Xã hội

"Cơn khát" nhân lực chất lượng cao:Bài cuối: Cần giải pháp tổng thể

Nhóm Phóng viên • 02/06/2026 11:16

Thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao là nền tảng để Nghệ An phát triển công nghiệp bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Thế nhưng, để xây dựng được hệ thống cung ứng lao động đủ lớn và bền vững, môi trường làm việc hấp dẫn lao động giỏi, cần có chính sách, cơ chế và sự vào cuộc đồng bộ...

Nhóm Phóng viên • 02/06/2026

*****

Thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao là nền tảng để Nghệ An phát triển công nghiệp bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Thế nhưng, để xây dựng được hệ thống cung ứng lao động đủ lớn và bền vững, môi trường làm việc hấp dẫn lao động giỏi, cần có chính sách, cơ chế và sự vào cuộc đồng bộ...

Mỗi năm Nghệ An có khoảng 40.000 đến 45.000 lao động bước vào độ tuổi lao động, vì vậy nguồn cung lao động của tỉnh là rất lớn. Ngoài ra, số lao động Nghệ An hiện đang sinh sống và làm việc ngoại tỉnh khoảng trên 800 nghìn người; đây cũng là nguồn nhân lực đáng kể để các doanh nghiệp trong tỉnh, nhất là doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh, thu hút lao động trở về quê làm việc khi có chính sách tiền lương, thu nhập và đãi ngộ phù hợp.

Một thông số khác cũng đáng được các nhà tuyển dụng quan tâm khi mỗi năm các cơ sở đào tạo Nghệ An đào tạo được hơn 60.000 lao động có tay nghề từ sơ cấp, trung cấp đến cao đẳng. Lực lượng này phần nhiều đã chọn các doanh nghiệp trong tỉnh để thử sức. Nhiều doanh nghiệp đánh giá rất cao lực lượng đã qua đào tạo và mong muốn gặp được nhu cầu của họ.

Ông Nguyễn Quang Minh - Phụ trách nhân sự Công ty Luxshare-ICT cho biết: Mỗi năm chúng tôi đều có nhu cầu tuyển dụng tới hàng chục nghìn lao động có tay nghề và khoảng 1.500 nhân lực chất lượng cao. Khi đã tuyển dụng được lao động có tay nghề phần lớn các bạn đáp ứng nhanh yêu cầu phía sử dụng lao động. Đặc biệt, lao động Nghệ An có đặc tính luôn muốn học hỏi, nhớ lâu và cầu toàn, cầu thị khi hoàn thành chỉ tiêu sản xuất. Nhà tuyển dụng của Luxshare-ICT cũng cho rằng, nếu biết khai thác và đào tạo đầu vào chuẩn chỉnh về mặt tác phong, kỹ năng đặc biệt là ngoại ngữ thì nhân lực người Nghệ An hoàn toàn đáp ứng đủ các tiêu chí kỹ thuật cao mà các doanh nghiệp FDI đang cần.

Điển hình, trong các cuộc vinh danh lao động giỏi, lao động tài năng các công nhân lành nghề và kỹ sư giỏi người Nghệ An luôn đứng vào top đầu với những sáng kiến kinh nghiệm, làm chủ những dây chuyền triệu đô, làm lợi cho đơn vị hàng trăm tỷ đồng. Tại Nhà máy sữa TH, kỹ sư Trần Văn Mạnh (sinh năm 1994) được giao nhiệm vụ trọng trách trưởng một dây chuyền sản xuất. Tại đây, anh luôn thể hiện là người đứng mũi chịu sào, truyền lửa cho anh chị em trong hệ thống dây chuyền. Dự án robot bốc hộp sữa vào thùng tự động là công trình mà anh nghiên cứu và hoàn thành từ những bước đầu tiên (triển khai từ tháng 9/2022). Sáng kiến này không chỉ mang về giải thưởng WIPO danh giá mà còn mang lại doanh thu cho doanh nghiệp hơn 13 tỷ đồng.

Hay như hàng loạt các sáng kiến của anh Phạm Nguyên ở Công ty CP May Minh Anh – Kim Liên (Khu công nghiệp Bắc Vinh), đã làm lợi cho công ty hàng tỷ đồng trong suốt nhiều năm. Và rất nhiều những kỹ sư, công nhân lành nghề sáng tạo khác như anh Sầm Văn Vinh, chị Trần Thị Kim Hồng ở Công ty TNHH Everwin Precision. Bà Nguyễn Thị Thu Trang - Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Everwin Precision cho biết: Những lao động có trình độ năng lực và tay nghề giỏi khi đã chọn mảnh đất quê hương làm chốn dừng chân đều cho thấy họ có khát vọng cống hiến và thể hiện năng lực. Vì vậy, bao giờ ban giám đốc công ty cũng ưu tiên lựa chọn lao động chất lượng cao là người Nghệ An.

