Đề xuất bỏ bài thi mô phỏng, học viên và giáo viên lái xe nói gì?

Dự thảo bỏ bài thi mô phỏng

Hiện, Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 12/2025/TT-BCA về sát hạch và cấp giấy phép lái xe. Trong dự thảo, Bộ Công an đề xuất bỏ hoàn toàn phần thi mô phỏng các tình huống giao thông đối với các hạng B, C1, C, D1, D2, D, BE, C1E, CE, D1E, D2E và DE. Đây chính là nội dung từng gây nhiều tranh cãi nhất trong thời gian qua, do tính kỹ thuật quá cao, thao tác cứng nhắc và mức độ mô phỏng chưa sát với thực tế.

Việc loại bỏ phần thi này được đánh giá là bước điều chỉnh hợp lý, giúp công tác sát hạch quay lại đúng trọng tâm, đánh giá kỹ năng lái xe thực tế thay vì thao tác trên hệ thống ảo.

Theo dự thảo, kỳ sát hạch sẽ được tinh gọn còn 3 nội dung cốt lõi: Thi lý thuyết, thực hành trong hình và thực hành lái xe trên đường. Đây là những nội dung được đánh giá phản ánh trung thực nhất kiến thức và kỹ năng của người học. Trình tự thi vẫn giữ nguyên: Lý thuyết - thực hành trong hình - lái xe trên đường; thí sinh không đạt phần nào sẽ không được chuyển sang phần tiếp theo.

Kết quả thi lý thuyết và thực hành trong hình được bảo lưu trong vòng 1 năm để tạo điều kiện cho thí sinh chuẩn bị và rèn luyện tốt hơn trước khi thi lại. Khi đăng ký sát hạch lại, thí sinh chỉ cần giấy khám sức khỏe còn hiệu lực và hồ sơ hợp lệ trong hệ thống sát hạch.

Những điều chỉnh này thể hiện định hướng rõ ràng của cơ quan quản lý, giảm các yếu tố mang tính hình thức, tăng tính thực tiễn và đặt trọng tâm vào việc rèn luyện, đánh giá kỹ năng xử lý tình huống thật trên đường. Đây cũng chính là mục tiêu quan trọng nhất của việc sát hạch lái xe, đảm bảo người học đủ khả năng tham gia giao thông an toàn.

Học viên và giáo viên ủng hộ

Ngay sau khi dự thảo được công bố, phần lớn ý kiến trong cộng đồng ủng hộ việc bỏ bài thi mô phỏng. Nhiều người từng tham gia sát hạch cho rằng phần thi này chưa đạt mục tiêu đề ra, thậm chí gây áp lực không đáng có do yêu cầu thao tác chính xác đến từng phần giây...

Chị Đậu Thị Ngọc (phường Thành Vinh) chia sẻ: “Tôi vừa vượt qua bài thi mô phỏng, nhưng phải thừa nhận đây là phần thi khiến nhiều người trượt nhất. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc bỏ phần thi này vì nó không phản ánh đúng khả năng xử lý tình huống ngoài thực tế. Trong lúc lái xe thật, tôi thấy rất nhiều tình huống không giống với mô phỏng, nên bài thi ảo chỉ khiến người học căng thẳng thêm”.

Anh Ngô Quốc Cường (xã Tam Hợp) cũng nhận xét rằng bài thi mô phỏng “giống trò chơi đua xe”, chỉ cần nhanh hoặc chậm một chút là bị chấm sai. Theo anh, nội dung này không hỗ trợ quá trình học hay thi GPLX: “Điều quan trọng nhất vẫn là kỹ năng xử lý tình huống thật trên đường. Khi gặp xe cộ bất ngờ, người lái cần phán đoán và phản ứng an toàn, không phải bấm phím đúng từng giây trên mô phỏng”.

Góc nhìn chuyên môn cũng ghi nhận nhiều hạn chế. Anh Hồ Minh Diễn, giáo viên dạy lái xe lâu năm tại Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe PTS, cho biết bài thi mô phỏng được áp dụng từ năm 2022. Tuy nhiên, sau thời gian triển khai, phần thi bộc lộ nhiều bất cập: Tình huống thiếu thực tế, cách chấm điểm cứng nhắc và thao tác không phù hợp với hành vi lái xe ngoài đời thực.

“Nếu xử lý đúng như trên mô phỏng ngoài đường thật, có khi còn gây nguy hiểm”, anh Diễn nhấn mạnh. Anh còn kể một ví dụ thực tế: Nhiều thí sinh trong mô phỏng phải dừng đúng điểm nhất định, nhưng khi ra đường thật, việc dừng cứng ở vị trí đó đôi khi khiến xe phía sau không kịp xử lý, tiềm ẩn nguy cơ va chạm.

Việc bỏ bài thi mô phỏng được đánh giá sẽ tăng tính thực tế và công bằng trong quá trình sát hạch. Thí sinh không còn phải phụ thuộc vào hệ thống máy móc, mà tập trung rèn luyện kỹ năng lái xe thực hành, quan sát giao thông, phán đoán và xử lý tình huống ngay trên đường.

Nhiều giáo viên cho rằng việc này giúp người học giảm áp lực kỹ thuật không cần thiết, đồng thời phát triển phản xạ và thái độ lái xe an toàn. Khi thí sinh rèn luyện trực tiếp trong môi trường thực tế, các kỹ năng thiết yếu như phán đoán khoảng cách, xử lý khẩn cấp, tránh va chạm và tuân thủ luật giao thông được hình thành một cách tự nhiên và chắc chắn hơn.

Nhìn chung, ý kiến dư luận cho rằng việc bỏ phần thi mô phỏng không đồng nghĩa với giảm tiêu chuẩn an toàn. Ngược lại, nó giúp kỳ sát hạch trở nên minh bạch, công bằng, tập trung vào đánh giá năng lực thực sự. Nhiều ý kiến đồng tình rằng một kỳ sát hạch thực tế sẽ tạo thói quen lái xe an toàn cho người học, giúp họ tự tin đối mặt với các tình huống bất ngờ trên đường, từ xe máy cắt ngang đến người đi bộ bất ngờ băng qua, hay các tình huống trơn trượt, đường mưa.

Học viên và giáo viên đều kỳ vọng sự thay đổi này sẽ góp phần xây dựng môi trường giao thông văn minh và an toàn hơn. Một kỳ sát hạch được thiết kế thực tế, khoa học và nhất quán sẽ đảm bảo rằng mỗi người cầm vô lăng đều được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và phản xạ cần thiết để bảo vệ bản thân và những người tham gia giao thông khác.