Cuộc chiến Iran tác động ra sao đến ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ?

Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với các giám đốc điều hành của 7 nhà thầu quốc phòng lớn tại Nhà Trắng. Đây được xem là nỗ lực của Washington trong bối cảnh cuộc chiến với Iran ngày càng leo thang. Cuộc xung đột đang bộc lộ những lỗ hổng trong ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Nhiều lo ngại xuất hiện về kho dự trữ tên lửa tầm xa và tên lửa đánh chặn phòng không của nước này, cũng như năng lực của ngành trong việc tăng tốc sản xuất, nếu xung đột kéo dài.

Tại cuộc họp ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết đã thảo luận về "hoạt động sản xuất và tiến độ sản xuất" với các tập đoàn. Tuy nhiên, một số báo cáo chỉ ra rằng, trong bối cảnh căng thẳng hiện tại, các cuộc đàm phán giữa Lầu Năm Góc và những nhà thầu quốc phòng lớn nhất cả nước về các kế hoạch sản xuất mới đã không đạt được thỏa thuận nhanh chóng như kỳ vọng của Nhà Trắng.

Ngay từ trước khi Mỹ bắt đầu chiến dịch không kích Iran, căng thẳng đã âm ỷ giữa Tổng thống Trump và các nhà cung cấp vũ khí hàng đầu. Ông Trump thường xuyên chỉ trích gay gắt các công ty quốc phòng về việc không đặt ưu tiên vào đầu tư cơ sở hạ tầng và sản xuất.

Tuy nhiên, ngân sách quốc phòng cũng đặt ra nhiều dấu hỏi lớn. Philip Sheers, thành viên liên kết thuộc Chương trình Quốc phòng tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) cho biết, nguồn vốn đầu tư vào cơ sở công nghiệp quốc phòng Mỹ đang tăng lên, đặc biệt là trong lĩnh vực đạn dược và phòng không. Trong khi đó, lại cần thời gian để những khoản đầu tư này chuyển hóa thành sản lượng thực tế.

Theo Philip Sheers, một phần lớn trách nhiệm trước sự trì trệ trong khâu sản xuất thuộc về chính quyền Mỹ, do bối cảnh mâu thuẫn nội bộ, dẫn đến việc không thống nhất được ngân sách đúng hạn.

"Nếu Chính phủ Mỹ muốn cơ sở công nghiệp quốc phòng tăng tốc, họ cần thông qua và phân bổ ngân sách đúng hạn để các hợp đồng được ký kết, nguồn lực được phân bổ, và ngành công nghiệp có động lực để vận hành", chuyên gia Sheers nhận định.

Đồng quan điểm, Byron Callan - chuyên gia phân tích cổ phiếu quốc phòng tại Capital Alpha Partners cho rằng, kỳ vọng của chính quyền Tổng thống Trump về việc các công ty quốc phòng mạnh tay đầu tư để tăng sản lượng, có thể bị cản trở bởi bài toán ngân sách.

Mỹ đã phân bổ 850 tỷ USD cho quốc phòng trong ngân sách năm 2025, và con số này dự kiến sẽ chạm mốc 900 tỷ USD vào năm 2026. Tổng thống Trump từng kêu gọi nâng mức này lên 1.500 tỷ USD vào năm 2027, dấy lên hồi chuông cảnh báo đối với nhiều chuyên gia đang đặt dấu hỏi về tính bền vững của khoản nợ công Mỹ hiện tại.