Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ: Khôi phục Học thuyết Monroe, cảnh báo châu Âu

Trong tài liệu Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) được công bố rạng sáng 6/12 (giờ Việt Nam), Tổng thống Trump mô tả tầm nhìn của ông là "chủ nghĩa hiện thực linh hoạt".

Tài liệu lập luận rằng Mỹ nên khôi phục "Học thuyết Monroe" thế kỷ 19 - quan điểm coi Tây Bán cầu là vùng ảnh hưởng đặc quyền của Washington. Đồng thời, văn bản này cũng đưa ra cảnh báo nghiêm khắc rằng châu Âu đang đối mặt với nguy cơ "bị xóa sổ về văn minh" và cần phải thay đổi lộ trình.

Định nghĩa lại trật tự thế giới qua lăng kính "Nước Mỹ trên hết"

Tài liệu này là sự thể hiện rõ ràng nhất mong muốn của ông Trump nhằm thay đổi trật tự thế giới hậu Thế chiến II - vốn được xây dựng dựa trên mạng lưới các liên minh và tổ chức đa phương do Mỹ dẫn đầu - để tái định nghĩa nó thông qua lăng kính "Nước Mỹ trên hết".

"Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump là thực tế nhưng không thực dụng, hiện thực nhưng không phải là chủ nghĩa hiện thực, có nguyên tắc nhưng không lý tưởng hóa, mạnh mẽ nhưng không hiếu chiến, và kiềm chế nhưng không nhu nhược", tài liệu dài 29 trang nêu rõ. "Động lực trên hết của chính sách này là những gì hiệu quả cho nước Mỹ".

Ưu tiên số 1: Tây Bán cầu và "Hệ quả Trump"

Văn kiện chiến lược - vốn đóng vai trò kim chỉ nam cho các cơ quan chính phủ, khẳng định ông Trump sẽ "khôi phục sự ưu việt của Mỹ" tại Tây Bán cầu và đặt khu vực này lên hàng đầu trong các ưu tiên đối ngoại.

"Đây là 'Hệ quả Trump' đối với Học thuyết Monroe, là sự khôi phục hợp lý và mạnh mẽ quyền lực cũng như các ưu tiên của Mỹ, phù hợp với lợi ích an ninh quốc gia", tài liệu viết, đồng thời ám chỉ rằng việc tăng cường quân sự quy mô lớn của Mỹ tại khu vực này không phải là tạm thời.

Thực tế, Mỹ đã và đang gia tăng sự hiện diện quân sự tại vùng Caribe với hơn 10.000 quân, cùng tàu sân bay, tàu chiến và máy bay chiến đấu, nhằm đối phó với các mối đe dọa từ các băng đảng tội phạm và ổn định khu vực.

Jason Marczak, chuyên gia phân tích cấp cao về Mỹ Latinh tại Hội đồng Atlantic, nhận định: "Chiến lược An ninh Quốc gia mới chỉ ra khá rõ ràng rằng chúng ta sẽ không quay trở lại cách làm cũ".

Bên cạnh đó, tài liệu cũng đề cập đến việc đối phó với ảnh hưởng kinh tế ngày càng tăng của các đối thủ cạnh tranh tại Mỹ Latinh.

Châu Âu và cảnh báo về "Bản sắc phương Tây"

Nếu như tại khu vực châu Á, tài liệu cho biết ông Trump đặt mục tiêu ngăn chặn xung đột thông qua việc tăng cường sức mạnh quân sự của Mỹ và các đồng minh, thì cũng trong tài liệu, chính quyền Mỹ đưa ra cái nhìn khá bi quan về các đồng minh truyền thống tại châu Âu, cảnh báo rằng lục địa này đang đối mặt với nguy cơ "bị xóa sổ về văn minh" và phải thay đổi hướng đi nếu muốn duy trì vị thế đồng minh tin cậy của Mỹ.

"Về dài hạn, kịch bản nhiều khả năng xảy ra là trong vài thập kỷ tới, một số thành viên NATO sẽ trở thành các quốc gia có đa số dân cư không phải người gốc Âu", tài liệu nhận định, phản ánh quan điểm của chính quyền Mỹ về việc muốn khôi phục "bản sắc phương Tây" tại châu Âu.

Mặc dù các chính trị gia châu Âu tỏ ra không thoải mái với giọng điệu của Washington, nhưng trong bối cảnh phải nỗ lực tái thiết quân đội để đối phó với các thách thức an ninh khu vực, họ vẫn phụ thuộc lớn vào sự hỗ trợ quân sự của Mỹ.

Reuters trước đó đưa tin Washington muốn châu Âu gánh vác phần lớn năng lực phòng thủ thông thường của NATO, từ tình báo đến tên lửa - một yêu cầu mà giới chức châu Âu cho là khó khả thi trong ngắn hạn.

Về vấn đề Ukraine, tài liệu cho rằng lợi ích chiến lược của Mỹ nằm ở việc đàm phán một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột và tái thiết lập "sự ổn định chiến lược" với Nga.

“

Người chiến thắng trong cuộc cạnh tranh về thời gian, nguồn lực và sự chú ý?: Tây Bán cầu và có thể là Thái Bình Dương. Người thua cuộc?: Châu Âu. Còn bỏ ngỏ?: Trung Đông. Châu Phi?: Chúc may mắn..

Brad Bowman, chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD), nhận xét về bảng xếp hạng các khu vực trong chương trình nghị sự của ông Trump