Dịch mũi đổi màu: nhận biết và khi nào đi khám

Dịch mũi (nước mũi) là một phần của cơ chế làm sạch đường thở. Ở người khỏe mạnh, mũi thường thở êm, khô ráo; thỉnh thoảng có ít dịch trắng trong, không mùi và có thể tạo cảm giác hơi vướng ở họng do các tế bào lông chuyển đưa chất bẩn ra phía sau họng.

Khi mũi bị bệnh, dịch mũi có thể thay đổi về màu sắc, mùi, độ đặc và vị trí chảy (một bên hay hai bên). Những dấu hiệu này chỉ mang tính gợi ý, không đủ để tự chẩn đoán.

Nhìn dịch mũi để theo dõi sức khỏe mũi xoang

1) Dịch trong nhầy ở cả hai bên, mùi tanh

Nếu cả hai hốc mũi có dịch trong nhầy và mùi tanh, nguồn nêu đây có thể là viêm xuất tiết của mũi (tình trạng niêm mạc tăng tiết dịch).

Chăm sóc tại nhà theo nguồn: rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% ấm. Tình trạng thường có thể cải thiện sau 2-3 ngày.

2) Dịch vàng hoặc xanh, mùi tanh hoặc hôi

Khi dịch mũi chuyển vàng hoặc xanh kèm mùi tanh, hôi, nguồn cho biết có thể liên quan nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm mốc. Thời gian hồi phục theo nguồn có thể khoảng 7-10 ngày khi được điều trị phù hợp.

Lưu ý an toàn: Nguồn có đề cập việc dùng kháng sinh (tại chỗ hoặc toàn thân). Tuy nhiên, bạn không nên tự ý dùng kháng sinh. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc nào, đặc biệt là thuốc kê đơn.

Nếu tình trạng không chuyển biến sau khoảng thời gian trên, nguồn khuyến nghị cần xem xét khả năng viêm xoang và nên đến bác sĩ tai mũi họng.

3) Dịch vàng, xanh chỉ chảy một bên, mùi thối

Nếu dịch vàng/xanh chỉ chảy một bên mũi và có mùi thối, nguồn nêu các khả năng cần được loại trừ như viêm xoang do răng, dị vật nằm trong mũi, hoặc ung thư mũi xoang.

Trong tình huống này, nguồn nhấn mạnh cần đến ngay cơ sở chuyên khoa tai mũi họng để được đánh giá và xử trí (điều trị mũi xoang, điều trị răng hoặc lấy dị vật nếu có).

4) Dịch mũi lẫn máu, mùi hôi, có mảnh tổ chức hoại tử

Nếu dịch mũi lẫn máu (đặc biệt “lờ lờ máu cá” theo nguồn), đôi khi xì mũi ra mảnh tổ chức hoại tử kèm mùi hôi, nhất là ở người ngoài 40 tuổi, có tiền sử nghiện rượu hoặc thuốc lá, làm việc nơi có bụi công nghiệp hoặc hơi hóa chất độc hại, nguồn cảnh báo có thể liên quan bệnh lý ác tính vùng mũi xoang.

Khuyến nghị theo nguồn: phải đến ngay các cơ sở chuyên sâu về tai mũi họng.

5) Dịch như bã đậu trắng, mùi hôi kỳ lạ

Nước mũi như bã đậu trắng và có mùi hôi kỳ lạ, nguồn cho biết thường gặp trong viêm mũi do chất casein.

6) Dịch loãng, trong suốt như nước

Dịch mũi loãng, trong suốt như nước theo nguồn thường thấy khi cảm cúm, phong hàn, viêm mũi cấp tính hoặc viêm mũi do dị ứng.

Nguồn mô tả: nếu cảm cúm/phong hàn, niêm mạc mũi, amiđan và vách sau họng bị xung huyết (có thể hiểu đơn giản là vùng niêm mạc “đỏ” do tăng tưới máu). Nếu viêm mũi, niêm mạc mũi có thể trắng nhợt, phù và màu xám xanh.

Cảnh báo quan trọng theo nguồn: Sau phẫu thuật, nếu có nước mũi trong nhỏ giọt đều và nhanh, cần đến bác sĩ ngoại khoa thần kinh để khám và điều trị.

Cách theo dõi và chăm sóc an toàn tại nhà

• Ghi nhận 3 yếu tố: màu (trong, vàng/xanh, lẫn máu), mùi (không mùi/tanh/hôi), và chảy một hay hai bên.
• Rửa mũi đúng cách theo nguồn: dùng nước muối sinh lý 0,9% ấm. Nếu triệu chứng nhẹ kiểu “dịch trong nhầy ở hai bên”, có thể theo dõi đáp ứng trong 2-3 ngày.
• Không tự ý dùng kháng sinh: chỉ dùng khi có chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.

Khi nào nên đi khám sớm

• Dịch mũi vàng/xanh có mùi hôi và không cải thiện sau thời gian theo dõi phù hợp.
• Dịch vàng/xanh chỉ chảy một bên kèm mùi thối.
• Dịch mũi lẫn máu, mùi hôi, hoặc có mảnh tổ chức hoại tử.
• Sau phẫu thuật: nước mũi trong nhỏ giọt đều và nhanh.

Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc nào. Mỗi người có cơ địa khác nhau, hiệu quả có thể khác. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn, cần đến cơ sở y tế.