Dấu hiệu nhận biết người mắc bệnh tâm thần phân liệt

Bệnh tâm thần phân liệt có thể gây ra ảo giác, ảo tưởng, dẫn đến những hành vi gây nguy hiểm cho chính bệnh nhân và người khác.

» Nghi án bà ngoại siết cổ cháu tới chết rồi uống thuốc trừ sâu tự tử

 » Bà nội sát hại bé gái 20 ngày tuổi, phi tang xác
 

Theo Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Lan, Phó Viện trưởng Y Dược học Dân tộc TP HCM, tâm thần phân liệt là một loại bệnh tâm thần nặng, trung bình cứ trong 100 người dân thì có một trường hợp mắc, với mức độ từ nhẹ đến nặng khác nhau. Bệnh biểu hiện dưới nhiều dạng, song đều có chung đặc điểm là ảnh hưởng đến các hoạt động tinh thần, về lâu dài có thể làm thay đổi nhân cách của bệnh nhân.

Các nghiên cứu ghi nhận bệnh tâm thần phân liệt thường khởi phát triệu chứng ở người trẻ và kéo dài suốt cả cuộc đời. Trong thời gian này, bệnh nhân có biểu hiện xa lánh mọi người, ít nói chuyện với người thân, trở nên trầm tư, lo âu hay sợ hãi. Thông thường, bệnh phát nhanh với các triệu chứng cấp tính xuất hiện trong vài tuần, song cũng có thể chậm trong nhiều tháng, nhiều năm.

tai-sao-benh-nhan-tam-than-co-the-sat-hai-nguoi-khac

Hoang tưởng là biểu hiện thường thấy ở bệnh nhân tâm thần phân liệt. Ảnh minh họa: geneticliteracyproject

Hiện nay các nhà khoa học chưa xác định được nguyên nhân chủ yếu gây bệnh tâm thần phân liệt. Người ta tin rằng bệnh này do một số yếu tố phối hợp gây ra, chẳng hạn như:

Yếu tố di truyền: Bệnh tâm thần phân liệt có khuynh hướng di truyền trong gia đình. Thông thường tỷ lệ mắc là 1% dân số. Đặc biệt, nếu cha mẹ bị tâm thần phân liệt thì tỷ lệ mắc bệnh ở các con tăng đến 12%.

Yếu tố sinh hóa: Vài chất hóa học trong não được cho là góp phần gây ra bệnh này, nhất là dopamine.

Yếu tố gia đình: Hiện chưa có bằng chứng khẳng định sự bất ổn trong gia đình gây ra bệnh tâm thần phân liệt. Tuy nhiên người ta nhận thấy bệnh nhân tâm thần phân liệt dễ tái phát hơn nếu sống trong bầu không khí gia đình căng thẳng.

Yếu tố môi trường: Môi trường xung quanh quá nhiều sang chấn (stress) có thể góp phần thúc đẩy xuất hiện bệnh tâm thần phân liệt.

Người bị tâm thần phân liệt có thể bị các triệu chứng điển hình nghiêm trọng như:

Hoang tưởng: Là những ý tưởng sai lầm, không phù hợp với thực tế, do bệnh tâm thần gây ra nhưng bệnh nhân lại cho là đúng, không thể giải thích hay phê phán được. Nội dung hoang tưởng rất đa dạng, thường gặp nhất là:

- Hoang tưởng tự cao: Ví dụ tưởng mình là tướng chỉ huy quân đội mặc dù chưa từng đi bộ đội. Bệnh nhân nghĩ rằng mình có thể chữa được các loại bệnh khó như ung thư dù họ chưa từng học ngành y.

- Hoang tưởng bị hại: Ví dụ bệnh nhân nghĩ rằng hàng xóm hay người trong gia đình đang tìm cách đầu độc mình.

- Hoang tưởng bị chi phối: Người bệnh nghĩ rằng có một thế lực vô hình nào đó đang kiểm soát mọi suy nghĩ hay hành động của mình.

Tùy theo từng thể hoang tưởng, bệnh nhân sẽ có một số phản ứng tương ứng. Chẳng hạn như từ chối ăn cơm chung với gia đình và tự nấu ăn riêng vì nghi ngờ có người đang tìm cách đầu độc mình.

Ảo thanh: Bệnh nhân nghe một hay nhiều giọng nói tưởng tượng vang lên trong đầu hay bên tai. Nội dung của ảo thanh thường là đe doạ, buộc tội, chửi bới hay nhạo báng. Họ sẽ có một số phản ứng tùy theo nội dung của ảo thanh. Chẳng hạn, họ sẽ bịt tai khi nghe thấy ảo thanh là chửi bới. Bệnh nhân sẽ có hành vi tự vệ nếu nội dung của ảo thanh là đe doạ, thậm chí có thể giết người mà nghĩ là đang tự vệ.

