Châu Âu chùn bước trước "cuộc đua xanh"

Theo RIA Novosti ngày 7/1, quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo của châu Âu đã không diễn ra theo đúng kế hoạch: Lệnh cấm động cơ đốt trong đã được dỡ bỏ, và tuổi thọ của các nhà máy điện than đang được kéo dài. "Cuộc đua xanh" thực tế đã thất bại không thể cứu vãn trước Trung Quốc, nhưng Liên minh châu Âu (EU) vẫn tiếp tục yêu cầu ngành công nghiệp áp dụng chính sách "thân thiện với khí hậu".

Brussels đang buộc phải nới lỏng kế hoạch chuyển đổi xanh của mình. Họ đã dự định cấm hoàn toàn ô tô không dùng điện vào năm 2035, nhưng giờ đây Ủy ban châu Âu (EC) đã thay đổi ý định. Nếu không, ngành công nghiệp ô tô sẽ không thể tồn tại.

Việc đẩy mạnh sản xuất xe điện, cùng với các lệnh trừng phạt nặng nề, đã giáng một đòn mạnh vào ngành công nghiệp này. Việc chuyển hướng sản xuất tốn kém, trong khi nhu cầu lại thấp: Người châu Âu ưa chuộng các sản phẩm xe điện của Trung Quốc hơn.

Kết quả là, Volkswagen của Đức đóng cửa Nhà máy Dresden, và Audi AG thông báo đóng cửa Nhà máy Brussels. Các đợt sa thải quy mô lớn đã xảy ra tại các nhà máy của Porsche và Ford ở Đức, khiến hàng chục nghìn người mất việc. Theo nghiên cứu của Index for Welt Am Sonntag, số lượng vị trí tuyển dụng trong lĩnh vực này đã giảm 15% trong 9 tháng đầu năm 2025.

Nhưng chương trình nghị sự xanh không dừng lại, và các nhà công nghiệp sẽ phải trả giá cho những nhượng bộ này bằng chi phí tăng cao. Tài liệu của EC nêu rõ: "Từ năm 2035, lượng khí thải phải giảm 90%, 10% còn lại sẽ được bù đắp bằng việc sử dụng thép carbon thấp sản xuất tại EU, cũng như nhiên liệu tổng hợp (nhiên liệu điện tử) và nhiên liệu sinh học".

Tuy nhiên, ngay cả những mối quan tâm về môi trường như vậy cũng khó nằm trong khả năng chi trả của EU. Tờ Süddeutsche Zeitung (Đức) cho hay, nhiên liệu xanh cho các lò luyện thép quá đắt đỏ đến mức không thể thu hồi được chi phí.

Ông Oleg Shevtsov - Phó Tổng Giám đốc Công ty Kỹ thuật dự án số 7, nhận định, vấn đề chính là cơ sở hạ tầng hiện có chưa sẵn sàng để tích hợp hiệu quả năng lượng mặt trời và năng lượng gió, vốn phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết.

"Ngay cả với các khoản trợ cấp lớn, độ tin cậy của năng lượng xanh vẫn thấp hơn kỳ vọng. Than đá, khí đốt và năng lượng hạt nhân vẫn chiếm ưu thế. Các chính sách trừng phạt đã làm tăng mạnh chi phí điện năng, điều này cũng đang làm chậm quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo", chuyên gia Shevtsov giải thích.

Hà Lan và Đức đã mở cửa trở lại các nhà máy điện than. Điện hạt nhân không còn được sử dụng. Tại Đức, các nhà máy điện hạt nhân cuối cùng đã ngừng hoạt động vào năm 2023.

EU đã có kế hoạch thay thế các công suất đã ngừng hoạt động bằng các nguồn năng lượng xanh, nhưng kế hoạch này vẫn chưa thành công.

Tại Romania, việc đưa vào vận hành các nhà máy điện khí và điện mặt trời đang bị trì hoãn, dẫn đến việc kéo dài thời gian hoạt động của các nhà máy điện than. Ban đầu, các nhà máy này dự kiến ​​sẽ đóng cửa vào năm 2026, nhưng Bucharest đã đạt được thỏa thuận với EC về việc gia hạn thời gian đóng cửa đến năm 2029, theo Bộ trưởng Năng lượng Bogdan Ivan. Ông cho biết, điều này sẽ giúp kiềm chế sự tăng giá và giảm nguy cơ mất điện vào mùa Đông.

"Than đá là một trong những nguồn năng lượng gây ô nhiễm nhất: Nó tạo ra lượng lớn khí carbon dioxide, các hợp chất lưu huỳnh và khí thải kim loại nặng có hại. Nhưng trong điều kiện hiện tại, EU không còn lựa chọn nào khác", chuyên gia Oleg Shevtsov cho hay.

Namer Radi - Phó Chủ tịch Ủy ban Hợp tác quốc tế và xuất khẩu tại Opora Rossii, chỉ ra đó là một nghịch lý, khi ô tô chạy bằng xăng gây ra mối đe dọa cho khí hậu, trong khi các nhà máy điện đốt than lại được xem là ngoại lệ chấp nhận được. Nhưng logic rất đơn giản: Quá trình chuyển đổi giao thông có thể mất nhiều năm, trong khi tình trạng thiếu điện đang đe dọa nền kinh tế ngay hôm nay.