Đằng sau cuộc trốn chạy ngoạn mục của cựu Chủ tịch Nissan

(Baonghean) - Trong những ngày cả thế giới còn đang hân hoan trong bầu không khí chào đón năm mới 2020, một thông tin bất ngờ xuất hiện và lập tức trở thành “bom tấn truyền thông”, đó là cuộc chạy trốn bí hiểm của cựu Chủ tịch Tập đoàn Nissan Carlos Ghosn tới Libanon trong thời gian chờ xét xử vì các cáo buộc gian lận tài chính.

Không chỉ “lùng sục” thông tin về việc Carlos Ghosn làm cách nào rời khỏi Nhật Bản trong khi 3 cuốn hộ chiếu vẫn đang bị các luật sư cất giữ, mọi người còn tò mò tìm hiểu về quá trình sụp đổ của nhân vật từng được coi là “tinh tú trong ngành công nghiệp ô tô thế giới” này.

“Vì tinh tú” một thời

Hành trình chốn trạy của Carlos Ghosn tới Lebanon qua con đường Thổ Nhĩ Kỳ trở thành một câu chuyện đầy hấp dẫn với cánh truyền thông quốc tế bởi mang màu sắc như một bộ phim ly kỳ với nhân vật chính được xếp vào hàng cao cấp nhất trong ngành sản xuất ô tô thế giới.

Carlos Ghosn

Vị trí nhà lãnh đạo của tập đoàn sản xuất ô tô lớn thứ 2 thế giới còn mang lại cho Carlos Ghosn một vị thế chính trị mà bất cứ doanh nhân nào cũng phải ao ước, ở bất cứ nơi nào có nhà máy sản xuất của Nissan, là Nhật Bản, là Pháp, là Anh và tất nhiên là cả Lebanon - nguồn gốc xuất thân của ông.

Carlos Ghosn sinh năm 1954 tại Brazil trong một gia đình người nhập cư Lebanon. Tuổi thơ của Carlos Ghosn gắn liền với thủ đô Beirut, nhưng lớn lên, ông đã tới Paris, Pháp để theo học trường École Polytechnique danh tiếng - nơi trang bị cho ông những kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực tự động hóa.

18 năm sau khi tốt nghiệp, Carlos Ghosn gắn bó với hãng sản xuất lốp ô tô Michelin trước khi gia nhập Renault trong một chiến dịch “săn đầu người” của tập đoàn này. Trong giai đoạn nhà sản xuất ô tô của Pháp khó khăn nhất, Carlos Ghosn đã tiến hành một chiến dịch tái cấu trúc đầy khắc nghiệt, đưa những con số lợi nhuận xuất hiện trở lại trong bảng báo cáo tài chính của Renault. Đó cũng là điểm khởi đầu đưa tên tuổi của Carlos Ghosn “cất cánh” trong ngành sản xuất ô tô thế giới.

Carlos Ghosn - Nikkei Asian Review

Năm 1999, khả năng xoay chuyển tình thế của Carlos Ghosn lại được dịp thể hiện khi Renault mua 43,4% cổ phần của Nissan, cứu Nissan bên bờ vực sụp đổ. Carlos Ghosn được coi là một trường hợp đặc biệt của ngành sản xuất ô tô Nhật Bản - nơi mà những người ngoại quốc hầu như không thể chạm tới vị trí lãnh đạo cao nhất. Jürgen Schrempp, cựu Chủ tịch của Tập đoàn Daimler Chrysler khi ấy còn ví von Carlos Ghosn như một “chiếc tàu phá băng”, làm thay đổi những tập quán kinh doanh đã “ăn sâu bén rễ” trong ngành công nghiệp với những quy tắc đầy bảo thủ của Nhật Bản.

Sau khi hình thành liên minh Renault - Nissan, Carlos Ghosn tiếp tục thúc đẩy việc liên kết với Mitsubishi, tạo nên liên minh ô tô sản xuất lớn thứ hai trên thế giới với khoảng 470.000 nhân viên trên toàn cầu, chiếm hơn 10% sản lượng ô tô bán ra trên thị trường thế giới.