Rối loạn khả năng suy nghĩ: Lời nói của bệnh nhân trở nên khó hiểu. Đang nói họ chuyển sang chuyện khác hoặc đột ngột ngưng lại rồi một lúc sau mới nói tiếp chủ đề cũ. Đôi khi bệnh nhân nói lung tung đến nỗi người nghe không hiểu họ nói gì.

Bệnh nhân tâm thần phân liệt có thể kèm theo số triệu chứng ít nghiêm trọng hơn như:

Mất ý muốn làm việc: Bệnh nhân không thể tiếp tục làm việc tốt tại cơ quan hay học tập tốt trong trường học. Trường hợp nặng hơn có thể không còn làm tốt được các công việc đơn giản hằng ngày như quét nhà, giặt giũ, nấu ăn. Nặng nhất là bệnh nhân không còn chú ý đến vệ sinh cá nhân, không tắm rửa, ăn uống kém. Lưu ý: Tình trạng này do bệnh gây ra chứ không phải bệnh nhân lười biếng.

Giảm sự biểu lộ tình cảm: Sự biểu lộ tình cảm của bệnh nhân bị giảm sút nhiều. Họ không phản ứng trước các sự kiện vui buồn hoặc ngược lại tỏ ra buồn bã khi có sự kiện vui và vui cười khi có chuyện buồn.

Cách ly xã hội: Bệnh nhân không muốn tiếp xúc với người khác, không nói chuyện với cả những người thân trong gia đình. Điều này có thể do bệnh làm cho khả năng nói chuyện bị giảm sút hoặc bệnh nhân không muốn tiếp xúc với người khác vì hoang tưởng sợ ai đó hại mình.

Không nhận thức được bản thân bị bệnh: Thông thường nhiều bệnh nhân tâm thần phân liệt không nghĩ mình bị bệnh nên từ chối đến gặp bác sĩ để chữa trị.

Bác sĩ Ngọc Lan khuyên các gia đình nếu phát hiện người nào có một hoặc vài triệu chứng trên, cần đưa bệnh nhân đến bác sĩ tâm thần để thăm khám và điều trị càng sớm càng tốt. Tâm thần phân liệt là bệnh mạn tính cần điều trị suốt đời, ngay cả khi triệu chứng đã giảm bớt.

Điều trị bao gồm dùng thuốc và liệu pháp tâm lý xã hội. Trong thời kỳ khủng hoảng hoặc bệnh nhân có các triệu chứng nặng nên nhập viện để đảm bảo an toàn cho mình và cho cộng đồng, chăm sóc tốt, dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ, vệ sinh thân thể cơ bản.

Theo VNE

Tin mới

Messi khiêu khích Hà Lan; Văn Quyết muốn được dự AFF Cup 2022

Messi khiêu khích Hà Lan; Văn Quyết muốn được dự AFF Cup 2022

(Baonghean.vn) - Ở trận tứ kết World Cup 2022 hôm qua, Lionel Messi nhiều lần tỏ thái độ với HLV Louis van Gaal, trợ lý Edgar Davids và tiền đạo Wout Weghorst; Quả bóng vàng 2020 kỳ vọng sẽ trở lại đấu trường bậc nhất Đông Nam Á sau 4 năm cùng HLV Park là những tin tức thể thao nổi bật 24h qua.
AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

(Baonghean.vn) - Ngay sau khi World Cup 2022 kết thúc, Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Cup 2022) cũng bắt đầu khởi tranh với “chu kỳ” không phải 2 năm/lần như trước mà liên tục trong 2 năm 2021, 2022, do trước đó vướng đại dịch Covid-19.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

(Baonghean.vn) - Hôm nay, Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khoá XVIII, nhiệm kỳ 2021-2026 tiến hành phiên bế mạc. Tại kỳ họp lần này, HĐND tỉnh đã xem xét, thông qua 34 báo cáo, 19 nghị quyết. Có nhiều nghị quyết dự kiến sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh năm 2023.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

(Baonghean.vn) - Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An vinh dự có 3 vị được tấn phong giáo phẩm: Thượng tọa Thích Thọ Lạc được tấn phong Hòa thượng; Đại đức Thích Minh Hương được tấn phong Thượng tọa, Sư cô Thích Diệu Nhẫn được tấn phong Ni sư.
Nhật, Anh, Italy hợp tác chế tạo chiến đấu cơ

Nhật, Anh, Italy hợp tác chế tạo chiến đấu cơ

(Baonghean.vn) - Nhật Bản, Anh và Italy đang đưa các dự án máy bay chiến đấu phản lực thế hệ tiếp theo vào mối quan hệ đối tác đột phá trải dài khắp châu Âu và châu Á. Đây là dự án hợp tác quốc phòng công nghiệp lớn đầu tiên của Nhật Bản ngoài Mỹ kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai.
8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Dù có lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự năm 2023 nhưng 8 thanh niên ở xã huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế không có mặt đúng thời gian, địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe và không có lý do chính đáng nên bị UBND huyện Phong Điền xử phạt hành chính 88 triệu đồng.
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch HĐND tỉnh.