Chị Trần Thị Trà Giang (SN 1993 - Trưởng phòng Xuất nhập khẩu Công ty TNHH Everwin Precision) chia sẻ: “Thời gian gần đây, một số nhân lực đang quay về quê hương để gắn bó. Trong số những ứng viên nộp tại công ty, có rất nhiều bạn tốt nghiệp các trường đại học tốp đầu, có chứng chỉ tiếng Anh và tiếng Trung cao, thậm chí không ít bạn đã học lên thạc sĩ… Dù kinh nghiệm chưa có nhưng với sức trẻ và mong muốn cống hiến, tôi tin đây sẽ là nguồn nhân lực đáng để kỳ vọng.

Ngoài hệ sinh thái về nguồn lực lao động, thì việc tạo môi trường lao động cũng được các cấp ngành chú trọng. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Dịch vụ việc làm tổ chức 130 sự kiện giao dịch việc làm, tạo điều kiện cho người lao động Nghệ An tiếp cận thị trường lao động trong tỉnh. Trong đó, năm 2025 tổ chức 113 cuộc, quý I năm 2026 tổ chức 17 cuộc. Qua các sự kiện giao dịch làm đã cung ứng, giới thiệu việc làm cho 5.466 lao động. Trung tâm cũng đã tư vấn định hướng nghề nghiệp và giới thiệu việc làm cho 20.168 lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp để nhanh chóng đưa họ quay trở lại thị trường lao động. Ngoài ra, thường xuyên cập nhật vị trí việc làm trống lên website, phần mềm tại Trung tâm, mã QR, Zalo OA và Fanpage để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận người lao động và tuyển dụng hiệu quả.

Để tạo kết nối lao cung cầu lao động, Ban Quản lý KKT Đông Nam, Sở Nội vụ, Sở Giáo dục và Đào tạo, Trung tâm Dịch vụ việc làm, các địa phương và doanh nghiệp đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động kết nối trực tiếp, trong đó có các ngày hội việc làm tại KCN VSIP, KCN WHA và các phiên tuyển dụng tại địa bàn có nguồn lao động lớn.

Năm 2025, phối hợp với UBND huyện Hưng Nguyên (cũ), UBND huyện Nghi Lộc (cũ), Công ty TNHH VSIP Nghệ An, Công ty CP WHA Industrial Zone Nghệ An tổ chức Ngày hội việc làm đợt 1 tại KCN VSIP vào ngày 08/02/2025 và Ngày hội việc làm đợt 2 tại KCN WHA Nghệ An vào ngày 27/4/2025 với 50 doanh nghiệp tham gia tuyển dụng. Sau các ngày hội đã giới thiệu việc làm thành công cho trên 9 nghìn lao động.

Năm 2026, phối hợp với UBND xã Hưng Nguyên, Công ty TNHH VSIP Nghệ An tổ chức thành công Ngày hội việc làm đợt 1 tại KCN VSIP với 20 doanh nghiệp tham gia; sau hội nghị đã thu hút được 4.403 lao động vào làm việc.

Cũng theo báo cáo của ngành Nội vụ, hiện nay chính sách tiền lương của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có những xu hướng tăng khá tích cực. Tiền lương bình quân các doanh nghiệp trả cho người lao động năm 2025 trên địa bàn tỉnh là 7,5 triệu đồng/người/tháng (tăng 6,38% so với mức tiền lương bình quân năm 2024). Tiền lương doanh nghiệp trả cao nhất cho một số vị trí việc làm là 87 triệu đồng/người/tháng, thấp nhất là 3,45 triệu đồng/người/tháng.

Quý 1 năm 2026, chính sách tiền lương có nhiều ghi nhận tích cực; tại các hội chợ việc làm, các doanh nghiệp FDI đều treo mức lương thưởng từ 15-40 triệu cho lao động nhân lực chất lượng cao. Tại hội nghị cung cầu lao động được tổ chức vào trung tuần tháng 4/2026, các thành viên ban chỉ đạo cho biết, việc tạo môi trường thu hút lao động được chú trọng và đã có những bước tiến đáng ghi nhận.

Điển hình, hệ thống nhà ở xã hội đã được Sở Xây dựng hoàn thiện gấp rút, hiện nay trên địa bàn tỉnh đã đầu tư xây dựng hoàn thành 4.095 căn nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân khu công nghiệp. Riêng năm 2025 đã hoàn thành 2.420 căn, đáp ứng chỗ ở cho gần 9.000 công nhân khu công nghiệp.

