Chiến lược 'Thẻ Vàng' của Tổng thống Trump: Tấm vé công dân Mỹ được định giá triệu đô

"Tiền trao, cháo múc"?

Ngày 10/12 (theo giờ Mỹ), cổng thông tin Trumpcard.gov chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong chính sách di trú Mỹ: kỷ nguyên của sự sàng lọc bằng sức mạnh tài chính. Không còn là những lời đồn đoán, chính quyền Washington đã công khai bảng giá cho "Giấc mơ Mỹ" với những con số khiến dư luận toàn cầu phải chú ý.

Theo quy chế vừa được công bố, chương trình Thẻ Vàng được thiết kế như một đường băng siêu tốc dành riêng cho những cá nhân có khả năng chi trả. Để tham gia, ứng viên trước tiên phải nộp một khoản phí xử lý hồ sơ không hoàn lại trị giá 15.000 USD cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS). Đây là bước sàng lọc đầu tiên để đảm bảo chỉ những hồ sơ nghiêm túc và có tiềm lực mới được tiếp nhận.

Sau khi vượt qua vòng kiểm duyệt an ninh và lý lịch gắt gao, ứng viên sẽ phải thực hiện một khoản "đóng góp" - hay theo cách gọi trên website là một "món quà" - trị giá 1 triệu USD (tương đương khoảng 855.000 Euro) trực tiếp cho ngân sách chính phủ. Đổi lại, họ nhận được quy chế thường trú nhân trong "thời gian kỷ lục", rút ngắn quy trình từ hàng năm trời chờ đợi xuống chỉ còn vài tuần.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump không giấu giếm sự tự hào về sáng kiến này. Ông mô tả Thẻ Vàng về cơ bản là Thẻ Xanh, nhưng ở một đẳng cấp cao hơn nhiều. Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, ông Trump còn đi xa hơn khi khẳng định chương trình này sẽ cung cấp một "con đường trực tiếp dẫn đến Quốc tịch cho tất cả những người đủ điều kiện và đã qua thẩm tra". Đây là một cam kết mạnh mẽ, biến Thẻ Vàng trở thành tấm vé bảo đảm nhất cho tương lai của người nhập cư tại Mỹ trong thời điểm hiện tại.

Một điểm nhấn quan trọng trong đợt công bố lần này là sự tập trung vào khối doanh nghiệp và vấn đề chảy máu chất xám. Chính quyền Mỹ đã giới thiệu gói "Thẻ Vàng Doanh nghiệp" với mức đóng góp 2 triệu USD cho mỗi nhân sự. Cơ chế này cho phép các tập đoàn lớn của Mỹ bảo lãnh và giữ chân các nhân viên nước ngoài xuất sắc mà không vấp phải các rào cản quan liêu của hệ thống xổ số thị thực H-1B truyền thống.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng các công ty vĩ đại của Mỹ cuối cùng cũng có thể giữ lại được những nhân tài vô giá. Ông đặc biệt lưu ý đến nhóm đối tượng là sinh viên nước ngoài tốt nghiệp tại Mỹ – những người thường phải rời đi vì hết hạn thị thực. "Với tấm thẻ mới này, bạn có thể mua một suất và giữ người đó lại nước Mỹ", ông Trump tuyên bố.

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết, tính đến thời điểm ra mắt, đã có khoảng 10.000 người đăng ký trước. Ông Lutnick kỳ vọng chương trình sẽ mang về hàng tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ USD, đóng góp trực tiếp vào nỗ lực giảm nợ công quốc gia. Quan điểm của Washington rất rõ ràng: thay vì nhập khẩu lao động giá rẻ, họ muốn thu hút những người "đóng góp ngay lập tức" cho nền kinh tế.

"Thẻ Bạch kim" và thiên đường thuế?

Không dừng lại ở mức 1 triệu USD, website của chương trình còn hé lộ về một phân khúc cao cấp hơn: "Thẻ Bạch kim Trump". Với mức giá dự kiến lên tới 5 triệu USD, tấm thẻ này không chỉ mang lại quyền cư trú mà còn đi kèm một đặc quyền tài chính. Người sở hữu Thẻ Bạch kim sẽ được phép sống tại Mỹ tới 270 ngày mỗi năm mà không phải chịu thuế thu nhập đối với các khoản tiền kiếm được bên ngoài lãnh thổ Mỹ.

Chi tiết này ngay lập tức thu hút sự chú ý của giới siêu giàu toàn cầu, biến Mỹ trở thành một "thiên đường thuế" hấp dẫn đối với các tỷ phú muốn đa dạng hóa nơi cư trú mà không muốn hy sinh lợi ích tài chính.

Sự ra đời hào nhoáng của chương trình Thẻ Vàng tạo nên một sự tương phản sâu sắc với thực tế khắc nghiệt đang diễn ra tại các cửa khẩu biên giới của Mỹ. Trong khi cánh cửa rộng mở thênh thang cho những ai có tấm séc triệu đô, chính quyền Trump đang tiến hành các biện pháp siết chặt nhập cư trên diện rộng.

Các báo cáo từ DW và AP ghi nhận, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đang đẩy mạnh các cuộc truy quét, giam giữ hàng chục nghìn người và trục xuất những người nhập cư không giấy tờ. Đáng chú ý, Washington đã tạm dừng tiếp nhận đơn xin nhập cư từ hơn 10 quốc gia, chủ yếu thuộc khu vực Châu Phi và Trung Đông.

Ngay cả với khách du lịch, các quy định cũng trở nên khắt khe hơn bao giờ hết. Chính phủ Mỹ đang triển khai các thủ tục mới, yêu cầu du khách thuộc diện miễn thị thực phải cung cấp quyền truy cập vào các tài khoản mạng xã hội của họ cho nhân viên biên phòng kiểm tra trước khi được phép nhập cảnh.Hơn thế nữa, trong khi Thẻ Vàng Doanh nghiệp được quảng bá như giải pháp giữ chân nhân tài, thì ở chiều ngược lại, chính quyền đang gây áp lực buộc một số trường đại học phải giảm bớt số lượng tuyển sinh sinh viên nước ngoài. Điều này tạo ra một nghịch lý: sinh viên quốc tế bị hạn chế đầu vào, nhưng nếu họ (hoặc công ty tuyển dụng họ) có đủ tiền, họ lại được chào đón nồng nhiệt ở đầu ra.

Dưới góc độ quản trị, Bộ trưởng Lutnick bảo vệ quan điểm này bằng lập luận về "chất lượng" dân số. Ông cho rằng những người sở hữu Thẻ Vàng sẽ là những công dân ưu tú, trái ngược với những người nhập cư theo diện Thẻ Xanh truyền thống mà ông nhận định - dù thiếu bằng chứng cụ thể - là thường có thu nhập thấp và phụ thuộc vào phúc lợi xã hội.

Tuy nhiên, giới quan sát và các chuyên gia luật di trú vẫn đặt ra nhiều dấu hỏi về tính bền vững pháp lý của chương trình. Việc chuyển đổi các diện thị thực ưu tiên năng lực (như EB-1, EB-2) sang hình thức "mua bán" trực tiếp có thể sẽ cần sự xem xét kỹ lưỡng từ Quốc hội Mỹ. Dù vậy, với quyền lực hành pháp hiện tại, thông điệp từ Nhà Trắng là rất dứt khoát: Nước Mỹ vẫn mở cửa, nhưng cái giá của tấm vé vào cửa đã thay đổi hoàn toàn.