Chiến lược tên lửa của Iran và bước ngoặt trong cán cân quân sự Trung Đông

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa kho vũ khí chiến lược, biến tên lửa đạn đạo thành trụ cột sống còn để bảo vệ an ninh quốc gia. Trong bối cảnh áp lực quốc tế gia tăng, Tehran tập trung phát triển các dòng vũ khí có độ chính xác cao và khả năng xuyên phá những hệ thống phòng thủ hiện đại nhất thế giới.

Bất chấp nỗ lực của các quốc gia phương Tây nhằm tái áp đặt lệnh trừng phạt thông qua Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc và Nga đã khẳng định lập trường bảo vệ đối tác chiến lược. Hai ủy viên thường trực này tuyên bố không thể kích hoạt cơ chế cấm nếu không có một cuộc bỏ phiếu mới, điều vốn chắc chắn sẽ bị phủ quyết.

Công nghệ tên lửa siêu vượt âm và năng lực răn đe

Sức mạnh của lực lượng tên lửa Iran đã bộc lộ rõ nét trong cuộc đối đầu với Israel hồi tháng 6. Khi Tel Aviv triển khai chiến dịch tấn công quy mô lớn, Tehran đã đáp trả bằng loạt tên lửa chính xác, làm xuyên phá hệ thống phòng thủ đa tầng vốn được đánh giá rất cao. Sự tiêu hao nhanh chóng năng lực đánh chặn buộc Israel phải chấp nhận lệnh ngừng bắn vào ngày 24/6.

Điểm nhấn trong kho vũ khí của IRGC là tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Fattah, được công bố thử nghiệm thành công vào ngày 18/6. Với tốc độ bay vượt mức Mach 13 và khả năng cơ động linh hoạt trong giai đoạn cuối, Fattah trở thành thách thức lớn đối với mọi hệ thống đánh chặn hiện nay. Thậm chí, giới chức Mỹ cũng phải thừa nhận mức độ hủy diệt mà các dòng tên lửa mới này gây ra đối với các mục tiêu kiên cố.

Việc đưa Fattah vào biên chế cùng các dòng tên lửa mang nhiều đầu đạn giúp Iran củng cố năng lực răn đe chiến lược. Các chuyên gia quân sự nhận định, chính khả năng tấn công đáp trả không thể ngăn chặn đã làm chùn bước các ý đồ tấn công quân sự mới nhắm vào quốc gia này.

Mối liên kết công nghệ xuyên lục địa

Dòng chảy công nghệ quân sự giữa Tehran và các đối tác như Triều Tiên đã duy trì bền bỉ suốt hơn bốn thập kỷ. Sau khi Bình Nhưỡng thử nghiệm thành công Hwasong-8 mang phương tiện lướt siêu vượt âm năm 2021, giới quan sát nhận thấy sự tương đồng đáng kể trong thiết kế của Fattah được công bố hai năm sau đó. Sự hỗ trợ kỹ thuật này giúp Iran tự chủ sản xuất nhiên liệu rắn và các hệ thống dẫn đường phức tạp.

Song song với năng lực tấn công, Iran đang hoàn thiện lưới lửa phòng thủ tầm xa với sự hỗ trợ từ Trung Quốc. Báo cáo cho thấy Iran đã đặt mua hệ thống HQ-9B, được mệnh danh là "S-300 phiên bản châu Á". Hệ thống này sở hữu những thông số kỹ thuật ấn tượng:

Nâng cấp sức mạnh không quân với tiêm kích Su-35

Để giải quyết điểm yếu về không quân vốn sử dụng các khí tài cũ từ thời Chiến tranh Lạnh, Nga đã bắt đầu chuyển giao các tiêm kích thế hệ mới cho Tehran. Hợp đồng mua 48 tiêm kích Su-35 cùng các lô MiG-29 hiện đại hóa sẽ giúp Iran thiết lập vòng bảo vệ hiệu quả trên không. Su-35 với radar mảng quét điện tử Irbis-E và tốc độ Mach 2,25 sẽ đóng vai trò hộ tống và bảo vệ các cơ sở hạt nhân, quân sự trọng yếu trước các nguy cơ không kích.

Thế cân bằng mới tại Trung Đông

Sự kết hợp giữa tên lửa tấn công tầm xa như Fattah và hệ thống phòng thủ tầm cao HQ-9B, Su-35 đang đưa Iran vào giai đoạn răn đe đa tầng. Trong khi Washington duy trì hiện diện tại Vịnh Ba Tư, việc Iran sở hữu các công nghệ quân sự hàng đầu khiến mọi toan tính tấn công phủ đầu đều trở nên rủi ro cao.

Iran không chỉ tìm cách sinh tồn mà còn khẳng định vị thế quốc gia công nghệ quân sự khu vực. Sự dịch chuyển trong tư duy phòng thủ - lấy tên lửa làm lá chắn và thanh kiếm - đang định hình lại cán cân quyền lực tại Trung Đông, bất chấp các biện pháp trừng phạt từ phương Tây.