Cú rẽ táo bạo của người thợ mộc và giấc mơ dưa lưới sạch

Mạnh dạn chuyển hướng

Trước đây, anh Nguyễn Xuân Nhường gắn bó với nghề mộc, có tay nghề cao, được nhiều khách hàng tin tưởng nên công việc khá ổn định. Tuy nhiên, trong một lần vào Bình Thuận lắp đặt công trình dân dụng, anh có dịp chứng kiến cách người dân nơi đây phát triển kinh tế vườn với các loại cây ăn quả có giá trị. Từ thực tế đó, anh bắt đầu suy nghĩ về hướng đi mới cho mình.

Không dừng lại ở sự tò mò, anh tiếp tục quay trở lại miền Nam, tìm đến các vùng trồng cây ăn quả nổi tiếng để tham quan, học hỏi kinh nghiệm sản xuất. Sau nhiều chuyến đi, tích lũy đủ kiến thức và anh quyết tâm trở về quê, đưa ra một quyết định táo bạo: Sang nhượng lại xưởng mộc, dồn toàn bộ số vốn tích góp, đầu tư hơn 5,5 tỷ đồng xây dựng mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng.

Trên diện tích gần 5.000m², anh xây dựng 4 nhà màng khép kín, đồng thời dành khoảng 2.000m² đào ao để dự trữ nước tưới, chủ động nguồn nước trong mùa khô hạn và kết hợp nuôi cá tăng thêm thu nhập. Việc đầu tư bài bản ngay từ đầu giúp mô hình vận hành ổn định, giảm thiểu rủi ro do thời tiết và sâu bệnh.

Trong quá trình triển khai, anh Nhường xác định rõ hướng đi là sản xuất an toàn, kiểm soát chặt chẽ quy trình canh tác. Toàn bộ chu kỳ sinh trưởng của cây dưa, từ xuống giống đến thu hoạch trong khoảng 75 ngày, đều được theo dõi sát sao, điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn.

Thay vì sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, anh chú trọng cải tạo đất theo hướng vi sinh nhằm nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho cây trồng. Các khâu sản xuất được tổ chức bài bản, đảm bảo cây sinh trưởng ổn định, tạo nền tảng nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Với đặc thù dưa lưới có thời gian sinh trưởng ngắn, anh bố trí sản xuất linh hoạt, mỗi năm trồng từ 2-3 vụ, từng bước tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình canh tác phù hợp với điều kiện địa phương.

Ứng dụng công nghệ, chủ động thị trường tiêu thụ

Điểm nổi bật trong mô hình của anh Nguyễn Xuân Nhường là việc ứng dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất. Các luống dưa được bố trí theo hướng Đông - Tây để tận dụng ánh sáng tự nhiên. Trong quá trình chăm sóc, anh thực hiện nghiêm ngặt các khâu kỹ thuật như tỉa nhánh, hãm ngọn, mỗi cây chỉ giữ lại một quả nhằm đảm bảo độ thông thoáng và giúp quả phát triển đồng đều.

Dưa lưới được trồng trong các bầu giá thể riêng biệt, kết hợp hệ thống giàn leo, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng ổn định. Đặc biệt, anh đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt và bón phân tự động, tích hợp cảm biến độ ẩm, nhiệt độ, có thể điều khiển thông qua điện thoại thông minh.

Hệ thống được cài đặt tưới nước từ 8-10 lần mỗi ngày, tùy vào đặc điểm sinh trưởng của cây dưa theo từng giai đoạn, đảm bảo cây luôn được cung cấp đủ nước và dinh dưỡng, đồng thời tiết kiệm đáng kể công lao động. Nguồn nước tưới được lấy từ nước máy, giúp kiểm soát tốt chất lượng đầu vào.

Không chỉ dừng lại ở khâu chăm sóc, anh Nhường còn đầu tư máy đo độ ngọt chuyên dụng để kiểm tra chất lượng dưa ngay tại vườn. Thiết bị này giúp đánh giá chính xác độ chín và hàm lượng đường của từng lứa quả dưa, từ đó điều chỉnh chế độ chăm sóc và thời điểm thu hoạch hợp lý, đảm bảo sản phẩm đồng đều, đạt chất lượng cao.

Bên cạnh việc làm chủ kỹ thuật, anh đặc biệt chú trọng đến yếu tố thị trường. Anh chủ động tính toán thời vụ, bố trí các lứa dưa sao cho thời điểm thu hoạch rơi vào dịp nhu cầu tiêu thụ cao như lễ, Tết, rằm… nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Theo anh Nhường, làm nông nghiệp hiện nay không chỉ cần giỏi kỹ thuật mà còn phải nhạy bén với thị trường. Người sản xuất cần nắm bắt quy luật cung - cầu giữa các vùng miền để lựa chọn thời điểm xuống giống phù hợp. Khi nguồn cung hạn chế, sản phẩm sẽ dễ tiêu thụ và có giá cao hơn.

Song song với đó, anh tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo để quảng bá và bán hàng trực tiếp. Toàn bộ quá trình sản xuất được cập nhật thường xuyên, giúp người tiêu dùng dễ dàng theo dõi và tin tưởng sản phẩm. Khi dưa chuẩn bị thu hoạch, anh đăng thông tin, nhận đơn đặt hàng, sau đó đóng gói và giao đến tay khách hàng.

Hiện mỗi năm, mô hình dưa lưới của gia đình anh cho sản lượng khoảng 20 - 24 tấn quả, tương đương 2 - 3 vụ. Trọng lượng trung bình đạt từ 1,2 - 1,5 kg/quả, giá bán dao động từ 35.000 - 45.000 đồng/kg, mang lại doanh thu từ 800 - 900 triệu đồng/năm. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, vào mùa lạnh, thời điểm dưa lưới cho năng suất thấp, anh linh hoạt chuyển sang trồng thêm dưa chuột, cà chua trong nhà màng. Cách làm này không chỉ giúp duy trì nguồn thu mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm.

Từ mô hình của anh Nguyễn Xuân Nhường cho thấy, việc thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn ứng dụng công nghệ và chủ động tiếp cận thị trường là hướng đi hiệu quả trong nông nghiệp hiện nay. Đây cũng là kinh nghiệm thiết thực để nông dân tham khảo, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới phát triển bền vững.