump với Iran
Căng thẳng tại Trung Đông đã leo thang đến mức cực đoan khi thời hạn chót trong tối hậu thư của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran đang đến rất gần. Washington đe dọa oanh tạc các nhà máy điện nếu Tehran không mở cửa Eo biển Hormuz, trong khi Israel ra tín hiệu về một cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon.
Lời đe dọa "xóa sổ" và tuyên bố đáp trả "không thể đảo ngược"
Tính đến ngày 23/3, Iran đang đối mặt với thời hạn 48 giờ do Tổng thống Trump đưa ra, yêu cầu chấm dứt việc phong tỏa một phần Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy huyết mạch lưu thông 1/5 lượng dầu mỏ thế giới. Theo tính toán dựa trên thời điểm đăng tải trên mạng xã hội của ông Trump, thời hạn chót sẽ rơi vào lúc 23:44 GMT ngày 23/3 (tức sáng sớm 24/3 theo giờ Iran).
Phản ứng trước lời đe dọa từ Nhà Trắng, Bộ tư lệnh quân sự Iran tuyên bố đầy thách thức. Nếu Mỹ ra tay, Iran sẽ tấn công vào "các nhà máy điện, cơ sở hạ tầng năng lượng và CNTT-TT" của Israel, cũng như các nhà máy điện ở các quốc gia khu vực có căn cứ Mỹ hoặc các công ty có cổ đông Mỹ đồn trú.
"Nếu các mối đe dọa của Mỹ đối với các nhà máy điện của Iran được thực hiện... Eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa hoàn toàn và sẽ không được mở lại cho đến khi các nhà máy điện bị phá hủy của chúng tôi được xây dựng lại", Bộ tư lệnh vận hành Iran cảnh báo, nhấn mạnh quá trình này có thể mất nhiều năm.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo các cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp khu vực sẽ "được coi là mục tiêu hợp pháp và sẽ bị phá hủy không thể đảo ngược". Bộ trưởng Năng lượng Iran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ-Israel trước đó đã gây "thiệt hại nặng nề" cho cơ sở hạ tầng nước và năng lượng của nước này.
Israel chuẩn bị tấn công trên bộ vào Lebanon
Trong khi xung đột Mỹ-Iran cận kề, Israel tiếp tục đẩy mạnh mặt trận phía Bắc. Thủ tướng Benjamin Netanyahu cảnh báo về "nhiều tuần chiến đấu phía trước".
Dấu hiệu rõ ràng nhất về một chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon đã xuất hiện khi lực lượng Israel ra lệnh phá hủy các cây cầu then chốt bắc qua sông Litani, nằm cách biên giới 30km về phía Bắc, nhằm ngăn chặn lực lượng Hezbollah di chuyển.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cảnh báo việc phá hủy cầu "đại diện cho một sự leo thang nguy hiểm và vi phạm trắng trợn chủ quyền của Lebanon". Tuy nhiên, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cũng đổ lỗi cho Hezbollah, cho rằng cuộc chiến này được áp đặt lên Lebanon do hành động trả đũa của nhóm này sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
Hơn 1.000 người đã thiệt mạng ở Lebanon và hơn 1 triệu người phải di dời kể từ khi Israel phát động các cuộc đình công.
Kinh tế thế giới chao đảo
Bất chấp việc Mỹ và Israel tuyên bố đã loại bỏ các địa điểm quân sự chủ chốt của Iran, tên lửa Iran hôm 21/3 vẫn lọt qua lưới phòng không và rơi xuống hai thị trấn miền Nam Israel, bao gồm cả Dimona - nơi có cơ sở hạt nhân sa mạc của Israel, khiến hàng chục người bị thương.
Netanyahu đã thề sẽ truy đuổi các chỉ huy cấp cao của Vệ binh Cách mạng Iran "cá nhân" khi kiểm tra thiệt hại ở Arad, thị trấn khác bị trúng tên lửa.
Trên mặt trận kinh tế, giá dầu đã tăng trở lại vào đầu giờ ngày 23/3, với dầu thô chuẩn Mỹ có lúc chạm mốc 100 USD/thùng. Patrick Pouyanne, người đứng đầu hãng dầu mỏ Pháp TotalEnergies, cảnh báo: "Nếu xung đột kéo dài hơn 6 tháng, chúng ta sẽ chịu những tác động thực sự. Tất cả các nền kinh tế trên thế giới sẽ bị tổn hại".
Hiện tại, Quốc hội Iran đang cân nhắc việc áp thuế đối với vận tải tàu biển qua Eo biển Hormuz, khẳng định lưu thông hàng hải sẽ "không trở lại trạng thái trước chiến tranh".
