CLB Hiên Văn: Nuôi dưỡng những ước vọng tuổi xanh

Gieo mầm từ những trang sách

Trung tuần tháng 5, CLB Hiên Văn tổ chức buổi sinh hoạt thường kỳ với chủ đề “Ước vọng tuổi xanh”. Hội trường như lắng lại rồi bừng sáng bởi những lời thơ, tiếng hát, tiếng sáo dìu dặt, bước nhảy cá tính và cả những tâm sự, xúc cảm rất tươi trẻ của các em học sinh. Buổi sinh hoạt đặc biệt hơn thường lệ, với sự có mặt của các khách mời là bà Bùi Thị Ngọc - Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Nghệ An cùng nhà thơ Hữu Vi, đã làm cho câu chuyện về đọc, viết và văn hóa trở nên gần gũi, giàu sức lan tỏa hơn.

Dễ dàng cảm nhận được sự háo hức, say sưa của các thành viên CLB Hiên Văn trước những chia sẻ của hai vị khách mời. Với kinh nghiệm của người làm công tác xuất bản và sáng tác chuyên nghiệp, bà Bùi Thị Ngọc và nhà văn Hữu Vi đã gửi đến các em những tâm tình rất chân thành, sâu sắc về hành trình nghề nghiệp và những giá trị bền vững mà văn chương mang lại cho con người. Nếu nhà thơ Hữu Vi kể những câu chuyện về việc gìn giữ hồn cốt núi rừng trong sáng tác, thì bà Bùi Thị Ngọc lại mở ra cho các em một góc nhìn gần gũi về hành trình đưa một bản thảo đến với bạn đọc. Qua các câu chuyện, các em hiểu rằng, mỗi trang sách đều được tạo nên từ sự lao động nghiêm túc, từ tình yêu chữ nghĩa và trách nhiệm với cộng đồng. Những tràng pháo tay, những ánh mắt chăm chú và cảm giác khơi dậy “ước vọng tuổi xanh” đã khiến buổi sinh hoạt CLB ấy vượt ra khỏi khuôn khổ một hoạt động ngoại khóa thông thường.

Thầy Nguyễn Văn Trung - Chủ nhiệm CLB Hiên Văn chia sẻ, CLB được thành lập từ năm 2022 bởi các thầy cô tâm huyết. Khi thầy Trung về công tác tại trường vào tháng 4/2025, thầy được Hiệu trưởng Nguyễn Thị Kiều Hoa giao nhiệm vụ làm Chủ nhiệm CLB; trước đó, thầy từng công tác ở Trường Dân tộc nội trú Tương Dương và đã có kinh nghiệm xây dựng thư viện “Trời xanh ngập nắng”, được đánh giá rất cao. Sự tiếp nối ấy cho thấy CLB Hiên Văn hôm nay là kết quả của một quá trình kiên trì gây dựng từ thực tiễn giáo dục nội trú và tâm huyết của nhiều thế hệ giáo viên.

Hiếu kỳ về cái tên CLB, được thầy Nguyễn Văn Trung giải thích, nguồn cảm hứng của Hiên Văn đến từ một ý thơ của Nguyễn Trãi, hình ảnh “hiên” trong một không gian xanh, giàu chất thơ, giàu gợi mở. Đó là “mái hiên” dành cho văn chương, một không gian riêng của văn hóa nghệ thuật học đường, nơi chốn để các em “trú ngụ” tinh thần, luôn được lắng nghe và khích lệ tự tin cất lên suy nghĩ, chính kiến của mình. Chọn tên ấy, ban giám hiệu nhà trường dường như muốn khẳng định rằng, văn chương không chỉ là một môn học, mà còn là nơi gửi gắm tâm tư, soi chiếu và khơi dậy phần tinh tế nhất trong tâm hồn học trò.

Trong môi trường nội trú, ý nghĩa của CLB Hiên Văn càng trở nên đậm nét hơn. Đặc thù học sinh dân tộc thiểu số sống xa gia đình, sinh hoạt tập trung, có nhiều thời gian gắn bó với trường lớp và bạn bè. Theo thầy Nguyễn Văn Trung, chính hoàn cảnh ấy tạo điều kiện để CLB trở thành không gian cho các em thể hiện năng lực sáng tạo cá nhân, giúp cảm thụ văn học và phát triển văn hóa đọc tốt hơn. Nếu trước đây các em chủ yếu chỉ tiếp xúc văn chương qua các buổi học trên lớp, làm bài kiểm tra hay bài tập về nhà theo yêu cầu của thầy cô, thì nay các em có diễn đàn riêng, có cuộc thi riêng, có cơ hội được viết, được nói, được trình bày quan điểm của mình. CLB vì thế vừa là sân chơi, vừa là “lớp học mở” để các em học cách đọc sâu hơn, nghĩ sâu hơn.

