Chủ động, sáng tạo trong triển khai công tác đối ngoại ở Nghệ An

Triển khai đồng bộ, đưa Nghị quyết số 59 vào cuộc sống

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác đối ngoại của Nghệ An, thể hiện rõ tinh thần chủ động – linh hoạt – sáng tạo trên cả 3 trụ cột: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân. Điểm nổi bật nhất là sự gắn kết chặt chẽ giữa đối ngoại với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh và quảng bá hình ảnh địa phương, tạo nên hiệu quả đa chiều và ngày càng thực chất.

Công tác đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước được triển khai theo tinh thần chỉ đạo nhất quán của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ. Việc chủ động thực hiện Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới được xem là điểm nhấn, khi Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 339, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 520 để cụ thể hóa nhiệm vụ đến từng sở, ngành, địa phương, tạo cơ chế vận hành thống nhất và xuyên suốt.

Tỉnh cũng tiếp tục thực hiện nghiêm Quyết định số 1060-QĐ/TU về quy chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại – văn bản được ví như “kim chỉ nam” bảo đảm sự đồng bộ, tránh trùng lặp, nâng cao hiệu lực quản lý.

Nhờ vậy, hoạt động đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước không chỉ duy trì nhịp độ thường xuyên mà còn mở rộng chiều sâu, tăng tần suất trao đổi đoàn, củng cố lòng tin chính trị với các đối tác truyền thống như Lào, Trung Quốc, Liên bang Nga, Cuba, Nhật Bản… đồng thời, mở ra không gian hợp tác mới mang tính chiến lược.

Giám đốc Sở Ngoại vụ Trần Khánh Thục nhấn mạnh: “Tư duy đối ngoại của tỉnh tiếp tục đổi mới theo hướng kiến tạo phát triển; mỗi hoạt động đối ngoại đều gắn trực tiếp với mục tiêu cụ thể về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Công tác thông tin đối ngoại được chú trọng bài bản hơn, góp phần lan tỏa hình ảnh Nghệ An trên trường quốc tế”.

Nổi bật trong bức tranh đối ngoại của Nghệ An là ngoại giao kinh tế, thể hiện rõ trong thu hút FDI, ODA, hợp tác lao động và thương mại. Tính 10 tháng đầu năm 2025, tỉnh đã cấp mới 19 dự án và điều chỉnh vốn 15 dự án FDI với tổng vốn gần 1 tỷ USD. Đây là điểm sáng trong công tác ngoại giao kinh tế của tỉnh.

Hiện tỉnh đang thực hiện quy trình thẩm định, phê duyệt Dự án hỗ trợ dạy nghề liên kết việc làm cho nhóm yếu thế tại khu vực chịu ảnh hưởng của chiến tranh và thanh niên Việt Nam, từ nguồn vốn ODA không hoàn lại của Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) tài trợ với tổng số vốn dự kiến 4,5 triệu USD. Đồng thời, tiếp tục triển khai vận động 3 dự án mới sử dụng vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài với tổng mức đầu tư dự kiến 2.190,7 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực thương mại, Nghệ An ghi dấu ấn nổi bật bất chấp bối cảnh kinh tế thế giới khó khăn. Hàng hóa của Nghệ An hiện đã có mặt tại 145 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Xuất khẩu lao động tiếp tục là điểm sáng với khoảng 17.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, góp phần quan trọng nâng cao thu nhập và mở rộng trải nghiệm quốc tế cho lực lượng lao động trẻ.

Ngoại giao văn hóa tiếp tục có bước phát triển mạnh, trở thành kênh quảng bá hiệu quả hình ảnh Nghệ An. Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quách Thị Cường cho biết, năm qua tỉnh đã tổ chức nhiều sự kiện có tầm ảnh hưởng như: Tuần phim Ấn Độ, giao lưu văn hóa Việt Nam – Nhật Bản tại Cửa Lò, Triển lãm “Đất và Con người ASEAN”… Bên cạnh đó, việc tạo điều kiện cho các đoàn phim nước ngoài đến quay phim tại Nghệ An, trong đó có đoàn phim Romania cũng mở ra hướng quảng bá mới đầy hiệu quả.

Trong giáo dục, mỗi năm, tỉnh cấp học bổng cho hàng trăm sinh viên Lào học tập tại Nghệ An, tạo nền tảng giao lưu bền chặt giữa 2 địa phương. Lĩnh vực y tế, khoa học - công nghệ, quốc phòng - an ninh đều ghi nhận các hoạt động hợp tác thiết thực; tỉnh phối hợp xử lý kịp thời công dân trở về từ Campuchia; đồng thời, duy trì vững chắc an ninh - trật tự trên tuyến biên giới, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển.

