Châu Âu siết chặt mạng xã hội với trẻ em, nhiều quốc gia mới nhập cuộc
Mạng xã hội đang đứng trước một bước ngoặt lớn tại châu Âu, khi ngày càng nhiều quốc gia đã thông qua hoặc đang xem xét các lệnh cấm trẻ em sử dụng nền tảng mạng xã hội.
Áo là quốc gia châu Âu mới nhất tham gia cuộc tranh luận về việc có nên cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội hay không. Trả lời trên đài truyền hình công cộng ORF, Thứ trưởng Bộ Kỹ thuật số Alexander Proll cho biết chính phủ Áo đang xem xét cấm trẻ em dưới 14 tuổi tiếp cận các nền tảng mạng xã hội.
Theo ông Proll, kịch bản lý tưởng là lệnh cấm có thể bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm học mới, dự kiến vào tháng 9/2026. Hiện tại, chính phủ Áo đang phân tích các yếu tố kỹ thuật, đồng thời các đảng phái chính trị trong liên minh cầm quyền sẽ họp bàn để xây dựng một kế hoạch triển khai toàn diện.
Một trong những vấn đề then chốt là cách xác minh độ tuổi người dùng. Theo hãng tin Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ), mô hình của Úc - quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi đang được Áo xem xét như một tham chiếu. Tại Úc, người dùng muốn tham gia mạng xã hội phải cung cấp các hình thức nhận dạng, bao gồm cả công nghệ nhận diện khuôn mặt và giọng nói.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này không nhận được sự đồng thuận tuyệt đối. Liên minh cầm quyền của Áo, gồm Đảng Dân chủ Xã hội (SPO) và đảng tự do NEOS, ủng hộ việc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội nhưng vẫn bất đồng về phương thức thực hiện. Bà Henrike Brandstötter, người phát ngôn truyền thông của NEOS, cho rằng việc sao chép hoàn toàn mô hình Úc có thể làm dấy lên lo ngại về an toàn dữ liệu người dùng.
Thay vào đó, NEOS đề xuất chờ đợi hệ thống “eID” của Áo - nền tảng nhận dạng kỹ thuật số quốc gia dự kiến hoàn thiện vào cuối năm nay. Hệ thống này cho phép công dân xác minh danh tính trực tuyến bằng giấy tờ do chính phủ cấp, tương tự thẻ căn cước hay hộ chiếu điện tử, và được đánh giá là an toàn hơn trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Song song với Áo, Ba Lan cũng đang tăng tốc trong việc hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội. Chính phủ nước này đang xem xét cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng các nền tảng số. Hướng đi được lựa chọn là nâng cấp ứng dụng mObywatel - nền tảng nhận dạng kỹ thuật số chính thức của Ba Lan để cho phép xác nhận độ tuổi mà không cần tiết lộ thông tin cá nhân khác.
Theo Thứ trưởng Bộ Kỹ thuật số Ba Lan Michał Gramatyka, bản cập nhật này sẽ giúp kiểm soát hiệu quả việc trẻ em truy cập mạng xã hội. Ông cũng nhấn mạnh rằng vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn xuất phát từ việc phụ huynh cho phép con cái sử dụng mạng xã hội quá sớm và các nền tảng không thực thi nghiêm túc quy định về độ tuổi tối thiểu.
Hiện Liên minh Công dân Ba Lan, một đảng trong liên minh cầm quyền, đang soạn thảo luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi dùng mạng xã hội. Dự luật dự kiến hoàn tất vào cuối tháng 2/2026 và có hiệu lực từ dịp Giáng sinh năm 2027. Một khảo sát gần đây do Đài Phát thanh Ba Lan trích dẫn cho thấy đa số người dân ủng hộ việc trì hoãn cho trẻ em sử dụng mạng xã hội, do lo ngại về an toàn và nguy cơ lạm dụng.
Không chỉ Áo và Ba Lan, nhiều quốc gia châu Âu khác cũng đang đi theo xu hướng này. Pháp mới đây đã thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về bắt nạt trực tuyến và các vấn đề sức khỏe tâm thần; dự luật hiện chờ Thượng viện phê chuẩn.
Tại Anh, Thượng viện đã thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và cả mạng riêng ảo (VPN), dù vẫn cần sự ủng hộ chính thức từ chính phủ.
Đan Mạch chọn cách tiếp cận mềm dẻo hơn khi đồng ý cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, nhưng trao quyền quyết định cho cha mẹ trong việc cho phép con tiếp cận một số nền tảng nhất định.
Ở ngoài châu Âu, Úc trở thành quốc gia tiên phong với lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi. Quyết định này từng vấp phải phản ứng gay gắt từ các “ông lớn” công nghệ như Reddit hay YouTube, song cuối cùng các nền tảng vẫn phải điều chỉnh để tuân thủ luật pháp Úc.
Làn sóng siết chặt mạng xã hội với trẻ em cho thấy các chính phủ đang ngày càng coi trọng việc bảo vệ thế hệ trẻ trước những rủi ro của không gian số. Tuy nhiên, câu hỏi về ranh giới giữa bảo vệ, quyền riêng tư và quyền tiếp cận công nghệ vẫn sẽ còn là chủ đề tranh luận lớn trong thời gian tới./.
