Để mục tiêu trở thành lý tưởng

(Baonghean) - Ngày bé mỗi khi nghỉ hè, tối thứ 2 và thứ 5, mình đang vừa ngồi ăn cơm trong bát "ô tô" vừa xem hoạt hình là y như rằng mấy đứa hàng xóm đập cửa réo ầm ĩ:
 
- Ăn xong chưa, nhanh nhanh để còn lên khối!
 
Đi sinh hoạt hè nghe rất oai, nhưng thực ra nhà văn hoá khối chỉ là cái nhà mái bằng bé tí. Chúng tôi tụt dép kê mông ngồi bệt giữa sân, nín thở nghe anh bí thư đoàn phổ biến nội dung sinh hoạt. Mùa hè trời nóng, muỗi đốt ngứa điên người mà không đứa nào dám thò tay lên đập muỗi vì sợ gây mất trật tự. Hết hè cầm phiếu sinh hoạt được đóng dấu đỏ choách, đứa nào đứa nấy mặt vác lên trời...
 
Lên đại học, nghỉ hè lại đi làm tình nguyện. Mặc áo xanh đứng ở ngã ba, ngã tư chỉ đường cho các em từ nơi khác đến thi đại học. Hoặc có khi là đi về một vùng quê nào đó, lội xuống ruộng tát nước, đắp bờ thửa, trèo lên nóc lợp mái nhà... lấm lem bẩn thỉu nhưng không lúc nào không ríu rít cười đùa. Mỗi "mùa hè xanh" đi qua là bao nhiêu mồ hôi và công sức, cũng là bấy nhiêu niềm vui và thêm bao bạn mới, để về sau nghĩ lại cứ luyến tiếc mãi bóng áo xanh...
 
Sau này có dịp đi du học, có người bạn nước ngoài hỏi mình: "Có phải ở nước mày, từ bé đến lớn đều có hội đoàn, tổ chức tập hợp thanh thiếu niên không?". Mình gật đầu, người bạn đó ngạc nhiên hỏi lại: "Làm như thế để làm gì?". Mình cũng ngẩn người ra, tập hợp thanh, thiếu niên để làm gì nhỉ?
 
Đối với thiếu niên, tập hợp vào đội, vào đoàn là để tạo cho các em cơ hội được gặp gỡ, giao lưu với bạn bè đồng trang lứa trong môi trường lành mạnh. Ở lứa tuổi này, các em dễ chịu ảnh hưởng từ các tác nhân tích cực hay tiêu cực từ bên ngoài. Vì vậy, cần chủ động cho các em tiếp xúc với các hoạt động, nhân tố tích cực, kích thích phát triển thể chất, tư duy và nuôi dưỡng tính cách, tâm hồn.
 
Khi bước vào tuổi thanh niên, tính cách và tư duy dần được xây dựng. Đây là thời điểm mỗi cá nhân đứng trước cánh cửa bước vào cuộc đời. Ta sống để làm gì? Vì cái gì? Phải làm như thế nào để đạt được mục tiêu đó? Đây là lúc chúng ta định hình cho mình một lý tưởng sống - giấc mơ cho ta bước tới cả quãng đường dài về sau. Khác với thiếu niên, quan niệm, lý tưởng sống của thanh niên chịu sự phân hoá rõ rệt bởi các yếu tố như nơi cư trú, giới tính, nghề nghiệp, tín ngưỡng,... Thanh niên trong trường học mong muốn được học tập, định hướng nghề nghiệp. Thanh niên đô thị muốn có việc làm, thu nhập ổn định, theo kịp thời đại. Thanh niên nông thôn muốn được nâng cao trình độ, tiếp cận khoa học kỹ thuật, tiếp cận nguồn vốn. Thanh niên tôn giáo, dân tộc lại có nguyện vọng được giao lưu, hoà nhập và hoạt động tín ngưỡng hợp pháp...
 
Vì phân hoá, đa dạng hoá nên phải hợp nhất, bởi thanh niên là nguồn nhân lực chính thúc đẩy xã hội đi lên. Bỏ sót một bộ phận thanh niên bên lề xã hội không chỉ là lãng phí mà còn là mầm mống đe doạ đến sự phát triển lành mạnh của xã hội. Sức trẻ, năng lực của thanh niên nếu không được định hướng, phục vụ vào mục đích tốt sẽ tai hại biết chừng nào! Nhưng làm thế nào để tập hợp các bộ phận thanh niên có lý tưởng sống khác nhau đứng vào cùng một hàng ngũ?
 
Lại phải bắt đầu từ chính lý tưởng sống của mỗi nhóm thanh niên. Các em cần gì, muốn gì, mưu cầu điều gì, phải nắm rõ và chỉ cho các em con đường đúng đắn dẫn đến cái đích đó. Thanh niên nông thôn, miền núi thất nghiệp, ta có thể tập trung, đào tạo, tổ chức hợp tác xã nghề để các em làm giàu cho cả bản thân và cộng đồng. Thanh niên đô thị muốn theo kịp thời đại, có thể tổ chức câu lạc bộ ngoại ngữ, tin học. Thanh niên tôn giáo, dân tộc muốn hoà nhập, giao lưu, có thể tổ chức các hoạt động từ thiện, hoạt động vì cộng đồng...
 
Mưu cầu hạnh phúc cá nhân là bản năng tự nhiên, là nhu cầu chính đáng của mỗi người. Nhưng con người cũng có tính cộng đồng cao, luôn hướng về cộng đồng và tìm trong đó chỗ đứng đảm bảo cho bản thân. Muốn tồn tại trong cộng đồng, không có cách nào khác ngoài việc gắn liền lợi ích cá nhân với lợi ích tập thể. Đó là khi nhu cầu, mục đích cá nhân lớn lên thành lý tưởng sống. Tập hợp thanh niên, chính là chỉ ra cho các em thấy lý tưởng sống của mình là gì và phải làm như thế nào để vươn tới lý tưởng cao đẹp đó.
 
Thục Anh