Công nghiệp quốc phòng toàn cầu 2025: Bước ngoặt công nghệ

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của ngành công nghiệp quốc phòng thế giới với hàng loạt cột mốc quan trọng. Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI), các nền tảng tác chiến không người lái và việc gia tăng ngân sách kỷ lục của các cường quốc đã tạo nên một bức tranh quân sự đa cực, tập trung vào khả năng răn đe chiến lược và làm chủ công nghệ cao.

Hoa Kỳ: Ngân sách quốc phòng lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD

Vào ngày 4-7-2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành đạo luật thuế và chi tiêu quy mô lớn, chính thức xác lập mức ngân sách quốc phòng kỷ lục. Theo đó, ngân sách cho năm tài khóa 2026 sẽ đạt khoảng 1.010 tỷ USD, bao gồm 892,6 tỷ USD chi phí cơ bản do Lầu Năm Góc đề xuất và 119,3 tỷ USD bổ sung cho an ninh hạt nhân. Con số này phản ánh quyết tâm của Washington trong việc duy trì ưu thế vượt trội trước các đối thủ cạnh tranh tiềm tàng.

Hải quân: Kỷ nguyên tàu sân bay điện từ và hạm đội không người lái

Lực lượng hải quân trên thế giới chứng kiến sự thay đổi đáng kể về cả quy mô lẫn công nghệ. Đáng chú ý nhất là việc Hải quân Trung Quốc chính thức bước vào "kỷ nguyên ba tàu sân bay" với việc biên chế tàu Phúc Kiến (số hiệu 18) vào ngày 5-11 tại Tam Á. Đây là hàng không mẫu hạm đầu tiên của Bắc Kinh sử dụng hệ thống phóng điện từ (EMALS) - công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, tương đương với lớp tàu sân bay Gerald R. Ford của Mỹ.

Trong khi đó, Hải quân Mỹ đã hoàn tất thử nghiệm Trung tâm tác chiến không quân không người lái (UAWC) trên tàu sân bay USS George H. W. Bush vào tháng 2. Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tích hợp các phi đội không người lái vào đội hình tác chiến mẫu hạm thực tế tại khu vực Địa Trung Hải.

Tại khu vực Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định tham vọng tự chủ quốc phòng khi đồng thời khởi động các chương trình đóng tàu sân bay nội địa, khu trục hạm TF-2000 và tàu ngầm tấn công MILDEN. MILDEN là loại tàu ngầm diesel - điện có lượng choán nước 2.700 tấn, dài hơn 80m, được trang bị hệ thống đẩy độc lập không khí (AIP) giúp tối ưu hóa khả năng ẩn mình dưới lòng biển.

Hàn Quốc cũng góp mặt vào cuộc đua hải quân với việc hoàn thành hệ thống phóng thẳng đứng KVLS-II thế hệ hai. Với khoang chứa lớn hơn và khả năng mang đa dạng các loại tên lửa từ phòng không đến hành trình, KVLS-II dự kiến sẽ thay thế dần hệ thống Mk 41 của Mỹ trên các chiến hạm thế hệ mới của Seoul.

Hàng không quân sự: Trí tuệ nhân tạo và tiêm kích thế hệ kế tiếp

Công nghệ AI đã không còn là lý thuyết khi Tập đoàn Saab (Thụy Điển) tích hợp thành công hệ thống AI “Centaur” lên tiêm kích Gripen E. Hệ thống này có khả năng trực tiếp điều khiển máy bay thực hiện các thao tác tác chiến phức tạp và hỗ trợ phi công tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn.

Tại châu Âu và châu Á, các dự án tiêm kích thế hệ thứ sáu đang tăng tốc. Chương trình Tác chiến Không quân Toàn cầu (GCAP) giữa Anh, Italy và Nhật Bản đã ra mắt mô hình kích thước đầy đủ với công nghệ vòi phun vector lực đẩy hai chiều. Đồng thời, liên minh Pháp - Đức - Tây Ban Nha cũng bước vào giai đoạn chế tạo máy bay thử nghiệm cho dự án đối trọng của họ.

Về phía Nga, tiêm kích thế hệ năm Su-57 đã đạt được bước tiến kỹ thuật quan trọng khi thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên với động cơ "loại 177" (Product 177). Động cơ mới này được thiết kế để tăng độ tin cậy, tuổi thọ và tiết kiệm nhiên liệu, giúp Su-57 tối ưu hóa khả năng tác chiến lâu dài.

Vũ khí chiến lược: Sự xuất hiện của Đông Phong-5C

Trong lễ duyệt binh ngày 3-9, Trung Quốc đã giới thiệu tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) nhiên liệu lỏng Đông Phong-5C (DF-5C). Đây là loại vũ khí có tầm bắn toàn cầu và đóng vai trò nòng cốt trong hệ thống răn đe chiến lược của nước này, luôn được duy trì ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất.

Tổng kết năm 2025, cuộc chạy đua vũ trang không chỉ dừng lại ở số lượng mà đã chuyển sang chất lượng với sự lên ngôi của công nghệ tự động hóa và AI. Việc gia tăng ngân sách và đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu các hệ thống vũ khí mới của các cường quốc đang trực tiếp tác động đến sự cân bằng chiến lược toàn cầu, đặt ra những thách thức mới cho công tác kiểm soát xung đột và duy trì hòa bình quốc tế.