Cho ý kiến dự thảo Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030

Thành lập các câu lạc bộ dân ca ví, giặm

Dự thảo Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030 xác định mục tiêu: Phấn đấu khu vực đồng bằng có 90%, khu vực miền núi có 30% đơn vị hành chính cấp xã/phường có thực hành dân ca ví, giặm thành lập câu lạc bộ. Phấn đấu thành lập thêm 2 đến 3 câu lạc bộ dân ca ví, giặm ở các tỉnh khác và thành lập 1 đến 2 câu lạc bộ dân ca ví, giặm ở nước ngoài.

Đưa dân ca, ví, giặm vào chương trình giảng dạy cho học sinh ở tất cả các trường phổ thông tại các địa bàn có thực hành dân ca ví, giặm ở tỉnh Nghệ An; phấn đấu mỗi trường phổ thông có 1 giáo viên được tập huấn giảng dạy dân ca một cách bài bản.

Đầu tư đồng bộ hiện đại hệ thống trang thiết bị cho Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh; 80% câu lạc bộ dân ca ví, giặm được chính quyền địa phương thành lập, quản lý hoạt động hiệu quả, được hỗ trợ trang thiết bị cần thiết.

Hằng năm tổ chức tập huấn, đào tạo cán bộ nghiệp vụ về quản lý di sản văn hóa phi vật thể; Tập huấn/truyền dạy cho các câu lạc bộ dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh; học sinh, giáo viên các trường phổ thông trên địa bàn toàn tỉnh.

Tổ chức Liên hoan dân ca ví, giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, festival du lịch dân ca ví, giặm 2 năm/lần; 1 đến 2 cuộc thi tìm kiếm tài năng hát dân ca ví, giặm; 1 đến 2 hội thi hát dân ca ví, giặm trong trường học; 1 hội thảo khoa học quốc tế; phục dựng (tái hiện) 3 đến 4 phường dân ca ví, giặm truyền thống đã bị mai một; xuất bản 2 đến 3 đầu sách về dân ca ví, giặm.

Mỗi năm xây dựng/phục dựng 4 vở diễn có nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật để phát sóng truyền hình trực tiếp phục vụ nhân dân. Tổ chức thường xuyên các show diễn (daily show) tại Trung tâm Bảo tồn và Phát huy di sản Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh để phục vụ khán giả.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề ra mục tiêu 100% nghệ nhân dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được tôn vinh và hưởng chế độ đãi ngộ theo chính sách của Trung ương và của tỉnh.

Có cơ chế chính sách cho các nghệ nhân

Sau khi nghe ý kiến góp ý của đại diện các sở, ngành, kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành nhấn mạnh: Năm 2014, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành niềm tự hào của nhân dân hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nói riêng, nhân dân Việt Nam nói chung.

Trong những năm qua, mặc dù được Đảng bộ, chính quyền các cấp và cộng đồng quan tâm, tuy nhiên, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể này vẫn đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức.

Dân ca ví, giặm là loại hình văn hóa dân gian đặc biệt, là “đặc sản tinh thần” của vùng Nghệ Tĩnh chứa đựng nhiều giá trị đặc sắc. Do đó, việc ban hành Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030 là rất cần thiết.

Về xây dựng Đề án, tiêu đề cần xác định rõ đối tượng, rõ tên chủ thể và trách nhiệm của tổ chức thực hiện; nội dung các nhiệm vụ chủ yếu và giải pháp thực hiện cần được viết ngắn gọn, súc tích hơn.

Dự thảo đề án cần đưa nhiệm vụ kiểm kê, sưu tầm và số hóa tư liệu vào các bước thực hiện đầu tiên của đề án, tuy nhiên, chính sách này không chỉ bó hẹp trong việc hỗ trợ nghệ nhân mà còn mở rộng ra các hoạt động đào tạo, tuyển sinh và chế độ cho sinh viên học các ngành nghệ thuật truyền thống. Nội dung của đề án cần làm rõ hơn việc ban hành các cơ chế chính sách cụ thể cho các nghệ nhân, những người thực hành và truyền dạy dân ca.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng lưu ý công tác tuyên truyền, quảng bá, phổ biến, lan tỏa giá trị dân ca ví, giặm trong nước và quốc tế. Các trường học và các cơ sở giáo dục cần tích cực đưa dân ca ví, giặm vào chương trình giảng dạy để học sinh, sinh viên hiểu và yêu mến di sản này từ khi còn nhỏ.

Ngoài ra, các tổ chức văn hóa và các câu lạc bộ cần chú trọng đến việc sáng tạo các hình thức tổ chức sinh hoạt, biểu diễn hấp dẫn, nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao cơ quan chủ trì soạn thảo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp thu ý kiến của ngành bổ sung, hoàn thiện dự thảo đề án.