Trong ngành công nghiệp sản xuất ô tô, Carlos Ghosn được đánh giá là một trong những lãnh đạo doanh nghiệp thành công nhất, là một ngôi sao với vầng hào quang tỏa sáng suốt 20 năm qua. Ý tưởng đột phá của Carlos Ghosn là sở hữu chéo cổ phần giữa các công ty mà không sáp nhập chúng với nhau. Đồng thời giữ vị trí Chủ tịch của cả Renault, Nissan và Mitsubishi, đồng thời kiêm nhiệm Giám đốc điều hành của Renault, Carlos Ghosn thực sự tạo nên “đế chế Ghosn” trong ngành sản xuất ô tô toàn cầu.

Carlos Ghosn và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong cuộc triển lãm ô tô tại Paris tháng 10/2018 - một tháng trước khi bị bắt. Ảnh: Getty
Carlos Ghosn và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong cuộc triển lãm ô tô tại Paris tháng 10/2018 - 1 tháng trước khi bị bắt. Ảnh: Getty

Sự sụp đổ của một ngôi sao

Nhưng buổi chiều ngày 19/11/2018 là một bước ngoặt lịch sử trong sự nghiệp của Carlos Ghosn, đánh dấu sự sụp đổ của “ngôi sao Ghosn” lừng lẫy một thời. Khi chiếc máy bay riêng hạ cánh tại sân bay Haneda ở Tokyo, Carlos Ghosn dự định sẽ ăn tối tại một nhà hàng sushi yêu thích với cô con gái và chủ trì một cuộc họp Hội đồng quản trị vào ngày hôm sau. Nhưng trước khi Carlos Ghosn có thể rời sân bay, các công tố viên đã ập lên máy bay và thực hiện quy trình bắt giữ.

Bị bắt ngay tại sân bay, cuộc gọi đầu tiên của Carlos Ghosn để yêu cầu trợ giúp pháp lý lại là cuộc gọi cho chính nhân vật quan trọng nhất đằng sau vụ bắt giữ. Đó thực sự là một vụ việc chưa từng có tiền lệ, gây chấn động trong cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản. Thế nhưng với một số nhân vật chủ chốt trong Nissan, đây là kết quả tất yếu sau cuộc điều tra kéo dài gần 1 năm - cuộc điều tra được giữ bí mật theo một thỏa thuận giữa những người tố giác và chính quyền.

Vụ bắt giữ Carlos Ghosn tại sân bay Haneda tháng 11/2018. Ảnh: Getty
Vụ bắt giữ Carlos Ghosn tại sân bay Haneda tháng 11/2018. Ảnh: Getty

Sau khi Carlos bị bắt giữ, những chuyện “thâm cung bí sử” của Carlos Ghosn mới dần vỡ lở, rằng căng thẳng đã bao vây ông suốt một thời gian dài. Ông đã mâu thuẫn với cổ đông lớn nhất của Renault là Chính phủ Pháp về mức lương quá cao của ông. Trong khi tại Nissan, ông bị chỉ trích không đưa ra được mẫu xe mới nào thực sự truyền cảm hứng. Và quan trọng nhất, có không ít quyết sách của ông trong cả ba công ty bị các thành viên khác trong Hội đồng quản trị phản đối. Dư luận từng đặt câu hỏi, vì sao một nhân vật từng đứng trên đỉnh cao vinh quang lại có thể đưa ra những quyết sách sai lầm?

