Châu Âu lo ngại NATO đang 'tê liệt' và trên bờ vực tan rã

Theo RIA Novosti ngày 2/4, giới chức châu Âu nhận định NATO đang rơi vào tình trạng tê liệt và bắt đầu rệu rã. Trong các cuộc thảo luận kín, lãnh đạo các nước thành viên đang ráo riết tìm phương án ứng phó, trước đe dọa rút khỏi liên minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dẫn nguồn từ các quan chức giấu tên, tờ Politico cho biết, nội bộ châu Âu đang bao trùm bởi bầu không khí lo ngại về tương lai của liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.

Một quan chức EU chia sẻ với Politico: "Rõ ràng là NATO đang tan rã... Chúng ta không thể ngồi chờ cho đến khi liên minh này hoàn toàn sụp đổ". Quan chức này nhấn mạnh thêm rằng, châu Âu cần phải cấp bách tăng cường năng lực phòng thủ độc lập. Đồng quan điểm, một nhà ngoại giao khác khẳng định NATO hiện đang bị "tê liệt" và chia rẽ sâu sắc.

Trong các bữa tối hẹp và bên lề các hội nghị tại Brussels cũng như nhiều nơi khác, giới lãnh đạo và giới chức châu Âu liên tục mổ xẻ kịch bản Mỹ rút khỏi NATO. Họ chia sẻ một cái nhìn "u ám" rằng, những cuộc công kích ngày càng gay gắt của ông Trump nhắm vào Anh, Tây Ban Nha, Pháp và các quốc gia khác đã xác nhận một sự rạn nứt mang tính nền tảng trong liên minh.

Theo phân tích của Politico, sự chỉ trích từ phía Mỹ đang làm suy yếu NATO từ gốc rễ. Trụ cột của liên minh là nguyên tắc tương trợ, các nước thành viên phải sẵn sàng bảo vệ bất kỳ đồng minh nào bị tấn công. Tuy nhiên, việc ông Trump liên tục đặt dấu hỏi về cam kết này đã biến sự nghi ngờ đối với NATO trở thành một dạng "chính sách chính thức".

Đáng chú ý, châu Âu hiện vẫn chưa tìm được tiếng nói chung cho câu hỏi: làm thế nào để khôi phục niềm tin vào NATO, hoặc lấy gì để thay thế liên minh này trong kịch bản tồi tệ nhất. Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đang gây khó chịu cho các đồng minh, khi kiên quyết né tránh việc chỉ trích Washington và liên tục khẳng định rằng liên minh "không có vấn đề gì".

Dù ông Trump công khai thể hiện thái độ cứng rắn, có thông tin cho rằng Nhà Trắng vẫn chưa chính thức thảo luận về việc rút khỏi khối.

Trước đó, Tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự nghi ngờ về khả năng NATO có thể giúp ích thực sự cho Washington, cáo buộc liên minh này có "thái độ tồi tệ" và kém hiệu quả trước các mối đe dọa toàn cầu. Trong cuộc phỏng vấn với tờ Telegraph, ông khẳng định đang nghiêm túc xem xét việc rút lui, sau khi NATO từ chối hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch chống Iran.

Ông Trump thậm chí gọi NATO là "con hổ giấy" nếu thiếu sự tham gia của Mỹ, đồng thời chỉ trích gay gắt các đồng minh vì không ủng hộ Washington trong các hoạt động tại Eo biển Hormuz.

Ở chiều ngược lại, Stefanie Babst – cựu quan chức chiến lược và cựu Phó Tổng thư ký NATO về ngoại giao công chúng – nhận định trên kênh truyền hình Welt rằng: NATO nên cân nhắc loại Mỹ khỏi hàng ngũ vì nỗ lực gây chia rẽ và tạo ra sự hỗn loạn quốc tế.

"NATO sẽ tốt hơn, nếu không có Mỹ - một quốc gia đang đẩy trật tự thế giới vào sự hỗn loạn và làm mất ổn định chính các quốc gia đồng minh của chúng ta" - Stefanie Babst cho hay.