Con cá sắt

(Baonghean.vn) - Dân xứ Nghệ xưa nay vẫn được gọi là dân “cá gỗ”. Nguồn cơn tên gọi này xuất phát từ câu chuyện về một chàng học trò nghèo đã “sáng tạo” ra món ăn kỳ cục - con cá bằng gỗ - để bữa cơm chỉ độc món cơm trắng…dễ nuốt hơn. 

Ảnh minh hoạ - Nguồn Internet
Ảnh minh hoạ - Nguồn Internet

Sau này khi nhắc đến dân “cá gỗ”, cũng có nhiều cách hiểu, nhiều cách diễn giải dị bản. Có ý kiến cho rằng cái tên “cá gỗ” là cách nói vui, ý ngợi khen tinh thần vượt khó, hiếu học nhưng cũng rất sáng ý của người Nghệ. Cũng có người cho rằng dân “cá gỗ” là tên gọi ít nhiều mang hàm ý miệt thị, ám chỉ người Nghệ keo kiệt, bủn xỉn… Thế nhưng điều không phải bàn cãi là không ít người Nghệ thành đạt có điểm xuất phát là con “cá gỗ”. Để thấy ý chí tự lập, tự cường, vượt khó vươn lên của người Nghệ đã trở thành đặc trưng, phẩm chất gắn liền với vùng đất, con người mà không ai có thể phủ nhận. 

Cũng là câu chuyện về cá, nhưng phiên bản “cá” ở Campuchia lại là…cá sắt. Chuyện là một ông bác sỹ người nước ngoài cách đây 6 năm đặt chân đến Campuchia phát hiện ra một bộ phận lớn dân số nước này bị thiếu máu, dẫn đến giảm sút hiệu quả trong học tập và lao động. Nguyên nhân chính là thiếu sắt cho chế độ dinh dưỡng nghèo nàn.

Việc bổ sung sắt bằng các viên thuốc uống là một giải pháp bất khả thi bởi giá thành đắt đỏ so với khả năng chi trả của người dân nghèo - nạn nhân chính của hiện tượng thiếu máu, thiếu sắt. Vậy là vị bác sỹ nói trên đã nảy ra một ý tưởng có một không hai: nấu ăn với một con cá bằng… sắt để giải phóng sắt, bổ sung đến 75% hàm lượng sắt thiếu hụt trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày của mỗi người. Hình ảnh con cá sắt nằm trong nồi canh sôi lục bục trên bếp của những gia đình nghèo Campuchia đã trở nên quen thuộc những năm gần đây, mang theo nó là nụ cười của những đứa trẻ Campuchia không còn xanh xao, ốm yếu như trước…

Hai câu chuyện, hai con cá - tuy có chút dị biệt nhưng đều nói lên câu chuyện về sự nghèo đói và sự sáng trí, nỗ lực vươn lên của con người. Tôi nghĩ đến hai câu chuyện này và thoáng nặng lòng khi nghĩ về những con cá thật bằng xương bằng thịt đang dạt vào trắng xoá bờ biển miền Trung. Tôi nghĩ đến lời tuyên bố của đại diện doanh nghiệp nước ngoài: “Phải chọn thôi, hoặc cá tôm hoặc nhà máy thép”. Tôi nghĩ rằng đó không hẳn là một sự lựa chọn, hay chí ít không phải là một lựa chọn công bằng. Quyền được lựa chọn đã thuộc về ai? Và bản thân những người nắm quyền đó, họ có được báo trước về những hệ luỵ tồi tệ này hay một vài dòng thoả thuận, cam kết chung chung, mơ hồ đã che khuất những góc tối? 

Ai đúng, ai sai, và dù sự thật như thế nào, một khi “sự đã rồi” thì không phải là vấn đề quan trọng hàng đầu nữa. Câu hỏi nhức nhối nhất còn lại là phải làm thế nào để khắc phục hậu quả và ngăn chặn tái diễn trong tương lai. Hãy nghĩ đến Campuchia, đất nước chỉ có hơn 440km đường bờ biển, nguồn thuỷ hải sản chính lấy từ biển Hồ trong đất liền - họ phải ăn “cá sắt” để khắc phục sự thiếu thốn do tự nhiên và do con người. Còn chúng ta, đất nước với hơn 3.200 km đường bờ biển với hệ thống ao hồ, sông suối phong phú, liệu có khi nào sẽ đứng trước cảnh cạn kiệt những con cá thật do “muôn mặt” hệ lụy từ ô nhiễm môi trường thiên nhiên bởi những bất cập trong nhận thức, trách nhiệm chung?...

