Chấn chỉnh sai phạm, siết chặt quản lý phòng khám

Liên tiếp phát hiện sai phạm

Thời gian qua, Sở Y tế Nghệ An phối hợp với Công an tỉnh tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý các cơ sở có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.

Đáng chú ý, sai phạm không chỉ xuất hiện ở những cơ sở hoạt động không phép mà còn xảy ra tại một số cơ sở đã được cấp phép.

Cụ thể, mới đây, lực lượng chức năng kiểm tra đột xuất Phòng khám Y học cổ truyền Tâm Đức 6 thuộc Công ty TNHH TMDV Y tế Tâm Anh, tại số 06 đường Phan Bội Châu, phường Thành Vinh.

Qua kiểm tra, đoàn công tác của Sở Y tế và Công an tỉnh phát hiện người hành nghề chưa đăng ký hành nghề theo quy định; người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật không có mặt tại cơ sở trong thời gian đăng ký hoạt động và không thực hiện việc ủy quyền.

Cơ sở còn sử dụng người hành nghề không có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; cung cấp dịch vụ tại địa điểm không được ghi trong giấy phép hoạt động.

Ngày 7/9/2026, Giám đốc Sở Y tế Nghệ An ban hành Quyết định số 1646/QĐ-XPHC, xử phạt Phòng khám Y học cổ truyền Tâm Đức 6 tổng cộng 152 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 12 tháng.

Trước đó, hoạt động của cơ sở này từng nhận phản ánh trên mạng xã hội. Một bài viết đăng tải vào tháng 3/2026 phản ánh trường hợp người bệnh được giới thiệu đến điều trị thoát vị đĩa đệm, sau đó được tư vấn các gói liệu trình có giá trị cao và ký cam kết dịch vụ với nhiều điều khoản liên quan đến việc cung cấp, truyền tải thông tin về cơ sở.

Theo nội dung phản ánh, bản cam kết yêu cầu người sử dụng dịch vụ không làm ảnh hưởng đến khách hàng khác bằng các hình thức tuyên truyền thông tin tiêu cực, bôi nhọ thương hiệu hoặc gây khủng hoảng tâm lý. Trường hợp đơn phương hủy liệu trình khi chưa sử dụng hết, cơ sở không hoàn trả khoản phí đã thanh toán sau khi khách hàng sử dụng dịch vụ.

Những vụ việc gần đây cho thấy hoạt động khám, chữa bệnh ngoài công lập đang đặt ra nhiều vấn đề trong công tác quản lý, đặc biệt đối với những cơ sở có biểu hiện hoạt động vượt phạm vi được cấp phép hoặc sử dụng nhân lực không đúng quy định.

Từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với ngành y tế đã triệt phá các vụ án liên quan đến hoạt động khám, điều trị bệnh tại một số cơ sở. Cơ quan điều tra đã khởi tố 10 bị can thuộc Phòng khám Đa khoa Y học Nghệ An về tội “Lừa dối khách hàng”. Theo Công an tỉnh, nhóm đối tượng bị cáo buộc đã sử dụng thủ đoạn thổi phồng tình trạng sức khỏe, tạo tâm lý lo lắng rồi tư vấn các gói điều trị với chi phí cao.

Đối với cơ sở “Phúc Tâm 8”, Công an tỉnh xác định cơ sở này đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc sắc đẹp, spa và xông hơi nhưng tổ chức hoạt động tư vấn, khám, điều trị xương khớp trái phép. Cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố các bị can về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Ghi nhận những thành tích này, ngày 14/9, Chủ tịch UBND tỉnh đã gửi thư khen, ghi nhận thành tích của Công an tỉnh Nghệ An trong đấu tranh với 2 vụ án liên quan đến hành vi lừa dối khách hàng và chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực khám, điều trị bệnh. Theo nội dung thư, lực lượng Công an đã khởi tố 12 bị can tại 2 cơ sở, bước đầu làm rõ số tiền liên quan hơn 20 tỷ đồng và hơn 10.000 khách hàng.

Quản lý bằng dữ liệu số

Theo Sở Y tế Nghệ An, đến giữa tháng 9/2026, toàn tỉnh có 4.087 cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, trong đó có 53 bệnh viện và trung tâm y tế, 43 phòng khám đa khoa và 670 phòng khám chuyên khoa, dịch vụ y tế.

Mạng lưới y tế tư nhân góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh, giảm áp lực cho hệ thống y tế công lập và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân.

Tuy nhiên, số lượng cơ sở lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, nhất là kiểm soát điều kiện hành nghề, phạm vi chuyên môn và chất lượng dịch vụ. Từ đầu năm đến nay, Phòng Quản lý Hành nghề Y Dược tư nhân, Sở Y tế Nghệ An đã kiểm tra, tham mưu xử phạt vi phạm hành chính 4 cơ sở hành nghề y với tổng số tiền 224 triệu đồng; xử phạt một cơ sở bán buôn và 5 cơ sở bán lẻ thuốc với tổng số tiền 107 triệu đồng.

