Cơn khát linh kiện AI đe dọa xóa sổ smartphone phân khúc dưới 10 triệu đồng

Thị trường di động toàn cầu đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi phân khúc điện thoại thông minh giá rẻ (dưới 400 USD, tương đương khoảng 10 triệu đồng) có nguy cơ sụt giảm mạnh. Theo báo cáo mới nhất từ tổ chức nghiên cứu công nghệ Omdia, số lượng thiết bị trong phân khúc này dự kiến sẽ giảm khoảng 22% tính từ nửa cuối năm nay, với xu hướng kéo dài đến tận năm 2027.

Áp lực từ chuỗi cung ứng linh kiện phục vụ AI

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này xuất phát từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu. Việc xây dựng và vận hành các hạ tầng AI tốc độ cao đòi hỏi một lượng lớn bộ nhớ RAM, trực tiếp tạo ra áp lực khổng lồ lên chuỗi cung ứng linh kiện bán dẫn. Khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu tăng đột biến, nguồn cung bộ nhớ dành cho các thiết bị tiêu dùng như smartphone trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn.

Ông Zaker Li, chuyên gia phân tích tại Omdia, cho biết chi phí linh kiện bộ nhớ cho các mẫu điện thoại dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi trong giai đoạn từ quý III/2025 đến quý I/2026. Đối với các thiết bị thuộc phân khúc cao hơn, mức tăng này thậm chí đã vượt ngưỡng 100%.

Thách thức đối với các nhà sản xuất smartphone

Để đối phó với tình trạng giá linh kiện leo thang, nhiều hãng sản xuất đã cố gắng cắt giảm chi phí ở các bộ phận khác như màn hình, cảm biến ảnh hoặc mô-đun tần số vô tuyến. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định dư địa để tiết giảm không còn nhiều. Khi chi phí sản xuất vượt quá ngưỡng cho phép, việc duy trì mức giá rẻ trở thành bài toán bất khả thi.

Các thương hiệu lớn như Oppo, Vivo, Honor, Xiaomi và Transsion đang đứng trước áp lực phải điều chỉnh giá bán. Nếu tăng giá, nhu cầu của người tiêu dùng có thể sụt giảm, dẫn đến kịch bản nhiều hãng quyết định rút lui hoàn toàn khỏi phân khúc giá rẻ để bảo toàn lợi nhuận.

Tương lai của thị trường di động toàn cầu

Ông Francisco Jeronimo, Phó Chủ tịch phụ trách thiết bị khách hàng toàn cầu của IDC, nhận định rằng nếu chi phí bộ nhớ chiếm tới một nửa giá thành của một chiếc điện thoại giá rẻ, việc tiếp tục kinh doanh dòng sản phẩm này sẽ không còn hiệu quả. Một số nhà sản xuất đã bắt đầu tính đến khả năng rời bỏ thị trường phổ thông để tập trung vào các dòng máy cao cấp có biên lợi nhuận tốt hơn.

Omdia dự báo thị trường smartphone toàn cầu năm nay có thể giảm khoảng 12% so với năm 2025, chủ yếu do sự thiếu hụt nguồn cung ở phân khúc giá rẻ. Tuy nhiên, tình trạng này có thể được cải thiện vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, khi tốc độ mở rộng hạ tầng AI dần ổn định và nguồn cung linh kiện phục hồi.

Trong giai đoạn chuyển giao này, người dùng có xu hướng kéo dài vòng đời sử dụng thiết bị hiện tại hoặc phải chấp nhận chi trả nhiều hơn để sở hữu các mẫu máy đời mới. Ngược lại, các dòng flagship như iPhone 17 Pro Max hay Samsung Galaxy S26 Ultra vẫn được dự báo duy trì sức mua ổn định do nhóm khách hàng này ít bị tác động bởi biến động chi phí linh kiện.