Hải Triều

Tin mới

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

(Baonghean.vn) - Một nghị sĩ Nga theo đường lối cứng rắn bình luận, việc rút lui quân sẽ chỉ là một bước lùi nhỏ. Khi bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Nga và Liên Xô đã phải hứng chịu những thất bại khủng khiếp nhất trên chiến trường, nhưng Hồng quân Liên Xô đã kết thúc Thế chiến 2 ở Berlin. Vì vậy, có thể chiến dịch này cũng sẽ kết thúc như thế - có lẽ ngay tại đó, ở Berlin chăng?”.
Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Hoàn lưu bão số 4 đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong những ngày qua. Mưa lũ đã khiến 6 người chết và mất tích. Nhiều tuyến đường bị sạt lở, ách tắc; hàng ngàn ngôi nhà, hàng ngàn ha hoa màu bị ngập. Nhiều địa phương như; Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc, Yên Thành, Hoàng Mai... bị ngập sâu; nhiều tuyến đường bị sạt lở; nhiều xã đang bị chia cắt.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

(Baonghean.vn) - Hôm nay 30/9, dòng thông tin, sự kiện nổi bật trên baonghean.vn tiếp tục là diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và những thiệt hại ban đầu do các đợt mưa lớn trong mấy ngày qua gây nên.
Đoàn lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào

Đoàn lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào

(Baonghean.vn) - Trong 3 ngày từ 28-30/9, Đoàn công tác tỉnh Nghệ An do đồng chí Lê Hồng Vinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã sang dự Lễ kỷ niệm Năm đoàn kết Việt Nam - Lào 2022 và Lễ hội Gặp gỡ hữu nghị nhân dân hai nước Việt Nam - Lào lần thứ 5 tại tỉnh Sa Vẳn Na Khẹt, nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào.
Môi trường giáo dục phải an toàn, lành mạnh và thân thiện

Môi trường giáo dục phải an toàn, lành mạnh và thân thiện

(Baonghean.vn) - Đây là một trong những vấn đề được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh đặt ra tại Hội nghị “Triển khai nhiệm vụ giáo dục chính trị, công tác học sinh, sinh viên và tập huấn công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong các cơ sở giáo dục”.
Xót thương hoàn cảnh 3 anh em có bố mẹ bị nước lũ cuốn trôi

Xót thương hoàn cảnh 3 anh em có bố mẹ bị nước lũ cuốn trôi

(Baonghean.vn) - Chỉ trong một buổi chiều, cả bố và mẹ đều đột ngột lìa xa cõi đời. Đó là hoàn cảnh đáng thương của 3 anh em Nguyễn Quốc Anh (SN 2011), Nguyễn Ty Hy (SN 2015) và Nguyễn Thị Mỹ Tiên (SN 2016). Giờ đây, 3 đứa trẻ mồ côi phải nương tựa vào ông bà nội khó khăn, đau yếu ở xóm 12, xã Nghi Lâm (Nghi Lộc).
Thanh Chương

Nhiều làng mạc của Thanh Chương vẫn ngập chìm trong nước

(Baonghean.vn) - Nước lũ đang tiếp tục dâng cao trên địa bàn vùng hạ huyện Thanh Chương, trong đó nhiều xã ngập sâu trong nước, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Trong sáng 30/9, cả hệ thống chính trị từ huyện xuống cơ sở tiếp tục trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân tránh lũ an toàn.
Băng nước ngập cứu trợ người dân vùng lũ Quỳnh Lưu

Băng nước ngập cứu trợ người dân vùng lũ Quỳnh Lưu

(Baonghean.vn) -  Đến sáng nay 30/9, người dân các xã Quỳnh Hồng, Quỳnh Hưng, Quỳnh Giang, Quỳnh Diễn và thị trấn Cầu Giát... thuộc huyện Quỳnh Lưu vẫn chìm trong cảnh ngập lụt. Các đoàn cứu trợ đã tổ chức thành nhiều nhóm lội nước vào từng hộ dân để cấp phát lương thực, thực phẩm, thuốc men.. cho bà con.
Nắng ấm

Nắng ấm

(Baonghean.vn) -  Cán bộ Đồn Biên phòng Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn giúp học sinh mặc áo ấm được các nhà hảo tâm gửi trao tặng dịp giáp Tết Nguyên đán.
Sông Lam Nghệ An tìm đấu pháp trước trận gặp Viettel

Sông Lam Nghệ An tìm đấu pháp trước trận gặp Viettel

(Baonghean.vn) - Quãng nghỉ gần 20 ngày của V.League là thời gian vàng để thầy trò Huy Hoàng có thể tìm ra chìa khoá để giành chiến thắng. Với hàng loạt những giải pháp, sáng kiến mà ban huấn luyện Sông Lam Nghệ An đã xây dựng cho các cầu thủ, 3 điểm vẫn hoàn toàn có thể ở lại sân Vinh tại Vòng 17 V.League 2022 trong trận gặp Viettel.