Dự kiến trong năm 2026, các chủ đầu tư triển khai xây dựng và hoàn thành 4 dự án với 2.133 căn hộ cho công nhân. Theo ông Hồ Bá Thái - Phó Giám đốc Sở Xây dựng thì: Sở Xây dựng tiếp tục thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”.

Cụ thể, giai đoạn 2025-2030, trên địa bàn tỉnh Nghệ An triển khai 12 dự án nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp; dự kiến đến năm 2030 sẽ có khoảng 18.184 căn được hoàn thành, đáp ứng chỗ ở cho hơn 60.000 lao động.

Tuy nhiên, để xây dựng được môi trường lao động chuyên nghiệp nhằm cung cấp nguồn lao động chất lượng cho các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh, cần nhất vẫn là sự vào cuộc mạnh mẽ của chính doanh nghiệp trong công tác đãi ngộ, và cơ chế chủ động phối hợp với các đơn vị dạy nghề, nơi cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng.

Ông Phan Đông Hoa - Giám đốc Nhân sự Công ty TNHH Everwin Precision chia sẻ: "Mong muốn lớn nhất của chúng tôi là tìm được đội ngũ lao động trẻ, có trình độ và khát khao gắn bó lâu dài. Tuy nhiên, do nguồn cung hiện tại chưa đáp ứng được, công ty phải liên tục mở các lớp đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng quản lý, tổ trưởng… xem đây như một chế độ phúc lợi để nâng tầm người lao động. Song song với đó là các lớp tiếng Trung cho người Việt và tiếng Việt cho chuyên gia Trung Quốc để xóa bỏ rào cản ngôn ngữ. Trong năm 2026, sau khi thử nghiệm thành công hai dự án lớn, chúng tôi dự kiến cần khoảng 3.000 lao động để hoàn thiện bộ máy, bao gồm cả lao động phổ thông lẫn các vị trí nòng cốt như chuyên gia quản lý, kỹ thuật vận hành và kỹ thuật CNC”.

Ở một góc nhìn khác về sự gắn bó của nhân sự, chị Lang Thị Thanh Hoa - Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH VSIP Nghệ An cho biết: “Hiện công ty có 300 lao động và hầu hết đều đồng hành cùng doanh nghiệp từ những ngày đầu thành lập. Với tư cách là đại diện tổ chức công đoàn, tôi tin rằng, việc xây dựng được môi trường làm việc văn minh đi kèm chính sách đãi ngộ thỏa đáng chính là 'chìa khóa' quan trọng nhất để thu hút và giữ chân người lao động, đặc biệt là đội ngũ nhân lực chất lượng cao giữa bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay”.

Giải quyết ngọn ngành trong việc thu hút nhân lực chất lượng cao, đồng chí Thái Văn Thành – Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng, hiệu quả, bền vững phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư, trong thời gian tới cần có cơ chế, chính sách đột phá, mạnh mẽ hơn để thu hút người lao động trong tỉnh cũng như ngoài tỉnh vào làm việc tại Nghệ An, nhất là trong KKT, KCN. Do đó tỉnh cần rà soát, cập nhật và chia sẻ kịp thời dữ liệu cung - cầu lao động; Tăng cường truyền thông, tư vấn, định hướng nghề nghiệp và việc làm ngay từ cơ sở; đa dạng hóa hình thức truyền thông trên nền tảng số, hệ thống thông tin cơ sở, mạng xã hội chính thống; công khai đầy đủ thông tin tuyển dụng, tiền lương, phúc lợi, điều kiện làm việc để người lao động dễ tiếp cận và lựa chọn.

Thường xuyên nắm tình hình biến động lao động, tình trạng nghỉ việc, nhảy việc, thiếu hụt lao động cục bộ; kịp thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các giải pháp hỗ trợ tuyển dụng, ổn định quan hệ lao động và cải thiện môi trường làm việc tại doanh nghiệp. Xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi đào tạo nghề chất lượng cao song song với đào tạo ngoại ngữ tại các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề đáp ứng nhu cầu phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiện đại, bền vững và hội nhập.

Hỗ trợ tài chính cũng như cơ sở vật chất thông qua các hình thức hỗ trợ học bổng cho sinh viên, ký kết các hợp đồng tư vấn, nghiên cứu khoa học, xây dựng khu thực hành, giảng đường, phòng thí nghiệm, trang thiết bị cho giảng dạy và học tập. Cử các chuyên gia, chuyên viên, công nhân lành nghề tham gia trực tiếp giảng dạy hoặc hướng dẫn sinh viên trong quá trình thực tập.