DARPA công bố dự án X-76: Máy bay cánh quạt lật đạt tốc độ hơn 740 km/h

Cơ quan Quản lý các Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA) vừa chính thức công bố X-76, mẫu máy bay thử nghiệm thuộc chương trình Công nghệ Tốc độ và Đường băng Độc lập (SPRINT). Mục tiêu của dự án là chế tạo một phương tiện sở hữu tốc độ của máy bay phản lực nhưng vẫn duy trì khả năng cất - hạ cánh thẳng đứng (VTOL) linh hoạt như trực thăng, không cần đường băng truyền thống.

Mục tiêu chiến lược của chương trình SPRINT

Chương trình SPRINT là một sáng kiến phối hợp giữa DARPA và Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Hoa Kỳ (USSOCOM). Dự án này được thiết lập nhằm giải quyết một trong những thách thức lớn nhất trên chiến trường hiện đại: sự đánh đổi giữa tốc độ cao (cần đường băng) và tính linh hoạt (không cần đường băng).

Theo các yêu cầu kỹ thuật, X-76 phải đạt được tốc độ bay hành trình trên 740 km/h, đồng thời có khả năng treo tại chỗ ổn định và vận hành tại các địa hình khó khăn, chưa qua chuẩn bị. Đô đốc Ian Higgins, Tư lệnh Hải quân Hoa Kỳ, nhấn mạnh: "Trong một thời gian dài, đường băng vừa là lợi thế vừa là hạn chế - nó mang lại tốc độ nhưng lại tạo ra những điểm yếu nghiêm trọng".

Tiến độ phát triển và lộ trình thử nghiệm

Nguyên mẫu X-76 hiện đang được tập đoàn Bell Textron chế tạo sau khi hoàn tất giai đoạn đánh giá thiết kế quan trọng. Với việc vượt qua các bước thẩm định khắt khe, chương trình đang chuyển sang giai đoạn sản xuất, tích hợp hệ thống, lắp ráp và thử nghiệm trên mặt đất.

Dự kiến, quá trình thử nghiệm bay thực tế của X-76 sẽ bắt đầu vào đầu năm 2028. Đây được xem là nỗ lực của quân đội Mỹ trong việc tạo ra thế hệ máy bay cánh quạt lật mới có độ an toàn và tin cậy cao hơn. Cụ thể, công nghệ này có tiềm năng thay thế phi đội V-22 Osprey hiện nay - dòng máy bay vốn đang gặp nhiều vấn đề về an toàn do cấu trúc phức tạp của bộ phận rotor và hệ thống xoay động cơ.