Đặc điểm kỹ thuật trực thăng Mi-24RKhR săn phóng xạ của quân đội Ukraine
Mi-24RKhR là biến thể trinh sát hạt nhân hiếm hoi được Ukraine duy trì từ di sản Xô Viết, đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung năng lực tác chiến hiện nay.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, quân đội Ukraine đang tận dụng tối đa các di sản khí tài từ thời Liên Xô, trong đó đáng chú ý nhất là biến thể Mi-24RKhR (NATO định danh là Hind-G1). Đây là dòng trực thăng chuyên dụng cho nhiệm vụ trinh sát hạt nhân, sinh học và hóa học (NBC), vốn được thiết kế để hoạt động trong những môi trường khắc nghiệt nhất mà con người không thể tiếp cận trực tiếp.
Di sản từ thảm họa Chernobyl và thiết kế đặc thù
Mi-24RKhR được phát triển vào cuối thập niên 1970 dựa trên khung thân của dòng trực thăng tấn công Mi-24 Hind danh tiếng. Điểm khác biệt lớn nhất của Hind-G1 so với các biến thể tấn công thuần túy là bộ càng lấy mẫu dạng "bàn tay cơ khí" được gắn ở đầu cánh phụ. Thiết bị này cho phép tổ lái thu thập mẫu đất và vật liệu nhiễm xạ trực tiếp từ mặt đất mà không cần hạ cánh.
Để bảo vệ tổ lái bốn người trong môi trường ô nhiễm, khoang máy bay được gia cố bằng các tấm chì chống bức xạ và hệ thống lọc không khí tăng áp. Bên trong khoang chở quân, các trạm làm việc chuyên biệt được thiết lập để phân tích dữ liệu phóng xạ và hóa học, sau đó mã hóa để truyền về trung tâm chỉ huy theo thời gian thực. Hệ thống này từng đóng vai trò sống còn trong chiến dịch ứng phó thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986.
Thông số kỹ thuật và năng lực hỏa lực
Mặc dù được tối ưu hóa cho nhiệm vụ trinh sát NBC, Mi-24RKhR vẫn giữ được khả năng tự vệ và yểm trợ hỏa lực nhất định. So với biến thể tiêu chuẩn, Hind-G1 bị lược bỏ khả năng mang tên lửa chống tăng dẫn đường để dành không gian và trọng tải cho các thiết bị đo đạc chuyên dụng. Tuy nhiên, các thông số cốt lõi vẫn rất ấn tượng:
| Thông số | Chi tiết kỹ thuật |
|---|---|
| Vũ khí chính | Súng máy 12,7mm bốn nòng tại mũi |
| Vũ khí phụ | Rocket không điều khiển dưới cánh |
| Tổ lái | 4 người (bao gồm chuyên viên thiết bị) |
| Số lượng sản xuất | 152 chiếc (giai đoạn 1983-1989) |
Việc duy trì hỏa lực cơ bản giúp Mi-24RKhR có thể tự vận hành trong các khu vực có tranh chấp mà không cần quá nhiều máy bay hộ tống, đồng thời có thể thực hiện các cuộc tập kích bất ngờ bằng rocket vào các mục tiêu mềm.
Quá trình cải biên và vai trò thực tế trên chiến trường hiện nay
Sau khi Liên Xô tan rã, số lượng Mi-24RKhR trong biên chế quân đội Ukraine còn lại rất ít, ước tính chỉ khoảng 3 chiếc vào giai đoạn 2014-2015. Đáng chú ý, trong cuộc xung đột hiện tại, các máy bay này đã được Ukraine cải biên đáng kể để phù hợp với yêu cầu thực tế. Bộ càng lấy mẫu phóng xạ đặc trưng đã được tháo bỏ để giảm lực cản và trọng lượng, đưa cấu hình máy bay về gần tương đương với biến thể vận tải - chiến đấu Mi-24V tiêu chuẩn.
Sự thay đổi này cho thấy Ukraine ưu tiên năng lực cơ động và yểm trợ hỏa lực trực tiếp hơn là nhiệm vụ trinh sát phòng hóa vốn không còn quá cấp thiết. Với khung thân bọc giáp dày và khả năng chịu đựng hỏa lực phòng không tầm thấp tốt, những chiếc Hind-G1 cải biên vẫn là quân bài quan trọng giúp Ukraine duy trì nhịp độ tác chiến trên không.
Nhìn chung, sự hiện diện của Mi-24RKhR trên chiến trường không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn minh chứng cho khả năng thích ứng linh hoạt của quân đội Ukraine đối với các loại vũ khí hiếm. Dù nguồn gốc gắn liền với nỗi ám ảnh hạt nhân, những chiếc trực thăng này hiện đang đóng góp vào khả năng sống sót và tấn công của lực lượng không quân lục quân trong một cuộc chiến quy ước hiện đại.