Nếu đối ngoại Đảng tạo nền tảng chính trị, đối ngoại Nhà nước mở rộng hợp tác chính thức thì đối ngoại Nhân dân chính là cầu nối mềm giúp Nghệ An lan tỏa bản sắc và hình ảnh ra bạn bè quốc tế. Giám đốc Sở Ngoại vụ nhận định: “Đối ngoại Nhân dân ngày càng hướng đến hiệu quả thực chất: Có dự án, có tài trợ, có sản phẩm cụ thể, chứ không chỉ dừng lại ở giao lưu”.

Hoạt động kết nối cộng đồng người Nghệ An ở nước ngoài tiếp tục được mở rộng, đem lại kết quả rõ nét trong xúc tiến đầu tư, quảng bá sản phẩm OCOP, tìm kiếm đối tác giáo dục và du lịch, đồng thời, lan tỏa văn hóa ví, giặm và hình ảnh con người xứ Nghệ đến bạn bè quốc tế.

Tiếp tục nâng tầm công tác đối ngoại

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Đảng ta xác định công tác đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên; là một trong những trụ cột quan trọng để nâng cao vị thế quốc gia, huy động nguồn lực quốc tế, bảo vệ lợi ích dân tộc và mở rộng không gian phát triển cho đổi mới sáng tạo. Tinh thần đó được Nghệ An cụ thể hóa ngay từ đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030, khi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XX xác định “Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế và thúc đẩy liên kết phát triển vùng” là 1 trong 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Theo đồng chí Phùng Thành Vinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu đặt ra đối với công tác đối ngoại hiện nay không chỉ là duy trì nhịp độ hợp tác truyền thống mà còn phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức triển khai, theo hướng kết hợp chặt chẽ hơn giữa đối ngoại với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Điều này cũng là bước đi cần thiết để Nghệ An tiếp tục hiện thực hóa Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XX, với tinh thần “sâu – rộng – hiệu quả”.

Hiện tỉnh đang chủ động rà soát, sửa đổi Quyết định số 1060-QĐ/TU về Quy chế quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại - một văn bản quan trọng nhằm đảm bảo sự liên thông, phối hợp hiệu quả giữa các cấp, ngành, nhất là giữa cấp tỉnh và cấp xã trong bối cảnh mô hình chính quyền 2 cấp vừa được triển khai. Yêu cầu đặt ra là mỗi cơ quan, đơn vị phải chủ động xây dựng kế hoạch đối ngoại gắn với chức năng, thẩm quyền; đồng thời, mạnh dạn đề xuất các sáng kiến nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế trên từng lĩnh vực dựa trên 3 trụ cột: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân. Trong ngoại giao Nhà nước chú trọng 3 nhiệm vụ then chốt là hoạt động ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, ngoại giao chính trị, an ninh - quốc phòng.

“

Yêu cầu đặt ra đối với công tác đối ngoại hiện nay không chỉ là duy trì nhịp độ hợp tác truyền thống mà còn phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức triển khai, theo hướng kết hợp chặt chẽ hơn giữa đối ngoại với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh.

Đồng chí Phùng Thành Vinh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An

Phó Chủ tịch UBND tỉnh nêu rõ quan điểm: “Riêng hoạt động “đoàn ra” cần phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả, bảo đảm tạo ra những giá trị cụ thể cho phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và quảng bá hình ảnh con người Nghệ An ra thế giới”. Đây cũng là quan điểm thể hiện yêu cầu mới đối với đối ngoại địa phương, phải thiết thực, có sản phẩm và mang lại giá trị đo đếm được.

Từ thực tế triển khai thời gian qua, nhiều ý kiến cho rằng, Nghệ An cần tiếp tục coi ngoại giao kinh tế là trọng tâm đột phá, trong đó, ưu tiên thu hút đầu tư chiến lược, mở rộng thị trường xuất khẩu, tranh thủ nguồn lực ODA, đồng thời chủ động tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song, ngoại giao văn hóa phải được đẩy mạnh với các chương trình quảng bá ví, giặm, du lịch, con người xứ Nghệ như một “sức mạnh mềm” đặc trưng; mở rộng đối ngoại giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ để tạo dòng chảy tri thức và nguồn lực chất lượng cao vào tỉnh. Cùng với đó, đối ngoại Nhân dân tiếp tục là kênh quan trọng, góp phần nối dài không gian hợp tác với cộng đồng người Nghệ An ở nước ngoài, tăng cường các chương trình tài trợ nhân đạo, kết nối doanh nghiệp, kiều bào, lan tỏa hình ảnh Nghệ An thân thiện, giàu bản sắc.

Với cách tiếp cận toàn diện và chủ động như vậy, công tác đối ngoại được xem là “xương sống” của hội nhập và động lực mới cho phát triển. Đây là nền tảng quan trọng để Nghệ An tiếp tục tạo ra những điểm sáng trong thu hút nguồn lực, mở rộng thị trường, thúc đẩy liên kết vùng; qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Nghệ An trở thành tỉnh khá của cả nước, là một cực tăng trưởng tầm quốc gia vào năm 2030./.