Châu Âu nhập khẩu kỷ lục nhiên liệu hàng không từ Mỹ và Nigeria do thiếu hụt nguồn cung
Khu vực châu Âu đang đẩy mạnh nhập khẩu nhiên liệu hàng không từ Mỹ và Nigeria nhằm thay thế 75% nguồn cung bị gián đoạn từ Vùng Vịnh do căng thẳng tại eo biển Hormuz.
Thị trường nhiên liệu hàng không tại châu Âu đang trải qua sự chuyển dịch cơ cấu nguồn cung mạnh mẽ. Theo dữ liệu từ Kpler và LSEG, nhập khẩu nhiên liệu từ Mỹ và Nigeria đã chạm mức kỷ lục trong tháng 04/2026 khi khu vực này nỗ lực bù đắp lượng hàng thiếu hụt từ khu vực Vùng Vịnh.
Đứt gãy chuỗi cung ứng từ Vùng Vịnh
Trước đây, châu Âu phụ thuộc vào Vùng Vịnh cho gần 75% lượng nhiên liệu hàng không nhập khẩu, tương đương khoảng 375.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, xung đột gia tăng với Iran đã khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Trước tình hình này, các hãng hàng không châu Âu đã đề nghị Liên minh châu Âu (EU) triển khai các biện pháp khẩn cấp, bao gồm cân nhắc đóng cửa không phận trên diện rộng.
Mỹ và Nigeria trở thành nguồn cung chiến lược
Dữ liệu thị trường cho thấy nguồn cung từ Mỹ dự kiến đạt từ 149.000 đến 200.000 thùng/ngày trong tháng 04/2026. Đây là mức cao nhất kể từ khi các đơn vị theo dõi dữ liệu bắt đầu ghi nhận vào năm 2015 và 2017. Tại Mỹ, dù là quốc gia tiêu thụ lớn nhất thế giới, các nhà cung cấp vẫn ưu tiên xuất khẩu sang châu Âu và châu Á do mức giá hấp dẫn hơn.
Đáng chú ý, Nigeria cũng ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục sang châu Âu với khoảng 66.000 thùng/ngày tính từ đầu tháng 4. Vai trò của Nigeria trở nên quan trọng hơn sau khi nhà máy lọc dầu Dangote – cơ sở lọc dầu lớn nhất châu Phi – đi vào hoạt động ổn định từ năm 2024. Tổng lượng sản phẩm dầu mỏ xuất khẩu của quốc gia này đạt khoảng 416.000 thùng/ngày trong giai đoạn gần đây.
Áp lực dự trữ và rủi ro thiếu hụt thực tế
Mặc dù nguồn cung thay thế đang tăng mạnh, áp lực lên hệ thống dự trữ của châu Âu vẫn hiện hữu. Tại trung tâm lưu trữ Amsterdam-Rotterdam-Antwerp, dự trữ nhiên liệu hàng không đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 03/2023. Trong khi Tây Ban Nha duy trì được vị thế xuất khẩu, thì Anh – quốc gia tiêu thụ lớn nhất khu vực – vẫn phải nhập khẩu tới 65% nhu cầu thực tế.
Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nếu châu Âu không đảm bảo được ít nhất 50% lượng nhiên liệu thay thế cho nguồn cung từ Vùng Vịnh, lượng tồn kho có thể giảm xuống ngưỡng 23 ngày vào tháng 06/2026. Đây được coi là ngưỡng tới hạn bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên thực tế tại các sân bay.
Biến động giá tại các thị trường liên quan
Tình trạng khan hiếm nguồn cung đang gây áp lực lớn lên chi phí vận hành. Tại Nigeria, giá nhiên liệu đã tăng khoảng 270% kể từ tháng 02/2026, buộc các hãng hàng không nội địa tại đây phải cảnh báo tạm dừng hoạt động. Mặc dù EU yêu cầu các nước thành viên duy trì dự trữ dầu khẩn cấp tương đương 90 ngày tiêu thụ, nhưng quy định này hiện không bắt buộc chi tiết đối với riêng mặt hàng nhiên liệu hàng không.