Với những người thân cận với Carlos Ghosn, cũng là những người bí mật thúc đẩy cuộc điều tra nhắm vào ông, yếu tố then chốt chính là khát vọng khẳng định bản thân quá lớn, luôn mong muốn vươn tới vị thế người đứng đầu của doanh nghiệp sản xuất ô tô số 1 thế giới. Họ cáo buộc ông thúc đẩy cuộc sáp nhập hoàn toàn giữa Nissan và Renault để vượt qua quy mô của Toyota và Volkswagen, từ đó tiếp tục liên minh với Fiat Chrysler Automenses để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất toàn cầu. Nhưng khát vọng của Carlos Ghosn lại gây khó khăn cho nhu cầu chuyển hướng của Nissan, Renault sang lĩnh vực ô tô điện và ô tô tự hành, thúc đẩy một số thành viên chủ chốt trong tập đoàn thực hiện một cuộc lật đổ gây chấn động.

Ghosn đã nộp 13,8 triệu USD để được tại ngoại, trước khi đào tẩu. Ảnh: Getty Images
Ghosn đã nộp 13,8 triệu USD để được tại ngoại, trước khi đào tẩu. Ảnh: Getty Images

Vụ bắt giữ Carlos Ghosn đã tạo nên luồng dư luận trái chiều. Những người ủng hộ ông thì cho rằng ông là nạn nhân của một âm mưu do những người phản đối kế hoạch sáp nhập Nissan và Renault tiến hành. Ngược lại, những người phản đối ông lại đưa ra những cáo buộc vô cùng nặng nề, rằng ông lạm dụng tín nhiệm để làm sai lệch các bản báo cáo tài chính, lợi dụng tài sản công ty để mưu lợi cá nhân. Tội danh chính thức mà ông bị cơ quan công tố cáo buộc là khai man thu nhập cá nhân khoảng 83 triệu USD trong thời gian 8 năm và lạm dụng tín nhiệm để chuyển hàng triệu USD ra khỏi tài khoản của công ty. Tuy nhiên, Carlos Ghosn phủ nhận toàn bộ cáo buộc này.

Theo kế hoạch, Tòa án Tokyo sẽ bắt đầu xét xử Carlos Ghosn vào tháng 4/2020. Nhưng với việc trốn sang Lebanon và không bị dẫn độ về Nhật Bản do Lebanon và Nhật Bản không ký hiệp ước dẫn độ, những bí mật đằng sau cuộc chạy trốn ngoạn mục của Carlos Ghosn chưa biết đến bao giờ mới được làm sáng tỏ. Khi chưa trả lời được câu hỏi “Carlos Ghosn là người có công hay có tội?”, vụ việc của Carlos Ghosn đang đẩy giới kinh doanh ô tô Nhật Bản đã vào một câu hỏi lớn và quan trọng khác: “Liệu một người ngoại quốc có thể thực sự trở thành một phần của công ty Nhật Bản hay không?”

Carlos Ghosn - The Guardian

Tin mới

Ba bài toán của Sông Lam Nghệ An trước vòng 18 V.League

Ba bài toán của Sông Lam Nghệ An trước vòng 18 V.League

(Baonghean.vn) - Cuối tuần này Sông Lam Nghệ An sẽ làm khách trên sân của Hồng Lĩnh Hà Tĩnh tại vòng 18 V.League 2022. Mặc dù đội chủ nhà đang có phong độ không tốt, nhưng đội bóng xứ Nghệ cũng đang có những vấn đề mà huấn luyện viên Huy Hoàng phải đối mặt. Nếu không giải quyết được những vấn đề này, rất có thể Sông Lam Nghệ An sẽ lại có một kết quả không như ý trong trận Derby Nghệ Tĩnh.
Toàn cảnh trận lũ kinh hoàng ở huyện nghèo Kỳ Sơn

Toàn cảnh trận lũ kinh hoàng ở huyện nghèo Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Kinh hoàng hay khủng khiếp là những gì người dân diễn tả về trận lũ xảy ra ngày 2/10 tại huyện Kỳ Sơn. Như một cơn thịnh nộ, dòng lũ dữ cuốn phăng tất cả những gì trên đường đi của nó. Những hình ảnh dưới đây sẽ còn ám ảnh không chỉ đối với người dân xã Tà Cạ và thị trấn Mường Xén mà sẽ là ký ức không thể quên đối với bất cứ ai từng nhìn thấy.
Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10, Công an tỉnh phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới đất liền, vùng miền núi, dân tộc trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Ban Dân tộc

