Chiến sự Trung Đông sáng 4/4: Iran bắn hạ máy bay Mỹ, ông Trump đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD
Chiến sự Trung Đông đến sáng 4/4 tiếp tục ghi nhận những diễn biến khốc liệt. Trong khi Iran đẩy mạnh các đòn tấn công trả đũa nhằm vào Israel và bắn hạ máy bay quân sự Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu mức ngân sách quốc phòng cao chưa từng có kể từ Thế chiến II để đối phó với khủng hoảng.
Giao tranh trực diện Mỹ - Israel - Iran
Căng thẳng trên thực địa chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi quân đội Israel (IDF) ngày 4/4 xác nhận đã phát hiện nhiều tên lửa được bắn từ lãnh thổ Iran. Trên ứng dụng Telegram, IDF tuyên bố: "Các hệ thống phòng thủ đang được kích hoạt để đánh chặn mối đe dọa". Đây là động thái trả đũa mới nhất của Tehran kể từ khi chiến dịch ném bom của liên minh Mỹ - Israel bắt đầu vào cuối tháng 2.
Đáng chú ý, truyền thông nhà nước Iran tuyên bố quân đội nước này đã bắn hạ chiếc máy bay quân sự thứ hai của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh. Dù Washington chưa đưa ra xác nhận hay bác bỏ chính thức, truyền thông Mỹ tiết lộ một thành viên phi hành đoàn đã được cứu sống.
Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump đã được báo cáo về vụ việc. Hiện, một chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ quy mô lớn đang được triển khai.
Trong khi đó, truyền hình nhà nước Iran liên tục phát sóng hình ảnh được cho là mảnh vỡ của chiếc máy bay, đồng thời chính quyền Tehran kêu gọi người dân ở khu vực đồi núi hiểm trở phía Tây Nam nước này tham gia truy lùng phi hành đoàn Mỹ.
Xung đột lan rộng và cảnh báo nhân đạo
Hệ lụy từ cuộc xung đột đang gây tổn thất nặng nề cho các quốc gia láng giềng.
Tại UAE, chính quyền thủ đô Abu Dhabi báo cáo một công dân Ai Cập thiệt mạng và 4 người khác bị thương (gồm 2 người Ai Cập và 2 người Pakistan) do hỏa hoạn tại một khu phức hợp khí đốt. Nguyên nhân được xác định là do mảnh vỡ rơi xuống từ một cuộc đánh chặn tên lửa.
Tại Syria, truyền thông nhà nước (SANA) đưa tin hỏa lực từ Israel đã khiến 1 người đàn ông thiệt mạng tại tỉnh Quneitra, miền Nam Syria, gần khu vực Cao nguyên Golan do Israel chiếm đóng.
Tại Lebanon, quân đội Israel tiếp tục dội bom vào các vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut - khu vực được cho là thành trì của lực lượng Hezbollah - chỉ vài giờ sau khi phát lệnh sơ tán.
Cùng ngày, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) cho biết một vụ nổ tại căn cứ của họ đã khiến 3 binh sĩ bị thương, trong đó có 2 người bị thương nặng. Đây là sự cố thứ ba nhắm vào lực lượng này chỉ trong 1 tuần qua.
Trong bối cảnh an ninh ngày càng bất ổn, Đại sứ quán Mỹ tại Lebanon đã phát đi cảnh báo khẩn, cho rằng Iran và các nhóm vũ trang đồng minh có thể sẽ nhắm mục tiêu vào các trường đại học tại nước này, đặc biệt là Đại học Mỹ ở Beirut (AUB) - một trong những cơ sở giáo dục danh tiếng nhất khu vực có khuôn viên và bệnh viện nằm ngay trung tâm thủ đô.
Hệ lụy toàn cầu
Nhằm đáp ứng chi phí leo thang từ cuộc chiến với Iran cũng như các cam kết an ninh toàn cầu, Tổng thống Donald Trump đã chính thức yêu cầu Quốc hội Mỹ thông qua khoản ngân sách quốc phòng khổng lồ lên tới 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027. Nếu được thông qua, ngân sách của Lầu Năm Góc sẽ tăng vọt hơn 40% chỉ trong 1 năm - mức tăng mạnh nhất kể từ Chiến tranh Thế giới thứ 2.
Trên mặt trận ngoại giao, Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã có cuộc điện đàm, kêu gọi thiết lập lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh các hành động quân sự cường độ cao đang gây ra những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng không chỉ cho khu vực mà còn đối với an ninh năng lượng, thương mại và logistics toàn cầu.
Tác động kinh tế đã hiện rõ trên tuyến hàng hải huyết mạch. Dữ liệu giao thông hàng hải ngày 3/4 cho thấy, để tránh gọng kìm phong tỏa của Iran tại eo biển chiến lược Hormuz, 3 tàu chở dầu đã phải chọn lộ trình di chuyển mạo hiểm: bám sát bán đảo Musandam của Oman ở phía nam đường thủy này để có thể vượt qua eo biển.