CLB Hiên Văn được tổ chức khá bài bản và đều đặn. Thầy Nguyễn Văn Trung cho biết: “Mỗi buổi sinh hoạt thường có chủ đề riêng, kết hợp hài hoà giữa hình thức đọc diễn xướng, hát ca khúc phổ thơ, hát song ngữ, sân khấu hóa tác phẩm văn học, trình diễn nhạc cụ dân tộc, thậm chí còn có những tiết mục chúc mừng sinh nhật các thành viên để tăng thêm kết nối. Trọng tâm hoạt động của CLB là tạo không gian cho các học sinh yêu thích văn chương được viết, được ghi nhận và công bố sáng tác; khích lệ đọc sách thông qua thi viết điểm sách hàng tháng, thi giới thiệu sách; kết nối với các sự kiện sách do Hội Liên hiệp VHNT Nghệ An, NXB Nghệ An hay các tác giả tổ chức”.

“Trái ngọt” dưới mái hiên văn chương

CLB Hiên Văn chủ trương phát triển năng lực đọc sách là chính, còn sáng tác là một nhánh nhỏ nhưng cũng gặt hái được nhiều “trái ngọt”. Điều đó cho thấy hiệu quả trong phương thức hoạt động của CLB là bền bỉ bồi đắp thói quen đọc, rồi từ đó mở ra khả năng biểu đạt bằng ngôn từ.

Thời gian gần đây, có 6 học sinh trong CLB Hiên Văn có bài viết đăng trên Tạp chí Sông Lam của Hội Liên hiệp VHNT Nghệ An. Đây là tín hiệu đáng mừng, bởi cho thấy CLB không chỉ phát hiện năng khiếu, mà còn có khả năng “đánh thức” những phẩm chất tiềm ẩn trong học sinh, đưa các em bước ra đời sống văn nghệ chuyên nghiệp hơn.

Em Đặng Bá Quân, học sinh lớp 11A5, Trường PTTH DTNT Nghệ An, quê ở vùng Cao Vều, xã Anh Sơn, một địa bàn còn nhiều khó khăn. Trước kia, giữa tập thể lớp học, em khá lặng lẽ, ít được chú ý. Thế nhưng khi tham gia CLB Hiên Văn, Quân được khích lệ viết bài, đoạt giải cuộc thi viết của CLB, rồi bài viết được chọn đăng trên Tạp chí Sông Lam. Em dần tự tin, năng động hơn, tích cực đọc sách nhiều hơn và mới đây lại giành giải Nhì trong cuộc thi viết cảm nhận sách của CLB.

Tương tự, Lô Thị Ngọc Anh, học sinh dân tộc Thái, lớp 10A7, là một gương mặt tiêu biểu của CLB. Em được mọi người nhớ đến với giọng đọc hay, thường xuyên được chọn đọc diễn xướng các tác phẩm văn học; đồng thời đoạt giải ở nhiều cuộc thi giới thiệu sách của Hiên Văn. Mới đây, Ngọc Anh được nhận học bổng 5 triệu đồng cùng quà tặng sách từ nhà văn - dịch giả Nguyễn Bích Lan. Với nữ sinh dân tộc Thái này, CLB đã giúp em nuôi dưỡng tự tin, ý thức biểu đạt và lòng biết ơn với sách.

Nhà thơ Hữu Vi cho rằng, điều đáng quý nhất qua hoạt động của CLB Hiên Văn là không phải là có bao nhiêu em trở thành nhà văn hay nhà thơ trong tương lai, mà là các em biết yêu cái đẹp, biết lắng nghe cuộc sống và biết diễn đạt suy nghĩ của mình. "Với học sinh dân tộc thiểu số, những trải nghiệm về bản làng, gia đình, phong tục, thiên nhiên núi rừng là một vốn sống rất riêng và dồi dào. Khi các em đọc nhiều hơn, viết nhiều hơn, các em không chỉ hoàn thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa của cộng đồng mình", nhà thơ Hữu Vi chia sẻ.

Giữa nhịp sống số với vô vàn tác động của mạng xã hội và các thiết bị công nghệ, việc duy trì được một không gian đọc sách, viết văn và đối thoại về văn hóa trong trường học không phải điều dễ dàng. Thế nhưng, với sự đồng hành của Ban Giám hiệu, sự tận tâm của những người phụ trách cùng sự hưởng ứng tích cực của học sinh, CLB Hiên Văn đã bền bỉ thắp lên "ngọn lửa" đáng trân quý. Dưới mái trường nội trú, nơi học sinh phải sống xa gia đình, CLB Hiên Văn đã trở thành một "mái hiên" đúng như tên gọi của mình - nơi các em được sẻ chia, được lắng nghe, được nâng đỡ tinh thần; từ đó, những ước vọng tuổi xanh có thêm điểm tựa vững vàng trên hành trình trưởng thành.