Cần quan tâm đầu tư các công trình cấp thiết, tạo động lực phát triển vùng dân tộc, miền núi Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đó là ý kiến đề xuất của các đại biểu tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết về kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 và năm 2022 trên địa bàn tỉnh.
Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ nhân dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10,  thay mặt lãnh đạo Thành ủy – HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội đã trao 3 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Nghệ An để góp phần khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. 
Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) -  Sau đợt mưa lũ lịch sử vừa qua, nhiều đoàn thiện nguyện đã hướng về Kỳ Sơn để cùng sẻ chia với đồng bào vùng lũ, trong đó, tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt ra quân. Tại TP.Vinh, sáng ngày 5/10, thực hiện lời kêu gọi của Tỉnh đoàn, Đoàn Khối Các cơ quan tỉnh cùng một số đơn vị trực thuộc đã chuyển nhiều tấn hàng lên với đồng bào đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi trận lũ vừa qua tại Kỳ Sơn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

(Baonghean.vn) - Đại biểu Quốc hội khóa XV đoàn Nghệ An tiếp xúc cử tri tại các địa phương; Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn; Nhiều tuyến đường sạt lở, đứt đoạn, chưa thể lưu thông… là những thông tin nổi bật ngày 5/10.
Trao nhà tình nghĩa

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An khánh thành, bàn giao nhà đồng đội

(Baonghean.vn) - Ngày 5/10, tại xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Đàn, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh, Đảng ủy đội Quy tập tổ chức Lễ khánh thành "Nhà đồng đội" cho gia đình Trung úy Nguyễn Hữu Thắng, nhân viên đội Quy tập, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh.
Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

(Baonghean.vn) - “Cà Nóng chu du Trường Sa” - tác phẩm thiếu nhi đầu tiên của tác giả Bùi Tiểu Quyên vừa được vinh danh tại Giải thưởng sách Quốc gia lần thứ 5, năm 2022. Cuốn sách viết về biển đảo, với sự thể hiện khá mới mẻ của nữ nhà văn trẻ đã đạt giải C (không có giải A, B ở hạng mục sách thiếu nhi).
Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

(Baonghean.vn) - Vấn đề được cử tri huyện Quỳ Châu quan tâm phản ánh đến đại biểu Quốc hội liên quan đến việc bố trí kinh phí thực hiện chương trình giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đặc biệt khó khăn, kinh phí khoanh nuôi bảo vệ rừng còn chậm.
Tại Trường phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn, mưa lớn đã khiến hơn 7000 mét khối đất đá sạt xuống tràn vào phòng ở của giáo viên và học sinh.

Thầy trò Kỳ Sơn gồng mình dọn bùn sau lũ

(Baonghean.vn) - Cơn lũ quét không đi qua trường học trên địa bàn xã Nậm Cắn nhưng lượng mưa lớn đã khiến hàng nghìn mét khối đất đá, cây cối tràn vào ký túc của giáo viên và học sinh gây thiệt hại nặng nề. Để sớm đưa học sinh trở lại trường, trong những ngày này, thầy trò Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn đã phải gồng mình để dọn dẹp bùn đất.
Giáo viên Tây Sơn

Nghệ An: Giáo viên Kỳ Sơn 'cắt rừng' vào bản với học trò

(Baonghean.vn) - Đến ngày 5/10, tuyến đường nối trung tâm thị trấn Mường Xén với xã Tây Sơn, huyện Kỳ Sơn vẫn chưa thể lưu thông trở lại. Trước tình hình đó, giáo viên Trường Phổ thông cơ sở dân tộc bán trú Tây Sơn đã gùi lương thực, thực phẩm băng rừng vào với học trò.
Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu huyện Kỳ Sơn phối hợp với các cấp, ngành huy động các lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ trên địa bàn, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống, các cơ quan, đơn vị sớm hoạt động trở lại.