Qua kiểm tra, các vi phạm được nhận diện ở cả nhóm cơ sở đã được cấp phép và nhóm hoạt động không phép. Đối với cơ sở đã được cấp phép, một số vi phạm gồm hoạt động vượt phạm vi chuyên môn được phê duyệt; không duy trì đầy đủ điều kiện kỹ thuật; thay đổi nhân lực nhưng không khai báo; sử dụng thiết bị y tế không rõ nguồn gốc hoặc chưa thực hiện đầy đủ quy định về niêm yết giá dịch vụ.

Trong khi đó, các cơ sở không có giấy phép hoạt động tiềm ẩn nguy cơ cao hơn. Một số nơi sử dụng người không có giấy phép, chứng chỉ hành nghề để trực tiếp khám, chữa bệnh; sử dụng thiết bị được giới thiệu là thiết bị y tế nhưng không thuộc danh mục được phép sử dụng. Một số cơ sở còn sử dụng tên gọi, biển hiệu thiếu rõ ràng, gây khó khăn cho việc nhận diện loại hình hoạt động thực tế.

Công tác quản lý cũng đứng trước những yêu cầu mới sau khi mô hình tổ chức được sắp xếp. Việc thiếu nhân lực kiểm tra, giám sát tại cơ sở, trong khi cán bộ quản lý ở địa phương có thể không có chuyên môn sâu về y tế, gây khó khăn khi đánh giá dịch vụ kỹ thuật hoặc xác định tính hợp pháp của một số thiết bị, phương pháp can thiệp.

Sau khi chuyển mô hình thanh tra chuyên ngành về Thanh tra tỉnh, Sở Y tế không còn đầu mối thanh tra chuyên ngành trực tiếp như trước. Sở đã thành lập tổ tiếp nhận đơn thư thuộc Văn phòng Sở; khi phát sinh vụ việc phải thành lập các đoàn xác minh riêng, nhất là đối với những vụ việc phức tạp.

Một vấn đề khác là phân định thẩm quyền xử lý. Sở Y tế xử lý vi phạm hành chính trong phạm vi pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, hồ sơ được chuyển cơ quan Công an để điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Trong quá trình này, phản ánh của người dân, báo chí, mạng xã hội và đường dây nóng là nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan quản lý phát hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, tâm lý e ngại, đặc biệt với những vấn đề liên quan đến bệnh lý cá nhân, khiến không phải người bệnh nào cũng sẵn sàng lên tiếng khi quyền lợi bị xâm phạm.

Trước yêu cầu đó, ngành Y tế Nghệ An đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý hành nghề y, dược tư nhân. Theo Giám đốc Sở Y tế Nghệ An Lê Thị Hoài Chung, 100% cơ sở y tế tư nhân đã được cấp phép phải khai báo đầy đủ dữ liệu trên hệ thống số, gồm giấy phép hoạt động, danh mục kỹ thuật được phê duyệt, danh sách nhân lực, phạm vi và thời gian hành nghề.

Hệ thống cũng được định hướng quản lý biến động nhân lực giữa các cơ sở. Khi người hành nghề chưa hoàn tất thủ tục rút hoặc giảm đăng ký tại cơ sở cũ, hệ thống có thể ngăn việc đăng ký hành nghề tại cơ sở mới. Giải pháp này nhằm hạn chế tình trạng “mượn” nhân lực trên hồ sơ, đăng ký hành nghề không đúng thực tế hoặc một người đồng thời đứng tên tại nhiều cơ sở nhưng không bảo đảm thời gian hành nghề theo quy định.

Hiện, Cổng thông tin Y tế số Nghệ An đã tích hợp các chức năng tra cứu người hành nghề, giấy phép hoạt động của cơ sở y tế và nhiều dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Đây là nền tảng để người dân và cơ quan quản lý kiểm tra thông tin về cơ sở, người hành nghề và phạm vi hành nghề.

Cùng với số hóa dữ liệu, ngành Y tế tiếp tục triển khai Chỉ thị số 31 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về tăng cường sự lãnh đạo đối với hoạt động hành nghề y, dược ngoài công lập. Sở Y tế tham mưu cho tỉnh phân định rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương; đồng thời tăng cường phối hợp với Công an tỉnh, tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, tập trung vào những cơ sở có nguy cơ vi phạm cao.

Về phía người dân, ngành Y tế khuyến cáo cần lựa chọn cơ sở có giấy phép hoạt động; chủ động kiểm tra thông tin về giấy phép, phạm vi chuyên môn, người hành nghề và các điều kiện liên quan trước khi sử dụng dịch vụ. Những dấu hiệu bất thường trong quá trình tư vấn, khám, chữa bệnh hoặc thu phí cũng cần được phản ánh kịp thời đến cơ quan chức năng.

Quản lý chặt hoạt động phòng khám, cơ sở hành nghề y, dược không chỉ là yêu cầu đối với cơ quan quản lý mà còn cần sự tham gia của chính người dân. Khi dữ liệu được công khai, cơ chế phối hợp được siết chặt và những dấu hiệu bất thường được phản ánh sớm, nguy cơ vi phạm sẽ có thêm một “điểm chặn” ngay từ cơ sở.